English

Üstün zekalı ve özel yetenekli̇ çocuklar -1

Begüm Engür 27 Ekim 2017

Uygar dünyada yerimizi korumayı sağlamlaştırmayı istiyorsak yeteneğin her zerresine, zekânın her kıvılcımına ve maharetin en küçük ışığına bile ihtiyacımız vardır.”

Zeka, bireyin gerek sorunları çözerken gerek çevreye uyum sağlarken var olan tüm yetenek ve becerilerini kullanması ile ortaya çıkan düzeydir. İnsanın düşünme, akıl yürütme, yargılama, sonuç çıkarma, objektif gerçekleri algılama yeteneklerinin tamamına zeka denir. Günlük yaşamda zeka, tek bir yeteneğin veya becerinin ön plana çıkması olarak algılanır; fakat bu hatalı bir düşüncedir. Çünkü zeka algılama, mantık yürütme, hafıza, öğrenme, düşünme gibi pek çok farklı alanın birlikte kullanımı ile kendini gösterir.

Thorndike, zekayı üç ana sınıflandırmada toplar:

  • Soyut Zeka: Sembol kullanarak düşünme yeteneğidir. Bir başka deyişle zihin, gerçekte var olanlar arasındaki ilişkilerden, soyutlama ve genelleme gücüyle elde ettiği sembollerle uğraşır. 12 yaş ve sonrasında kendini gösterir. (Matematik kavramlarını kullanmak, şiir yazmak, beste yapmak gibi)
  • Mekanik (Somut) Zeka: Bu alan, araç-gereç ve makineleri yapma ve kullanmada kendini gösterir. (Bir oyuncağı tamir ederken, yapboz ile uğraşırken vb. faaliyetlerde söz konusudur)
  • Sosyal Zeka: Çevreye uyum sağlamada, kurulan ilişkilerin niteliğinde sosyal zeka söz konusudur. Bu zekayı iyi kullanan bir birey, çevresinde sevilir, sayılır ve çoğu zaman lider özellikleri ile sivrilip insanları etkiler.
  • Her birey kendi zekasını arttırma ve geliştirme yeteneğine sahiptir.
  • Zeka insandaki beyin ve zihin sistemlerinin etkileşimi sonucu ortaya çıkan çok yönlü bir olgudur.
  • Zeka, çok yönlülük göstermesine karşın kendi içinde bir bütündür.
  • Her insan, çeşitli zeka alanlarının tümüne sahiptir.
  • Her insan, zeka alanlarından her birini belli bir düzeyde geliştirebilir.

(Gardner)

Zeka bölümü çeşitli ölçeklerde sürekli olarak 130 ve üstü çıkanlara ve kendi yaşıtlarından rastgele seçilmiş bir kümenin %98’inden üstün olanlara üstün zekalı denir.

Yetenek; bir kimsenin bir şeyi anlama ve yapabilme kapasitesine denir. İlk 36 ayda çocuk düşünme, konuşma, öğrenme yeteneklerini ve yetişkinlikteki değerlerinin ve sosyal davranışlarının temelini atar. Kazandığı yetenekleri okul ve genel olarak tüm hayatında kullanacak, yetenekleri başarılarını ve verimliliklerini belirleyecektir. Erken çocukluk döneminde çocuğa uygun uyaranların verilmesi, çocuğun zekasını ve öğrenme kapasitesini arttırmaktadır. Görsel, işitsel, tat, koku ve dokunma uyaranları iletim yollarının yapılanmasını şekillendirecektir. Bununla birlikte matematik, dil ve okuma gibi zihinsel yetenekler yapılanır. Bu süreçte öğrenme, konuşma, düşünme ve problem çözme yetenekleri gelişir. Benzer süreçte çocuğun bağlandığı bir kişi (genellikle anne) ve yakınındaki kişilerle ilişkilerinin şekli/niteliği sosyal ilişkileri şekillendirecek yeteneklerinin gelişmesinde yardımcı olur. Kendine güven, diğer insanlarla bağlanma, ilişki kurabilme, başkalarıyla uyumlu olabilme yetenekleri ve kapasitesi bu etkileşimlere bağlı olarak şekillenir. Eğer çocuğun çevresel şartları uygun olmazsa çocuk, zihinsel, sosyal ve davranışsal gelişimde genellikle tam kapasitesine ulaşamamaktadır.

Yetenek, genetik olarak çocukta oluşmakla birlikte çevre aracılığıyla büyüyüp gelişebilmektedir. Ebeveynler, sosyal çevre ve toplumsal deneyimler çocuğun yeteneklerinin gelişmesinde başlıca etkenlerdendir. Özel yetenekliler, zeka bölümü 120 ve üstü olup güzel sanatlar, matematik ve teknik gibi alanlarda yaşıtlarından belirgin ölçüde üstün olanlara verilen addır. Üstün zekalı veya özel yetenekli çocuklar; zeka, yaratıcılık, sanat, liderlik kapasitesi ve/veya akademik alanlarda yaşıtlarına kıyasla yüksek düzeyde beceri gösterdiği alan ve konu uzmanlar tarafından tanımlanan çocuklardır. Bu çocuklar, yeteneklerini geliştirmek için özel eğitim ve aktivitelere ihtiyaç duyarlar.

