English

Teknoloji̇ ve beyi̇n gücü, kadını özgürleşti̇ri̇yor

Mustafa Çetinkaya 27 Şubat 2018

Kadınların, erkeklerle eşit haklar elde etme mücadelesi, yüz yılı aşkın bir süre önce başlamış. Gelişen sosyalist hareketlerin de etkisiyle 1900’li yılların ilk döneminden itibaren kitleleşen kadın hareketleri mücadelesinin sembolü olarak ‘kadınlar günü ‘ kutlanmaya başlandı.

Kadınları eşit vatandaş kabul ederek, seçme ve seçilme hakkını veren ilk devlet 1893 yılında Yeni Zellanda oldu. Petrol zengini Kuweyt’de ise kadınlar bu hakkı ancak 1995 yılında elde ettiler. Dünya da halen bazı ülkelerde (bir çoğu müslüman) kadınların seçme ve seçilme hakkı bulunmuyor. Sudi Arabistan ve Sudan akla gelen ilk örnekler arasında yeralıyorlar.

Hak Alma Mücadele Tarihi

Kadın haklarının elde edilmesinde Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşayan kadınların çok büyük emeği bulunuyor. İlk kitlesel yürüyüş 1908 yılında New York’ta yapılıyor. Amerikan Sostyalist Partisi ilk kadın gününü 28 Şubat 1909’da kutluyor. Avrupa’nın kullandığı takvime göre 8 Mart’a karşılık gelmesi nedeniyle bu gün tüm dünyaya yayılarak genel kabul görüyor. 1910’da Kopenhag’ta yapılan Sosyalist Enternasyona toplantısında 8 Mart Dünya Kadınlar Günü olarak kabul edildi ve her yıl kutlanmasına karar verildi. Bu toplantıya 17 ülkeden yüz kadın delege katılarak ortak metin imzaladılar. Toplantıya katılan kadınlardan üçü daha sonra Finlandiya Parlemantosu’na milletvekili olarak girdi. Avusturya, Danimarka, Almanya ve İsviçre’de milyonlarca kadın çalışma saatleri oy ve diğer hakları için meydanlara çıktılar. Haklarının elde etmesi konusunda daima öncülük eden ABD’li kadınlar büyük bedeller ödediler. 25 Mart 1911 tarihinde New York’da ağır koşullarda çalışan göçmen kadınların çalıştığı işyerlerinden birinde 140 kadının yanarak ölmesi, kadın hareketine ivme kazandırdı. Dünya da savaş rüzgarlarının estiği 1913 yılında Rus kadınlar yürüdüler. Nüfus sayısının bu derece yoğun olmadığı dünyada, iletişim, ulaşım, örğütlenme ve diğer olanaklarında yetersizliği göz önünde bulundurulursa, onbinlerce kadının bir araya gelmesi büyük eylemdi. Birinci Dünya Savaşı’nda iki milyon Rus askerinin ölmesi üzerine Rus kadınlar 1917 yılında dört gün greve gittiler. 1917 Ekim Devrimi’nde yönetimi ele geçiren Sovyet Sosyalist idare, kadınlara seçme seçilme ve diğer bir çok haklarını tanıdı. Dünya kadınlarının haklarını elde etmelerinde ABD’li emekçi kadınların mücadelesi ve Avrupa da gelişip yayılan “Sosyalist” düşüncenin çok büyük etkisi oldu.

ABD’de 1975 yılında ilk defa kadın yılı ilan ederek, yıl boyunca etkinlikler yapıldı. 2000 yılından sonra bir çok ülkede 8 Mart resmi tatil olarak kabul edildi. Halen aralarında eski doğu Bloku ülkelerininde bulunduğu 14 ülke 8 Mart günü resmi tatil uyguluyor. Sembolik anlamı olan 8 Mart, yasaların ve devletin zorlamasıyla kadınlara daha iyi eğitim, eşit iş koşulları gibi olanaklar sağlıyor, ekonomik ve sosyal gelişleri konusunda katkıda bulunuyor. İngiltere’de Sosyal Kadınlar Sendikası tarafından 1908 yılında dünya kadınlarının renkleri beyaz, mor ve yeşil olarak belirlendi ve kısa sürede tüm dünyaya yayıldı. Beyaz, temizliği, mor, kendine saygı ve mücadeleyi, yeşil de ümit ve geleceği temsil etti. O günden itibaren tüm dünya kadın hareketleri etkinliklerinde mor başta olmak üzere bu renkler kullanılageldi.

