English

Londra’daki Türkçe gazeteler tam 150 yaşında

Faruk Eskioğlu 12 Mayıs 2017

Şu an gözünüzün değdiği gazetenin kökeni tam 150 yıl öncesine uzanıyor. Toplum tarihini çeyrek, hadi yarım asır öncesine kadar götürsek de Londra’daki Türkçe basın toplumdan da çok yaşlı… Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil’in “İngiltere’de Türk Gazeteciliği 1867-1967” kitabına göre; İngiltere’de yayımlanan Türkçe ve dergiler 1867’den başlıyor.

Londra’da yayınlanan ilk Türk gazetesi Muhbir, 31 Ağustos 1867 ile 3 Kasım 1968 arasında 50 sayı yayınlanır. Tütengil 1979’da üniversiteye giderken faşistlerin silahlı saldırısı sonucu yaşamını yitirdi. İkinci Dünya Savaşı öncesinde BBC radyosu yabancı dillerde de yayınına başlar. 1939’da kurulan BBC Türkçe de ilk kurulan servisler arasında yer alır… İlk toplum gazetesini de, 1959’da Necati Sağer’in kurduğu ve aylık olarak 10 sayı çıkan Türk Sesi’nden başlatılabilir.

Başyazarı Osman Türkay olan Kıbrıs Türk Sesi Gazetesi ise 10 Kasım 1961’de Londra’da yayına başlar ve 15 sayı yayınlanır. BK’deki toplum nüfusu Almanya’ya kıyasla onda biri kadar olmasına karşın Türkçe toplum gazetelerinin başlangıç tarihleri hem çok eski hem de günümüzdeki gazete sayısının kat kat fazla olduğu görülecektir. Osmanlı aydınlarının yurtdışında gazete çıkarmak için İngiltere’yi tercih etmeleri basın özgürlüğünün Avrupa’daki diğer ülkelere kıyasla daha iyi olmasına bağlanabilir.

Toplumun ilk üyeleri Kıbrıslı Türklerin çıkardıkları ilk gazetenin adı olan Türk Sesi’nden anlaşılabileceği gibi “dava”larını duyurmayı amaçlarlar. Londra’da ulusal gazetelerin organize dağıtımı 1970’lere kadar uzansa da 1980’lere gelindiğinde toplum haberlerinin yer aldığı tabloid boyutta ücretsiz reklam gazeteleri yayın hayatına başladığı görülür. Böylece ulusal gazete temsilcilerinin ötesinde toplum kendi medyasını da yaratmış olur. Bu iki katogoriyi birleştiren Toplum Postası’nın 1983’de yayın hayatına başladığından 2010’daki kapanışına kadar farklı bir kimlikte yer aldığını belirtmek gerekir.

Londra’daki Türkçe toplum gazetelerinin sayısal zenginliğinin nedenleri arasında toplumun Londra’da birbirine komşu 5-6 semtte yoğunlaşması, bu bölgelerdeki süpermarket sahiplerinin çoğunun toplum üyesi olması ve toplum gazetelerini tezgahlarında “müşterilerin ilgisini artırdığı” gerekçesiyle ücretsiz bulundurmaları sayılabilir. Bir diğer önemli neden de toplum üyelerinin, yine kendi toplumu içinde alış verişi ya da istihdamı tercih etmesinin toplum medyasını toplumun önemli bir iletişim aracı haline getirdiği söylenebilir. 1980’lerde korsan radyonun da Türkçe medyanın ikinci üyesi olarak 1980’lerde korsan radyoları görüyoruz.

Radyo Kurumu’nun, 1989’da etnik topluma da yayıncılık hakkı tanımasıyla, 8 Kıbrıslı 8 arkadaşın 1990’da kurduğu Londra Türk Radyosu, radyodan Türkçe sesi ilk kez Londra’ya taşıdı. Londra kaynaklı medya ailesine 1990’larda televizyon kanallarına program yapan ekipler ve 2000’lerin ilk yıllarında da çeşitli uzmanlık dergileri ve internet gazeteleri katılacaktır.Kıbrıs ve Türkiye’den göçün 2000’li yıllarda azalması ve toplumdaki ikinci ve üçüncü kuşağın içinde yaşanılan ülkeye daha da entegre olmasıyla Türkçe yayınlara ilgisinin azalması ve sosyal medyanın gelişmesinin Londra’daki toplum medyasının geleceği hakkında kötümser bir tablo çizdiğini de belirtmeliyiz.

