English

Londra’daki Türkçe gazeteler tam 150 yaşında

Faruk Eskioğlu 12 Mayıs 2017

Şu an gözünüzün değdiği gazetenin kökeni tam 150 yıl öncesine uzanıyor. Toplum tarihini çeyrek, hadi yarım asır öncesine kadar götürsek de Londra’daki Türkçe basın toplumdan da çok yaşlı… Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil’in “İngiltere’de Türk Gazeteciliği 1867-1967” kitabına göre; İngiltere’de yayımlanan Türkçe ve dergiler 1867’den başlıyor.

Londra’da yayınlanan ilk Türk gazetesi Muhbir, 31 Ağustos 1867 ile 3 Kasım 1968 arasında 50 sayı yayınlanır. Tütengil 1979’da üniversiteye giderken faşistlerin silahlı saldırısı sonucu yaşamını yitirdi. İkinci Dünya Savaşı öncesinde BBC radyosu yabancı dillerde de yayınına başlar. 1939’da kurulan BBC Türkçe de ilk kurulan servisler arasında yer alır… İlk toplum gazetesini de, 1959’da Necati Sağer’in kurduğu ve aylık olarak 10 sayı çıkan Türk Sesi’nden başlatılabilir.

Başyazarı Osman Türkay olan Kıbrıs Türk Sesi Gazetesi ise 10 Kasım 1961’de Londra’da yayına başlar ve 15 sayı yayınlanır. BK’deki toplum nüfusu Almanya’ya kıyasla onda biri kadar olmasına karşın Türkçe toplum gazetelerinin başlangıç tarihleri hem çok eski hem de günümüzdeki gazete sayısının kat kat fazla olduğu görülecektir. Osmanlı aydınlarının yurtdışında gazete çıkarmak için İngiltere’yi tercih etmeleri basın özgürlüğünün Avrupa’daki diğer ülkelere kıyasla daha iyi olmasına bağlanabilir.

Toplumun ilk üyeleri Kıbrıslı Türklerin çıkardıkları ilk gazetenin adı olan Türk Sesi’nden anlaşılabileceği gibi “dava”larını duyurmayı amaçlarlar. Londra’da ulusal gazetelerin organize dağıtımı 1970’lere kadar uzansa da 1980’lere gelindiğinde toplum haberlerinin yer aldığı tabloid boyutta ücretsiz reklam gazeteleri yayın hayatına başladığı görülür. Böylece ulusal gazete temsilcilerinin ötesinde toplum kendi medyasını da yaratmış olur. Bu iki katogoriyi birleştiren Toplum Postası’nın 1983’de yayın hayatına başladığından 2010’daki kapanışına kadar farklı bir kimlikte yer aldığını belirtmek gerekir.

Londra’daki Türkçe toplum gazetelerinin sayısal zenginliğinin nedenleri arasında toplumun Londra’da birbirine komşu 5-6 semtte yoğunlaşması, bu bölgelerdeki süpermarket sahiplerinin çoğunun toplum üyesi olması ve toplum gazetelerini tezgahlarında “müşterilerin ilgisini artırdığı” gerekçesiyle ücretsiz bulundurmaları sayılabilir. Bir diğer önemli neden de toplum üyelerinin, yine kendi toplumu içinde alış verişi ya da istihdamı tercih etmesinin toplum medyasını toplumun önemli bir iletişim aracı haline getirdiği söylenebilir. 1980’lerde korsan radyonun da Türkçe medyanın ikinci üyesi olarak 1980’lerde korsan radyoları görüyoruz.

Radyo Kurumu’nun, 1989’da etnik topluma da yayıncılık hakkı tanımasıyla, 8 Kıbrıslı 8 arkadaşın 1990’da kurduğu Londra Türk Radyosu, radyodan Türkçe sesi ilk kez Londra’ya taşıdı. Londra kaynaklı medya ailesine 1990’larda televizyon kanallarına program yapan ekipler ve 2000’lerin ilk yıllarında da çeşitli uzmanlık dergileri ve internet gazeteleri katılacaktır.Kıbrıs ve Türkiye’den göçün 2000’li yıllarda azalması ve toplumdaki ikinci ve üçüncü kuşağın içinde yaşanılan ülkeye daha da entegre olmasıyla Türkçe yayınlara ilgisinin azalması ve sosyal medyanın gelişmesinin Londra’daki toplum medyasının geleceği hakkında kötümser bir tablo çizdiğini de belirtmeliyiz.

