English

Vücudun en gizemli organı: Beyin

Bilim dünyasının yıllardır sırla­rını çözmekle bitiremediği, her gün yeni özelliklerini keşfettiği beyni­miz, buna karşın hala bilinmeyen­lerle dolu, en gizemli, en komplike organımız.

Prof. Dr. Geysu Karlıkaya, beyni­mizin, kafatasından çıkarılıp girinti ve çıkıntıları düzleştirildiğinde dört tane A4 kağıdı kadar yer kapladı­ğını belirtirken, ‘beynimizin sadece yüzde 10’unu kullandığımız’ bilgi­sinin gerçeği yansıtmadığını söy­lüyor.

11-17 Mart Beyin Farkındalık Haf­tası nedeniyle açıklama yapan Dr. Karlıkaya, beynin 9 gizemini şöyle anlatıyor:

Vücut ağırlığımızın sadece yüzde 2’sini oluşturuyor

Vücut ağırlığımızın sadece yüzde 2’sini oluşturan, yaklaşık 1300-1400 gram olan beynin yüzde 69-85’ini su oluşturuyor. Beynimiz vücudu­muzda kapladığı yerin aksine tüm enerjimizin yüzde 20’sini harcıyor. Ancak beynin büyüklüğünün zeka ile direkt orantısı yok gibi görünü­yor. (Albert Einstein’ın beyni 1230 gramdı). İnsan beyninde yaklaşık 86 milyar sinir hücresi ve bu hücreler arasında yüzlerce trilyon bağlantı bulunuyor. Bu hücrelerin yoğun­luğu, bağlantıları ve beyindeki kıv­rımların miktarı daha önemli. Kıv­rımlar ne kadar fazla ise o kadar iyi. (Maymun ve yunusların kıvrımları çok belirginken farelerin beyin yü­zeyi düz).

Beyin gelişimi anne karnında başlıyor

Beynimizin gelişiminin en hızlı olduğu dönem bebeklik dönemi! Gebelik sırasında annede depres­yon ve aşırı stres bebeğin beyin fonksiyonlarını olumsuz etkiliyor, tam tersi iyi beslenme ve meditas­yon olumlu etki yapıyor. Beynin ana bağlantıları doğumda hazır oluyor, ilk 1-2 yılda sinir kılıflarının gelişme­sinin ardından yürüme, konuşma vb fonksiyonlar da gerçekleşiyor. Beyin kapasitesi 20’li yaşlarda pik yapıyor, 25 yaşından itibaren bey­nin bazı bölümleri küçülmeye baş­lıyor ancak hayat boyu beyin değiş­meye devam ediyor, yeni hücreler ekleniyor. Kelime hazinesi 70’li yaş­lara kadar korunabiliyor.

Cinsiyete göre farklılık göste­riyor

Bu farklılık doğum öncesi başlı­yor ve yaşlılık dönemine dek bu ger­çek değişmiyor. Kadın beyni ile er­kek beyni birbirinden farklı. Erkek­lerde beyin ağırlığı kadınlara göre yaklaşık 100 gram daha fazla. Ağır­lığın yanı sıra fonksiyonel olarak da fark var. Örneğin kadınlarda hafıza ve sosyal tanıma becerileri, dil yete­nekleri daha üstünken, erkeklerde motor (hareket) ve uzaysal algılama özellikleri daha gelişmiş.

Beynimiz yaptığımız işe göre çalışıyor

Beynimizin farklı bölgelerinin farklı görevleri var, yaptığımız işe göre beynimizin farklı bölgeleri ça­lışıyor. Örneğin; fiziksel bir aktivite sırasında beynimizin hareket mer­kezleri ağırlıklı olarak çalışırken; konuşurken konuşma merkezi, bir şey okurken görme merkezi daha aktif oluyor. Ancak farklı merkezle­rin birbiri ile iletişimi hemen hemen sürekli olarak devam ediyor. Yeni görüntüleme teknikleri sayesinde bir iş yaparken beynin hangi bölge­lerinin aktif olduğunu gözlemlemek mümkün ve tek bir iş için bile be­yindeki farklı merkezlerin aktifleşe­rek birbiri ile iletişim kurabildiğini gözlemleyebiliyoruz. Herhangi bir problem olduğunda bu iş bölümü değişebiliyor ve beyin yeniden or­ganize olarak fonksiyonunu devam ettirebiliyor.