Toplum basınında ilk basın şehidi sevgili dostum Ender Erturan’ı da yad etmek isterim. Ender’i tam 20 yıl önce 1996’nın 26 Ağustos’unda yitirmiştik. Londra Hürriyet’in haber sorumlusu olarak kendi uçağı ile gittiği Manchester’dan dönerken uçağı düşmüştü. Ender henüz 27’sindeydi… Londra Hürriyet’te çalışan bir arkadaşımızın kardeşi 20 yaşındaki Yunus Osmanağaoğlu da sevgili Ender’e son yolculuğunda eşlik etmişti… Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil ve Ender Erturan’ı saygı ve hasretle anıyoruz.

Olay Gazetesi'ni takip edin

Facebook Twitter

Son haberler

Okullara yakın yerde ‘fast food’ restoranı açma yasağı gündemde Okullara yakın yerde ‘fast food’ restoranı açma yasağı gündemde

Hükümet tarafından fazla şe­kerli içecekler için uygulanmaya başlanan şeker vergisinin ardın­dan, şimdi de çocuklarda giderek artan obezite oranının önüne geçe­bilmek için ‘fast food’ restoranları hedef alındı.

‘Eğitim ömrün uzamasında paraya göre daha etkili’ ‘Eğitim ömrün uzamasında paraya göre daha etkili’

Avusturya’nın başkent i Viyana’da yapılan bir araştırmaya göre, eğitim yaşam beklentisinin artmasında paraya göre daha bü­yük bir rol oynuyor.

Kanseri başlangıçta tespit edebilecek yeni yöntem geliştirildi Kanseri başlangıçta tespit edebilecek yeni yöntem geliştirildi

Bilim insanları kanseri daha başlangıç aşamasında tespit ede­bilecek bir deri implantı geliştir­diklerini açıkladı. İmplant, bazı kanser türlerinin belirtileri arasında yer alan kanda artan kalsiyum oranını tespit edip implantın takılı olduğu yerdeki de­rinin rengini değiştiriyor.

23 Ni̇san Ulusal Egemenli̇k Ve Çocuk Bayramı Coşkuyla Kutlandı

Londra’da, Atatürk’ün çocuklara ar­mağan ettiği, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, Türk Dili ve Kültürü eğitimi veren 19 okulun katılımıyla bü­yük bir coşkuyla kutlandı.

Kapanan dükkan sayısı bir yılda ikiye katlandı Kapanan dükkan sayısı bir yılda ikiye katlandı

İnternet üzerinden yapılan alışve­rişlerin son yıllarda yaygınlaşması, fi­yatlarda görülen artışlar ve tüketici güvenindeki düşüş, perakende satışı yapan birçok işletmenin zor bir yıl ge­çirmesine sebep oldu.

Şok iddia; Kraliçe II. Elizabeth Hz. Muhammed’in soyundan olabilir’

İngiltere’de ‘The Times’ gazetesinin verdiği habere göre, İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth, Hazreti Muhammed’in soyundan gelmiş olabilir.

AB içinde en fazla vatandaşlık veren ülke İtalya, Türkler 5. sırada

Avrupa Birliği (AB) üyeleri arasında en fazla vatandaşlık veren ülke İtalya oldu. AB vatandaşlığı alanlar arasında ise Türkiye vatandaşları 5. sırada yer aldı.