Toplum basınında ilk basın şehidi sevgili dostum Ender Erturan’ı da yad etmek isterim. Ender’i tam 20 yıl önce 1996’nın 26 Ağustos’unda yitirmiştik. Londra Hürriyet’in haber sorumlusu olarak kendi uçağı ile gittiği Manchester’dan dönerken uçağı düşmüştü. Ender henüz 27’sindeydi… Londra Hürriyet’te çalışan bir arkadaşımızın kardeşi 20 yaşındaki Yunus Osmanağaoğlu da sevgili Ender’e son yolculuğunda eşlik etmişti… Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil ve Ender Erturan’ı saygı ve hasretle anıyoruz.

Olay Gazetesi'ni takip edin

Facebook Twitter

Son haberler

Evde yemek yapmak giderek pahalılaşıyor Evde yemek yapmak giderek pahalılaşıyor

Balık, süt ürünleri, yağ ve sebze fi­yatlarının büyük oranda artmasıyla, Birleşik Krallık’ta gıda alışverişi yap­mak git gide pahalılaşmaya devam ediyor. Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) tarafından yayınlanan resmi veriler, gıda fiyatlarının 2013 yılından bu yana görülen en büyük seviyede artarak, bir yıl öncesine göre yüzde 4.2 ora­nında yükseldiğini gösteriyor.

‘Theresa May Brexit tazminatını arttıracak’ ‘Theresa May Brexit tazminatını arttıracak’

Başbakan Theresa May, Birleşik Krallık ile Avrupa Birliği arasında ticari ilişkilerin geleceğine yönelik, müzakerelerin aralık ayında başla­masını sağlamak için yeni bir adım atmaya hazırlanıyor.

İngiltere’de perakende satışları 2013’ten beri yıllık olarak ilk kez düştü İngiltere’de perakende satışları 2013’ten beri yıllık olarak ilk kez düştü

Giderek yükselmekte olan gıda fiyatları ve ekonomik belirsizlik­ler, Birleşik Krallık’taki tüketici­leri harcama konusunda daha dikkatli davranmaya itiyor.

Konut yapımını arttırmak için yeni plan devrede Konut yapımını arttırmak için yeni plan devrede

Hükümet tarafından geliştirilen yeni planlarla birlikte, konut der­neklerini borç alarak yeni ev inşaa­tına yatırım yapmaya teşvik etmek hedefleniyor.

Çocuklarımız Aldıkları Eği̇ti̇m İle Geleceğe Güvenle Yürüyor

İngiltere Alevi Kültür Merkezi ve Cemevi (İAKM- Cemevi) haftasonu okulunda çocuklara ve gençlere yö­nelik çeşitli dallarda kurslar devam ediyor. Burada her biri kendi dalında uzman olan öğretmenler, gençlerimizi eğitim ile yukarı taşımak için canla başla çalışmaktalar.

Brexit AB’li işçi sayısını azaltmaya devam ediyor Brexit AB’li işçi sayısını azaltmaya devam ediyor

Geçen yıl yapılan Brexit refe­randumundan bu yana, Avrupa Birliği ülkelerinden gelen işçiler Birleşik Krallık’ta işe girmekten vazgeçmeye başladı. Bu nedenle, ülke genelindeki şirketlerin uygun eleman bulma konusunda karşı­laştığı sorunlar git gide büyümeye devam ediyor.

‘Yaşama Ücreti’ ülke genelinde arttırıldı ‘Yaşama Ücreti’ ülke genelinde arttırıldı

Birleşik Krallık genelinde Ya­şama Ücreti’nin (Living Wgae) saat başına 8.75 sterline yükseltil­mesiyle, 150,000’den fazla işçinin maaşı enflasyon oranının üzerinde artış gösterdi.

‘Yurt dışında yaşamak zorunda kalan hiç bir vatandaşımız yalnız değil’

Aksaray Belediye Başkanı Haluk Şahin Yazgı, Avrupalı Türk Demokratlar Birliği İngiltere Bölgesi (UETD UK) tarafından hazırlanan halk buluşmaları programlarına katılmak üzere gittiği İngiltere’de 3 farklı kentte Aksaraylı vatandaşlarla buluştu.

