English

Londra’daki Türkçe gazeteler tam 150 yaşında

Faruk Eskioğlu 12 Mayıs 2017

Şu an gözünüzün değdiği gazetenin kökeni tam 150 yıl öncesine uzanıyor. Toplum tarihini çeyrek, hadi yarım asır öncesine kadar götürsek de Londra’daki Türkçe basın toplumdan da çok yaşlı… Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil’in “İngiltere’de Türk Gazeteciliği 1867-1967” kitabına göre; İngiltere’de yayımlanan Türkçe ve dergiler 1867’den başlıyor.

Londra’da yayınlanan ilk Türk gazetesi Muhbir, 31 Ağustos 1867 ile 3 Kasım 1968 arasında 50 sayı yayınlanır. Tütengil 1979’da üniversiteye giderken faşistlerin silahlı saldırısı sonucu yaşamını yitirdi. İkinci Dünya Savaşı öncesinde BBC radyosu yabancı dillerde de yayınına başlar. 1939’da kurulan BBC Türkçe de ilk kurulan servisler arasında yer alır… İlk toplum gazetesini de, 1959’da Necati Sağer’in kurduğu ve aylık olarak 10 sayı çıkan Türk Sesi’nden başlatılabilir.

Başyazarı Osman Türkay olan Kıbrıs Türk Sesi Gazetesi ise 10 Kasım 1961’de Londra’da yayına başlar ve 15 sayı yayınlanır. BK’deki toplum nüfusu Almanya’ya kıyasla onda biri kadar olmasına karşın Türkçe toplum gazetelerinin başlangıç tarihleri hem çok eski hem de günümüzdeki gazete sayısının kat kat fazla olduğu görülecektir. Osmanlı aydınlarının yurtdışında gazete çıkarmak için İngiltere’yi tercih etmeleri basın özgürlüğünün Avrupa’daki diğer ülkelere kıyasla daha iyi olmasına bağlanabilir.

Toplumun ilk üyeleri Kıbrıslı Türklerin çıkardıkları ilk gazetenin adı olan Türk Sesi’nden anlaşılabileceği gibi “dava”larını duyurmayı amaçlarlar. Londra’da ulusal gazetelerin organize dağıtımı 1970’lere kadar uzansa da 1980’lere gelindiğinde toplum haberlerinin yer aldığı tabloid boyutta ücretsiz reklam gazeteleri yayın hayatına başladığı görülür. Böylece ulusal gazete temsilcilerinin ötesinde toplum kendi medyasını da yaratmış olur. Bu iki katogoriyi birleştiren Toplum Postası’nın 1983’de yayın hayatına başladığından 2010’daki kapanışına kadar farklı bir kimlikte yer aldığını belirtmek gerekir.

Londra’daki Türkçe toplum gazetelerinin sayısal zenginliğinin nedenleri arasında toplumun Londra’da birbirine komşu 5-6 semtte yoğunlaşması, bu bölgelerdeki süpermarket sahiplerinin çoğunun toplum üyesi olması ve toplum gazetelerini tezgahlarında “müşterilerin ilgisini artırdığı” gerekçesiyle ücretsiz bulundurmaları sayılabilir. Bir diğer önemli neden de toplum üyelerinin, yine kendi toplumu içinde alış verişi ya da istihdamı tercih etmesinin toplum medyasını toplumun önemli bir iletişim aracı haline getirdiği söylenebilir. 1980’lerde korsan radyonun da Türkçe medyanın ikinci üyesi olarak 1980’lerde korsan radyoları görüyoruz.

Radyo Kurumu’nun, 1989’da etnik topluma da yayıncılık hakkı tanımasıyla, 8 Kıbrıslı 8 arkadaşın 1990’da kurduğu Londra Türk Radyosu, radyodan Türkçe sesi ilk kez Londra’ya taşıdı. Londra kaynaklı medya ailesine 1990’larda televizyon kanallarına program yapan ekipler ve 2000’lerin ilk yıllarında da çeşitli uzmanlık dergileri ve internet gazeteleri katılacaktır.Kıbrıs ve Türkiye’den göçün 2000’li yıllarda azalması ve toplumdaki ikinci ve üçüncü kuşağın içinde yaşanılan ülkeye daha da entegre olmasıyla Türkçe yayınlara ilgisinin azalması ve sosyal medyanın gelişmesinin Londra’daki toplum medyasının geleceği hakkında kötümser bir tablo çizdiğini de belirtmeliyiz.