Renkleri̇n dans etti̇ği̇, nefes kesi̇ci̇ bedava sergi̇

West End Bond Street’te, renklerin ve renklerin hayat verdiği şekillerin adeta dans ettiği bu kaçırılmaması gereken sergide, cam heykeltraşı Dale Chihuly, son eserleri de dahil olmak üzere bugüne

Kapanan dükkan sayısı bir yılda ikiye katlandı

İnternet üzerinden yapılan alışve­rişlerin son yıllarda yaygınlaşması, fi­yatlarda görülen artışlar ve tüketici güvenindeki düşüş, perakende satışı yapan birçok işletmenin zor bir yıl ge­çirmesine sebep oldu.

Şok iddia; Kraliçe II. Elizabeth Hz. Muhammed’in soyundan olabilir’

İngiltere’de ‘The Times’ gazetesinin verdiği habere göre, İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth, Hazreti Muhammed’in soyundan gelmiş olabilir.

Renkleri̇n dans etti̇ği̇, nefes kesi̇ci̇ bedava sergi̇

West End Bond Street’te, renklerin ve renklerin hayat verdiği şekillerin adeta dans ettiği bu kaçırılmaması gereken sergide, cam heykeltraşı Dale Chihuly, son eserleri de dahil olmak üzere bugüne

UK’in konut piyasasındaki hareketsizliği faiz artışlarını önleyebilir

Birleşik Krallık genelinde ko­nut talebinin azalmasının, İngil­tere Merkez Bankası’nın temel faiz oranını yükseltmesini zorlaştırabi­leceği belirtiliyor.

Bol Ödüllü ‘Daha’ Fi̇lmi̇ Londra’da gösterilecek

Daha filmi, ‘East End Film Festi­vali’ ve Balık Arts’ın ortak gösterimi ile 25 Nisan akşamıHackney’deki Rio Sineması’nda seyirciyle buluşacak.

Ziynet Sali Londra’da sahne alacak

Sevenleri için bu ilk Londra konserinde çeşitli sürprizleri oldu­ğunu açıklayan sanatçı, bir yandan özel kostümler hazırlatırken, diğer yandan da kendi şarkıları dışındaki şarkılara da yer vereceği sürpriz bir repertuvara imza atacağının müjdesini verdi.

Londra Kürt Fi̇lm Festi̇vali̇ (LKFF) başladı

Mehmet Aksoy Londra’dan Su­riye’deki YPG saflarına belgesel yapmak amacıyla katılmış, geçen Eylül’de IŞİD tarafından gerçekleş­tirilen bir saldırıda hayatını kay­betmişti.

The Cure stüdyoya gi̇ri̇yor

Bu sene 40. yılını Londra’daki Hyde Park’ta büyük bir festivalle kutlayacak The Cure, 10 sene aradan sonra yeni albüm için stüdyoya giriyor.

CHP İngiltere Birliği başkanını seçti

CHP İngiltere Birliği Olağan Genel Kurulu’nda iki kadın aday yarıştı. 516 üyenin sandık başına gittiği kongrede 366 oy alan Sibel Özçelik, iki yıllığına başkan seçildi.

Buyrun, Ben Müslümanım

İslam Toplumu Milli Görüş Teşkilatı (İGMG), İngiltere’de geçen ay imzasız mektuplarla başlatılan ‘Bir Müslümanı Cezalandır’ kampanyasına karşı Avrupa’nın 37 ayrı bölgesinde “Buyrun, ben Müslümanım” etkinliği düzenledi.

Londra 8. Alevi̇ Kültür Festi̇vali̇’ni̇n Tanıtımı Yapıldı

İngiltere Alevi Kültür Merkezi ve Cemevi, tarafından Alevi kültürünün tanıtılması amacıyla bu yıl sekizincisi düzenlenecek olan Alevi Festivali’nin hazırlıkları tamamlandı. 20 Mayıs’ta başlayacak ve iki hafta sürecek festivalin finali her yıl olduğu gibi bu yılda 3 Mayıs Hackney Downs Park’ta yapılacak

Müslümanlar’ın yaşam trendleri sergilenecek

Birleşik Krallık’taki Müslümanların güncel yaşam tarzı trendlerini sergileyen fuar bu yıl 21-22 Nisan tarihlerinde Olympia’da yapılacak.

Designed by: Olay Gazeter