Yeni feministler tarafından beyaz yerine son yıllarda altın renginin de tercih edilmeye başlandığını hatırlatalım.

Milenyumdan sonra kadınların çalışma ve sosyal yaşamdaki konumlarında iyileşmeler ve gelişmeler yaşandı. Bu gelişmede fizik güç isteyen işlerden, beyin gücüne yöneliş ve özellikle bilgisayar sektöründe dev atılımlar yapan şirketlerde daha çok kadının çalışmasına neden oldu. Dünyanın en büyük IT şirketlerinde çok sayıda üst düzey yöneticinin kadın olduğunu belirtmeden geçmeyelim. Dünya nüfusunun yarıdan fazlası kadın olmasına rağmen henüz yömetimde ve kilit noktadaki kadınlar, sayıları erkeklerin çok gerisinde kalıyor. Seçme ve seçilme hakkı kadınların eşit vatandaş sayılmalarında en büyük kriter olarak kabul ediliyor.

Türkiyeli kadınlar 1934 yılında bu hakkı aldılar, aradan neredeyse yüz yıla yakın zaman geçmesine rağmen halen oy ve temel insan hakları tanınmayan ülkelerin bulunduğunu bir kez daha hatırlatalım. Kadınların eşit olması sadece oy hakkı ile hallolmuyor süphesiz, bu konuda ekonomik bağımsızlığın önemli ve belirleyici olduğunu düşünen Amerikalı kadınlar iş yaşamınada el atmışlar. Bu gün ABD’de milyonlarca ‘kadın patron’ bulunuyor.

Büyük bedeller ödenerek elde edilen ‘8 Mart’ın kazanımlarıyla kadınlar dünyanın her bölgesinde büyük atılımlar gerçekleştirseler de halen, şiddet, daha düşük ücret gibi ayırımcı uygulamalara maruz kalıyorlar.

Kadınların, kaba gücün değil, beyinsel üretimin hakim olduğu eşit bir dünyada yaşamaları dilekleriyle..

Olay Gazetesi'ni takip edin

Facebook Twitter

Son haberler

Hükümete güvenoyu Brexit için hayır oyu

Brexit anlaşmasını reddeden parlamento Theresa May hükümetine güvenoyu verdi.

Enflasyon son iki senenin en düşük seviyesinde

İngiltere’deki enflasyon oranı geçen aralık ayında yüzde 2,1’e düşerek, yaklaşık iki yıldır görü­len en düşük seviyeye ulaştı.

Brexit için kritik “B Planı” oylaması 29 Ocak’ta yapılacak

İngiltere Parlamentosu’nda, ül­kenin Avrupa Birliği’nden ayrılma sürecine yönelik olarak 29 Ocak Salı günü yeni bir oylama yapıla­cağı açıklandı.

Sterlin May’in Brexit planının reddedilmesi sonrası değer kazandı

Birleşik Krallık Parlamentosu’nda geçtiğimiz Salı akşamı “hayır” oyu alan hükü­met Brexit planı, 1920’lerden beri hükümet aleyhine gerçekleşen en büyük bozgun olmasına rağmen, piyasalar Theresa May’in Brexit planının reddedilmesi sonrası de­ğer kazandı.

İngiltere’de 40 Bin Kişi Not Bile Bırakmadan Ortadan Kayboldu

İngiltere’nin başkenti Londra’nın güvenliğinden sorumlu Metropoli­tan Polisi’nin raporuna göre 2018’in ilk 11 ayında 39 bin 790 insan ka­yıplara karıştı.