Toplum basınında ilk basın şehidi sevgili dostum Ender Erturan’ı da yad etmek isterim. Ender’i tam 20 yıl önce 1996’nın 26 Ağustos’unda yitirmiştik. Londra Hürriyet’in haber sorumlusu olarak kendi uçağı ile gittiği Manchester’dan dönerken uçağı düşmüştü. Ender henüz 27’sindeydi… Londra Hürriyet’te çalışan bir arkadaşımızın kardeşi 20 yaşındaki Yunus Osmanağaoğlu da sevgili Ender’e son yolculuğunda eşlik etmişti… Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil ve Ender Erturan’ı saygı ve hasretle anıyoruz.

Olay Gazetesi'ni takip edin

Facebook Twitter

Son haberler

Yüksek faizli borçlar en çok gençleri vurdu Yüksek faizli borçlar en çok gençleri vurdu

Özellikle 30 yaşın altındaki genç­ler kirasını, yüksek banka faizini ve geçim masraflarını karşılamakta güçlük çekiyor.Geçen yıl 350,000 kişiye yardımda bulunan Citizens Advice isimli ha­yır kurumu, borç yardımı talebinde bulunan gençlerin sayısının son iki yılda yüzde 34 oranında arttığını açıkladı.

‘Brexit sonrası göçte azalma enflasyonu yükseltebilir’ ‘Brexit sonrası göçte azalma enflasyonu yükseltebilir’

İngiltere Merkez Bankası Baş­kanı Mark Carney, Brexit nede­niyle Birleşik Krallık’a gelen işçi sa­yısının azalmasının, kısa dönemde maaşların artmasına ve enflasyo­nun yükselmesine neden olabile­ceğini belirtti.

‘Çocuklardaki depresyon belirtileri bazen hafife alınıyor’ ‘Çocuklardaki depresyon belirtileri bazen hafife alınıyor’

14 yaşındaki her dört kızdan birinde ve aynı yaştaki her 10 er­kek çocuğundan birinde depres­yon belirtileri görülüyor.Liverpool Üniversitesi’nin yaptığı araştırmaya göre, aileler ise bu yaştaki çocuklarının ruhsal sağlığındaki sorunları onların gö­zünden değerlendirmekte zorla­nıyor, bazen de hafife alıyor.

Hükümet borçlanması ağustos ayında son on yılın en düşüğünde Hükümet borçlanması ağustos ayında son on yılın en düşüğünde

Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) ta­rafından yayınlanan resmi veri­lere göre, hükümet borçlanması ağustos ayında 5.7 milyar sterline geriledi.Bu rakam geçen yılın aynı döne­minde 7 milyar sterlin seviyesinde görülmüştü.

Süpermarketçi Hacı Arslan’ın hikayesi, ders niteliğinde

Hacı Arslan: O adamlar benim dük­kanıma geldiği zaman bana böyle, sanki böyle bir suç işlemişim gibi; beni bu memlekette istemiyorlar gi­biydi. Yani tamam, alkol satmışız, o suçtur ama o yetkililerin yani trading standarts dediğimiz ekibin buraya gelip bu dükkana o gözle bakmaları beni uyandırdı.

Brexit sonrası Avrupa’lı göçmene kısıtlama Brexit sonrası Avrupa’lı göçmene kısıtlama

Birleşik Krallık, Avrupa Birliği’nden gelecek en kalifiye işçiler hariç tüm göçleri kısıtlamaya yönelik planlar ya­pıyor.Basına sızdırılan bir hükümet bel­gesine göre bu planlar doğrultusunda Brexit’in resmi olarak gerçekleşmesi­nin hemen ardından, AB’den gelecek iş­çileri caydırmaya yönelik kısıtlamalar getirilecek.

Sizleri Kıbrıs Türk halkının ayrılmaz bir parçası olarak görüyoruz

Halkın Partisi yetkilileri Londra’da Kıbrıslı Türk iş insanla­rıyla bir araya geldi. HP lideri Prof. Dr. Kudret Özer­say KKTC’den Londra’ya varışın­dan çok kısa bir süre sonra aya­ğının tozuyla Londra’da

Banka kartı ve kredi kartı dolandırıcıları postacılarla işbirliği yapıyor Banka kartı ve kredi kartı dolandırıcıları postacılarla işbirliği yapıyor

İngiltere’de banka kartı ve kredi kartı dolandırıcılığında yeni bir durum ortaya çıkarıldı. Bu kartların bilgilerini yasa dışı yollardan ele geçiren çeteler, kendilerine farklı yollar bulmak­tan da geri durmuyorlar.