Ağrıyı, acıyı hissetmiyor

Beyin dokumuz ağrıyı hisset­mez. Baş ağrısı beyinden kaynak­lanıyor gibi hissedilse de ağrı as­lında beyin etrafındaki damar ve sinir benzeri ağrıya duyarlı yapı­lardan kaynaklanır.

Düzenli egzersiz hafızayı güç­lendiriyor

Fiziksel egzersiz sadece kalp ve vücut kasları için faydalı değil, beyni de geliştiriyor. Beynin hafıza merkezi düzenli egzersiz ile birkaç ay içerisinde büyüyebiliyor, benzer bir durum düzenli zihinsel aktivite sırasında da görülebiliyor. Yeni bir dil öğrenmek, bir müzik aleti çal­mayı öğrenmek gibi. Bu olumlu et­kinin oluşması için dilin öğrenilmesi de muhtemelen gerekmiyor, çalış­mak yeterli. Çalışma bırakıldığında ise her şey eski haline dönüyor.

Sağlıklı beslenme olumlu etki­liyor

Bol meyve, sebze içeren ve ağır­lıklı zeytinyağı kullanılan diyetler hafıza dahil pek çok beyin fonksi­yonu üzerine olumlu etki yapıyor. Şekerin az tüketilmesi de önemli an­cak probiyotik bakterilerin bilişsel fonksiyonlar üzerine etkisi hala tar­tışmalı.

Kaliteli uyku hafızayı kuvvet­lendiriyor

Sağlıklı bir uyku, güçlü bir hafıza için gereken faktörlerden bir tanesi. Az uyuyan veya kalitesiz uyuyan ki­şilerde öğrenme güçlükleri ve ha­fıza problemleri görülebiliyor. Uyku aynı zamanda beyinde temizlik gö­revi üstleniyor. Alzhemier hastala­rında beyinde biriken amiloid pro­teini uyku sırasında beyinden uzak­laştırılıyor.

Fazla GPS kullanımı beyni olumsuz etkiliyor

Londra taksi sürücülerinde yapı­lan çalışmalarda; beynin hafıza mer­kezi olarak kabul edilen hipokampu­sun belli bölgelerinin başka meslek sahiplerine kıyasla daha fazla geliş­tiği gözlenmiş. (Londra’da taksi sü­rücüsü olmak için 25 bin caddenin öğrenilmesi gerekiyor.) GPS kulla­nımı ile de aynı bölgelerde küçülme olmaması için yeni bir yere ilk gi­dişte GPS kullanılsa bile dönüşte kullanmamak daha doğru.

Olay Gazetesi'ni takip edin

Facebook Twitter

Son haberler

May’in üzerindeki baskı Brexit istifalarıyla artıyor

İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden ayrılması sürecinde yeni bir anlaş­mayı parlamentoda oylamaya sun­maya çalışan Başbakan Theresa May üzerindeki istifa baskılarının arttığı ifade ediliyor. İngiltere basınında May’in yeni Brexit planını parlamen­toya sunamadan istifasını açıklamak zorunda kalabileceğini yazıyor.

Enerji fiyatları enflasyonu tetikledi

İngiltere’de elektrik ve gaz fiyatlarındaki artış enflasyonu yılın en yüksek seviyesine çıkardı

Ersin Tatar, KKTC’de Başbakanlık görevini devraldı

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde, Ulusal Birlik Partisi (UBP) ve Halkın Partisi­nin (HP) koalisyon hükümeti ku­rulması için anlaşmaya varması­nın ardından UBP Genel Başkanı Ersin Tatar, Cumhuriyetçi Türk Partisinin (CTP) Genel Başkanı Tufan Erhürman’dan başbakan­lık görevini devraldı.