Mikail Aslan Yeni Albümünün Tanıtımı İçin Londra’da

Dersimli ünlü sanatçı Mikail Aslan yeni albümünün tanıtımı amacıyla düzenlenecek olan konser için Londra’ya geliyor. 2018 yılının son aylarında Axpîn (Verimli Toprak) isimli yeni albümünü yayınlayan sanatçı bu albümünün tanıtım konserleri çerçevesinde 13 Ocak 2019 Pazar günü saat 19.30’da Ev Cafe ev sahipliğinde düzenlenecek olan konserde sahne alacak.

Mesut ile Amine’nin gizlisi saklısı kalmadı

Arsenal’in Alman milli yıldız futbolcusu Mesut Özil ile nişanlısı Amine Gülşe, ilişkilerinde şeffaflığı seçti.

Dünya markası NHS hedefi

NHS için yapılan on yıllık plan kapsamında kanser, kalp rahat­sızlığı ve felç gibi ölümcül hasta­lıklarla mücadelede NHS’i dünya markası haline getirerek, 500 bin daha fazla hayat kurtarmak hedef­leniyor.

İngiltere’de 40 Bin Kişi Not Bile Bırakmadan Ortadan Kayboldu

İngiltere’nin başkenti Londra’nın güvenliğinden sorumlu Metropoli­tan Polisi’nin raporuna göre 2018’in ilk 11 ayında 39 bin 790 insan ka­yıplara karıştı.

Mikail Aslan Yeni Albümünün Tanıtımı İçin Londra’da

Dersimli ünlü sanatçı Mikail Aslan yeni albümünün tanıtımı amacıyla düzenlenecek olan konser için Londra’ya geliyor. 2018 yılının son aylarında Axpîn (Verimli Toprak) isimli yeni albümünü yayınlayan sanatçı bu albümünün tanıtım konserleri çerçevesinde 13 Ocak 2019 Pazar günü saat 19.30’da Ev Cafe ev sahipliğinde düzenlenecek olan konserde sahne alacak.

Dünya markası NHS hedefi

NHS için yapılan on yıllık plan kapsamında kanser, kalp rahat­sızlığı ve felç gibi ölümcül hasta­lıklarla mücadelede NHS’i dünya markası haline getirerek, 500 bin daha fazla hayat kurtarmak hedef­leniyor.

DUP Brexit Anlaşmasına Destek Vermeyecek

İngiltere Başbakanı Theresa May’in azınlık hükümetine dışarıdan destek veren Demokratik Birlik Partisi (DUP), Brexit anlaşmasına parlamentoda des­tek vermeyeceğini açıkladı.

Mikail Aslan Yeni Albümünün Tanıtımı İçin Londra’da

Dersimli ünlü sanatçı Mikail Aslan yeni albümünün tanıtımı amacıyla düzenlenecek olan konser için Londra’ya geliyor. 2018 yılının son aylarında Axpîn (Verimli Toprak) isimli yeni albümünü yayınlayan sanatçı bu albümünün tanıtım konserleri çerçevesinde 13 Ocak 2019 Pazar günü saat 19.30’da Ev Cafe ev sahipliğinde düzenlenecek olan konserde sahne alacak.

Natural History Museum yetişkinler için “yatılı günler” sunuyor

Eğer siz de içinizdeki çocuğu din­leyenlerdenseniz, dinozorların sadece çocuklar için olmadığına katılabilirsiniz.

Londra Sanat Fuarı 16-20 Ocak Arasında Geri Dönüyor

Daha önce hiç Tate Modern’e gidip sergilenen birbirinden gü­zel modern sanat eserlerini evi­nize götürmek istediniz mi? Eğer cevabınız evet ise Londra Sanat Fu­arı, özenle seçilmiş modern sanat eserlerinden oluşacak özel bir fuar ile, Tate Modern’den eliniz dolu dönmenizi sağlıyor.

Lady Gaga Golden Globe Ödülünü aldı

Ünlü şarkıcı Lady Gaga 76. Golden Globe törenine damga vurdu. Shallow ile En İyi Film Şarkısı ödülünü kazanan Gaga, kıyafetiyle de konuşuldu. Ünlü şarkıcı 1954’te aynı filmde benzer kı­yafeti giyen Judy Garland’a benzetildi.

Köşe Yazarları

Tüm köşe yazarlarını oku
Designed by: Olay Gazeter