Brexit sonrası Avrupa’lı göçmene kısıtlama

Birleşik Krallık, Avrupa Birliği’nden gelecek en kalifiye işçiler hariç tüm göçleri kısıtlamaya yönelik planlar ya­pıyor.Basına sızdırılan bir hükümet bel­gesine göre bu planlar doğrultusunda Brexit’in resmi olarak gerçekleşmesi­nin hemen ardından, AB’den gelecek iş­çileri caydırmaya yönelik kısıtlamalar getirilecek.

Brexit’e karşı yeni öneri

İngiltere’nin eski başbakanla­rından Tony Blair, halkı Avrupa Birliği’nden ayrılma yönünde oy ver­meye sevk eden sorunların çözül­mesi halinde, AB içinde kalınması­nın mümkün olabileceğini savundu.

Ev fiyatlarındaki artış son sekiz ayın en yüksek seviyesinde

Birleşik Krallık’taki ev fiyatları ağustos ayında, bu yıl içerisinde aylık bazda görülen en hızlı sevi­yede arttı.Halifax tarafından yayınlanan verilere göre, ev fiyatları temmuz ayındaki fiyatlara oranla yüzde 1.1 artış gösterdi ve Brexit referan­dumu sonrasında yavaşlamaya başlayan konut piyasasına güç kazandırdı.

Londra’daki ev krizi için yeni çözüm planı

Sadiq Khan, karşılanabilir evler için 250 milyon sterlinlik arazi yatırımı yapılacağını açıkladı.Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan, Londra’daki karşılanabilir ko­nut krizini çözmek için yeni bir plan geliştirilerek 250 milyon sterlinlik arazi yatırımı yapılacağını duyurdu.

Ceylan Ertem konser verecek

Türkiye’nin önemli kadın vokallerinden Ceylan Ertem, Kasım ayında Londra’da bir konser verecek. Islington’da bulunan Gracepoint’ta 17 Kasım’da düzenlenecek olan konser saat 18.30’da başlayacak.

Her çocuğun okuması gereken kitaplar

1868 yılında denizlerde bazı ge­milerin çarpıp batmasına neden olan garip bir nesnenin varlığı de­nizcileri heyecanlandırmaktadır. Fransız bilim adamı Pierre Aron­nax, konuyu araştıran bir ABD bi­lim gemisine uşağı ile birlikte biner.

Thomas Allom’un gözünden İstanbul ve Türki̇ye

1800’lü yıllarda Avrupa’dan Anadolu’ya seyahat eden en önemli gravür sanatçılarından olan mimar Thomas Allom’un İstanbul gravürleri 18 Eylül 2017 tarihinde ünlü modacı Zeynep Kartal’ın Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ev sahipliğinde düzenleyeceği defile öncesi aynı salonda dünyanın her yerinden gelen konuklar için sergilenecek.

Spirit of Ukraine festi̇vali̇ yapıldı

Dördüncüsü kutlanan Spirit of Ukraine festivali, Ukrayna Charity Fond’u ve Association of Ukrainians in Great Britain tarafından hazırlandı.

Kesi̇nti̇ler Protesto Edi̇ldi̇

Hasta bakıcılar, kamu sektöründeki maaş kesintileri konusundaki öfkelerini dile getirmek adına parlamento önünde toplandı ve
hükümeti greve gidebilecekleri konusunda uyardılar.

Müsi̇ad İngi̇ltere Yeni̇ Ofi̇si̇ni̇ Törenle Açtı

Londra’da 1996 yılında faaliyete geçen Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD), yeni ofisinin açılışını yaptı. Kurumun, Londra merkezinde Maple Street üzerindeki 10 nolu binanın üst katındaki yeni ofisinde düzenlenen etkinlik MÜSİAD sinevizyon gösterisiyle başladı.

İçki̇ Ruhsatı Di̇rekten Döndü!

Rainham’daki Türkiyeli aile işletmesi şimdi huzurlu ve sakin ama birkaç ay önce mahalle sakinlerinin alışverişte sevdiği, güvendiği bu ekmek teknesi dalgınlık ile gelen bir hata yüzünden az kalsın batıyordu. Küçük yaşta çocuğa içki satarken denetime takıldılar hem de 3 ay içinde 2 kez üst üste. Yetkililerin ve polisin bir anda dükkanda belirmesi, mekanın ortaklarından Hacı Arslan’ı epey korkuttu.

Nuri̇ye Ve Semi̇h İçi̇n Dayanışma Gecesi̇

Kuzey Londra’da, Türkiye kökenli sanatçılar, Türkiye’de açlık grevindeki tutuklu eğitimciler Nuriye Gülmen ve Semih Özakça için dayanışma gecesi düzenledi. Day-Mer’de düzenlenen gecenin açılış konuşmasını sanatçı Bergüzar Erdoğan yaptı.

Designed by: Olay Gazeter