Brexit AB’li işçi sayısını azaltmaya devam ediyor

Geçen yıl yapılan Brexit refe­randumundan bu yana, Avrupa Birliği ülkelerinden gelen işçiler Birleşik Krallık’ta işe girmekten vazgeçmeye başladı. Bu nedenle, ülke genelindeki şirketlerin uygun eleman bulma konusunda karşı­laştığı sorunlar git gide büyümeye devam ediyor.

‘Yaşama Ücreti’ ülke genelinde arttırıldı

Birleşik Krallık genelinde Ya­şama Ücreti’nin (Living Wgae) saat başına 8.75 sterline yükseltil­mesiyle, 150,000’den fazla işçinin maaşı enflasyon oranının üzerinde artış gösterdi.

‘Yurt dışında yaşamak zorunda kalan hiç bir vatandaşımız yalnız değil’

Aksaray Belediye Başkanı Haluk Şahin Yazgı, Avrupalı Türk Demokratlar Birliği İngiltere Bölgesi (UETD UK) tarafından hazırlanan halk buluşmaları programlarına katılmak üzere gittiği İngiltere’de 3 farklı kentte Aksaraylı vatandaşlarla buluştu.

Brexit için altıncı tur süreci başladı

Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden ayrılmasına ilişkin müza­kerelerin 6. turu Belçika’nın başkenti Brüksel’de başladı. Heyetler arası görüşmelerin iki gün süreceği Brüksel’deki müzakereleri, AB Komisyonu Brexit Başmüzakere­cisi Michel Barnier ve Brexit Bakanı David Davis himayelerindeki teknik ekipler sürdürüyor.

Sertab Erener 28 Ocak’ta Londra’da sahne alacak

Güçlü sesi ve etkileyici sahne per­formansıyla Sertab Erener, 28 Ocak ak­şamı O2 indigo’da dinleyicisiyle bulu­şuyor.

Özlem Çelik, İngiliz Operada sahne alacak

Londra’da ‘English National Opera’ ile ‘Formations’ adı altında sahnelene­cek ‘Mad King Suibhne’ Operasında Türk klarnet sanatçısı Özlem Çelik sahne alacak.

Aşk en güzel kusuruymuş hayatın!

Başrollerini Elçin Sangu, Barış Arduç ve Cengiz Bozkurt’un pay­laştığı romantik komedi sinema filmi ‘Mutluluk Zamanı’ Londra’da sinema izleyicisiyle buluştu.

İngi̇ltere’de 400 yıllık Festi̇val Şenli̇k Ateşi̇

Birleşik Krallık Parlamentosunu 5 Kasım 1605’te havaya uçurmayı planlayan ancak başarısız olan İngiliz asker Guy Fawkes’un yakalanışının kutlandığı, “Şenlik Ateşi” adlı festival, binlerce kişinin katılımıyla gerçekleşti.

Türki̇ye Ve KKTC World Travel Market London’da

Londra’da her yıl düzenlenen dünyanın en büyük ‘İkinci’ turizm fuarı World Travel Market (WTM), bu yıl 39’uncu kez kapılarını açtı. 8 Kasım’a kadar açık olacak WTM’de Türkiye ve KKTC güçlü bir şekilde temsil ediliyor.

İstanbul Meets London İki̇nci̇ Kez Açıldı

Londra’da yaşayan moda ve sanat danışmanı Zeynep Ober`in himayeleri, Devrim Karabulut`un organizatörlüğü ve Gülce İlken`in sanat danışmanlığında düzenlenen sergi 5th Base Gallery`de açıldı.

Türki̇ye Turi̇zmi̇ Bi̇r Atılım Dönemi̇ne Gi̇rmi̇şti̇r

Dünya Turizm Fuarı’na (WTM) katılan Numan Kurtulmuş, Türkiye’nin turizm hedefleriyle ilgili bilgi verdi. Kurtulmuş, “Geçtiğimiz
15 yıllık süre içerisinde turizm ile ilgili alt yapı çalışmalarını çok büyük oranda tamamlamış olan bir ülkeyiz.” dedi.

Derman Bi̇r Yıl İçi̇nde 4.428 Ki̇şi̇ye Sağlık Danışmanlığı Hi̇zmeti̇ Verdi̇

Derman Yönetim Kurulu Başkanı Nurullah Turan, “Geçen yıl 4.428 kişiye birebir doktorları ile olan randevularında sağlık danışmanlığı hizmeti verildi. Yaklaşık 800 kişiye de sosyal haklar danışmanlığı servisi verildi” dedi.

Designed by: Olay Gazeter