Devam edecek…

Bilgi: Köşe yazısı ve içeriğinden yazarın kendisi sorumludur. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

Diğer Yazılar

tüm yazıları

Olay Gazetesi'ni takip edin

Facebook Twitter

Son haberler

Boris Johnson’a seçi̇m bölgesi̇nde protesto; Peçeyi̇ deği̇l, Boris’i̇ yasakla

Eski Dışişleri Bakanı Boris Johnson, peçeli kadınlar hakkındaki nefret söylemleri nedeniyle seçim bölgesinde protesto edildi. Irkçılığa Karşı Dur Platformu, Johnson’ın Londra’nın batısında yer alan seçim bölgesi Uxbridge’deki Muhafazakar Parti irtibat ofisi önünde protesto gösterisi düzenledi.

Camden Town; Baba Zula’yı ağırladı

Türk psikedelik müziğinin ken­dine has ekiplerinden Baba Zula, Londra’da dinleyicisiyle buluştu.

Ayı Paddington bu yıl 60’ıncı yaşını kutluyor

İngiliz kültürünün sevilen fi­gürü yeni yaşını özel tasarım ma­deni paralarla kutluyor. İlk kez A Bear Called Padding­ton kitabıyla 13 Ekim 1958’de ki­tapseverlerle buluşan ve aradan geçen yılda

Anadolu Kültür Festi̇vali̇ bu yıl 3 gün sürecek

Süleymaniye Kültür Merkezi ve Anadolu Toplum Derneği (ACA) tarafından düzenlenen ve bu yıl 12. yapılacak “Anadolu Kültür Festivali” 29- 30 Eylül ve 1 Ekim tarihinde halkla buluşacak.

Değişiklikten etkilenen Türkler, değişikliğin geriye dönük uygulanmasına karşı dava açmaya hazırlanıyor

İngiltere’nin, Ankara Anlaşması vize koşullarında yaptığı değişiklikten etkilenen Türkler, değişikliğin geriye dönük uygulanmasına karşı dava açmaya hazırlanıyor.

Değişiklikten etkilenen Türkler, değişikliğin geriye dönük uygulanmasına karşı dava açmaya hazırlanıyor

İngiltere’nin, Ankara Anlaşması vize koşullarında yaptığı değişiklikten etkilenen Türkler, değişikliğin geriye dönük uygulanmasına karşı dava açmaya hazırlanıyor.

Manga Londra’da hayranlarıyla buluşuyor

Manga konserleri her zaman capcanlı, kıpır kıpır havasıyla hayranlarına bir şölen yaşatmaya devam ediyor. Başarılı rock grubu Manga, sevilen şarkılarıyla 9 yıl aradan sonra bu kez Londra’daki sevenleriyle buluşuyor.

Atatürk’ün ‘çok gerçekçi’ heykeli İzmir’de sergileniyor

İzmir Bornova Belediyesi’nin 9 Eylül 2016’da ziyarete açtığı Ata Anı Evi’nde, heykeltıraşlar Neda İsmail Atar ve Can Akdaş tarafın­dan ‘çok gerçekçi’ olarak adlandı­rılan bir anlayışla yapılan

Paris Hilton KKTC’de Li̇mak Cyprus Deluxe Hotel’de parti̇ verdi̇

Amerikalı ünlü model Paris Hil­ton, Platinum Rush European 2018 Avrupa turnesi kapsamında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne (KKTC) Limak Cyprus Deluxe Hotel’de DJ per­formansı sergiledi.

Ayı Paddington bu yıl 60’ıncı yaşını kutluyor

İngiliz kültürünün sevilen fi­gürü yeni yaşını özel tasarım ma­deni paralarla kutluyor. İlk kez A Bear Called Padding­ton kitabıyla 13 Ekim 1958’de ki­tapseverlerle buluşan ve aradan geçen yılda

İngiltere’ye Ankara Anlaşması Davası

Birleşik Krallık hükümetinin Ankara anlaşması kapsamında ülkede iş kuran Türk girişimcilerin kalıcı oturma izni almasına yönelik kuralları değiştirmesi yargıya taşınıyor. Türk girişimciler İçişleri Bakanlığı’na dava açacak.

Anadolu Kültür Festi̇vali̇ bu yıl 3 gün sürecek

Süleymaniye Kültür Merkezi ve Anadolu Toplum Derneği (ACA) tarafından düzenlenen ve bu yıl 12. yapılacak “Anadolu Kültür Festivali” 29- 30 Eylül ve 1 Ekim tarihinde halkla buluşacak.

Boris Johnson’a seçi̇m bölgesi̇nde protesto; Peçeyi̇ deği̇l, Boris’i̇ yasakla

Eski Dışişleri Bakanı Boris Johnson, peçeli kadınlar hakkındaki nefret söylemleri nedeniyle seçim bölgesinde protesto edildi. Irkçılığa Karşı Dur Platformu, Johnson’ın Londra’nın batısında yer alan seçim bölgesi Uxbridge’deki Muhafazakar Parti irtibat ofisi önünde protesto gösterisi düzenledi.

Designed by: Olay Gazeter