Tottenham’da korkutan yangın

Kuzey Londra’daki Tottenham bölgesindeki bir depoda büyük bir yangın meydana geldi.Bölgedeki Garman Road’da çıkan yangını yaklaşık 100 itfaiyeci söndürmeye çalıştı.

Avrupa’da emeklilik sistemi değişti!

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) ikincisini yayımladığı, “Avrupa Birliği’nde Sosyal Güvenlik” kitabı, Türkiye’de gündeme gelmesi beklenen tamamlayıcı emeklilik sistemiyle ilgili çalışmalara da ışık tutuyor.

Tottenham’da korkutan yangın

Kuzey Londra’daki Tottenham bölgesindeki bir depoda büyük bir yangın meydana geldi.Bölgedeki Garman Road’da çıkan yangını yaklaşık 100 itfaiyeci söndürmeye çalıştı.

Hackney ‘evsizler hostelinde’ ardı ardına ölümler yaşandı

Hackney Gazette gazetesinin bir haberine göre, Hackney beldesinde evsizlere geçici yaşam alanı sağlayan The Shuttleworth Hotel’de, son sekiz ayda üç ölüm gerçekleşti.

Khan’a devam eden ölüm tehditleri nedeniyle 24 saat polis koruması verildi

Yerel basına göre, Londra’nın ilk Müslüman belediye başkanı olan Sadiq Khan’a yönelik tehditler, Ha­ziran 2016’da yapılan İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılma­sının (Brexit) oylandığı referan­dumdan sonra artmaya başladı.

Tottenham’da korkutan yangın

Kuzey Londra’daki Tottenham bölgesindeki bir depoda büyük bir yangın meydana geldi.Bölgedeki Garman Road’da çıkan yangını yaklaşık 100 itfaiyeci söndürmeye çalıştı.

Hackney ‘evsizler hostelinde’ ardı ardına ölümler yaşandı

Hackney Gazette gazetesinin bir haberine göre, Hackney beldesinde evsizlere geçici yaşam alanı sağlayan The Shuttleworth Hotel’de, son sekiz ayda üç ölüm gerçekleşti.

On dükkandan biri boş

Yüksek vergiler ve online rekabet nedeniyle binlerce dükkan kapanıyor

Khan’a devam eden ölüm tehditleri nedeniyle 24 saat polis koruması verildi

Yerel basına göre, Londra’nın ilk Müslüman belediye başkanı olan Sadiq Khan’a yönelik tehditler, Ha­ziran 2016’da yapılan İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılma­sının (Brexit) oylandığı referan­dumdan sonra artmaya başladı.

Samaia Trio: Geleneksel müziğin akıcı ve sürekli değiştiğine inanıyoruz

Geçtiğimiz günlerde bir dizi konser ve etkinlik kapsamında İngiltere turu gerçekleştiren üç müzisyen kadından oluşan Samaia Trio, olağanüstü performansları ile dinleyicileri büyülediler. 2017 yılında kurulan ve 2018 yılında ilk albümlerini çıkaran grubun üyelerine, Samaia Trio’ya dair merak ettiklerimizi sorduk.

Soho’da İngiliz kültürü modern dinamiklerle hayat buluyor

Londra West End, yapısı gereği birçok kültürün evi olmasından ötürü, kimi zaman özellikle turistlerin sıklıkla aradığı “salt İngiliz” kültürünü kimi zaman tam anlamıyla temsil edemiyor, desek aslında yalan olur.

Dalston Çocuk Festivali Başlıyor

25 Mayıs Cumartesi ve 1 Haziran Cumartesi olmak üzere iki güne yayılacak Dalston Çocuk Festivali, tiyatrolardan kukla gösterilerine, animasyonlardan birbirinden zevkli oyunlara Dalston’un birbirinden farklı köşelerinde çocuklara unutamayacakları bir eğlence deneyimi sunacak.

“River Stage” ve Southbank yazı getiriyor

National Theatre Square, geçtiğimiz sene de Londra ile buluşturduğu açık hava prodüksiyonu River Stage ile Londra’nın en ünlü performans sanatçılarını, müzisyenlerini ve şairlerini bir araya getiren renkli bir festivale hazırlanıyor.

Designed by: Olay Gazeter