English

Vücudun en gizemli organı: Beyin

Bilim dünyasının yıllardır sırla­rını çözmekle bitiremediği, her gün yeni özelliklerini keşfettiği beyni­miz, buna karşın hala bilinmeyen­lerle dolu, en gizemli, en komplike organımız.

Prof. Dr. Geysu Karlıkaya, beyni­mizin, kafatasından çıkarılıp girinti ve çıkıntıları düzleştirildiğinde dört tane A4 kağıdı kadar yer kapladı­ğını belirtirken, ‘beynimizin sadece yüzde 10’unu kullandığımız’ bilgi­sinin gerçeği yansıtmadığını söy­lüyor.

11-17 Mart Beyin Farkındalık Haf­tası nedeniyle açıklama yapan Dr. Karlıkaya, beynin 9 gizemini şöyle anlatıyor:

Vücut ağırlığımızın sadece yüzde 2’sini oluşturuyor

Vücut ağırlığımızın sadece yüzde 2’sini oluşturan, yaklaşık 1300-1400 gram olan beynin yüzde 69-85’ini su oluşturuyor. Beynimiz vücudu­muzda kapladığı yerin aksine tüm enerjimizin yüzde 20’sini harcıyor. Ancak beynin büyüklüğünün zeka ile direkt orantısı yok gibi görünü­yor. (Albert Einstein’ın beyni 1230 gramdı). İnsan beyninde yaklaşık 86 milyar sinir hücresi ve bu hücreler arasında yüzlerce trilyon bağlantı bulunuyor. Bu hücrelerin yoğun­luğu, bağlantıları ve beyindeki kıv­rımların miktarı daha önemli. Kıv­rımlar ne kadar fazla ise o kadar iyi. (Maymun ve yunusların kıvrımları çok belirginken farelerin beyin yü­zeyi düz).

Beyin gelişimi anne karnında başlıyor

Beynimizin gelişiminin en hızlı olduğu dönem bebeklik dönemi! Gebelik sırasında annede depres­yon ve aşırı stres bebeğin beyin fonksiyonlarını olumsuz etkiliyor, tam tersi iyi beslenme ve meditas­yon olumlu etki yapıyor. Beynin ana bağlantıları doğumda hazır oluyor, ilk 1-2 yılda sinir kılıflarının gelişme­sinin ardından yürüme, konuşma vb fonksiyonlar da gerçekleşiyor. Beyin kapasitesi 20’li yaşlarda pik yapıyor, 25 yaşından itibaren bey­nin bazı bölümleri küçülmeye baş­lıyor ancak hayat boyu beyin değiş­meye devam ediyor, yeni hücreler ekleniyor. Kelime hazinesi 70’li yaş­lara kadar korunabiliyor.

Cinsiyete göre farklılık göste­riyor

Bu farklılık doğum öncesi başlı­yor ve yaşlılık dönemine dek bu ger­çek değişmiyor. Kadın beyni ile er­kek beyni birbirinden farklı. Erkek­lerde beyin ağırlığı kadınlara göre yaklaşık 100 gram daha fazla. Ağır­lığın yanı sıra fonksiyonel olarak da fark var. Örneğin kadınlarda hafıza ve sosyal tanıma becerileri, dil yete­nekleri daha üstünken, erkeklerde motor (hareket) ve uzaysal algılama özellikleri daha gelişmiş.

Beynimiz yaptığımız işe göre çalışıyor

Beynimizin farklı bölgelerinin farklı görevleri var, yaptığımız işe göre beynimizin farklı bölgeleri ça­lışıyor. Örneğin; fiziksel bir aktivite sırasında beynimizin hareket mer­kezleri ağırlıklı olarak çalışırken; konuşurken konuşma merkezi, bir şey okurken görme merkezi daha aktif oluyor. Ancak farklı merkezle­rin birbiri ile iletişimi hemen hemen sürekli olarak devam ediyor. Yeni görüntüleme teknikleri sayesinde bir iş yaparken beynin hangi bölge­lerinin aktif olduğunu gözlemlemek mümkün ve tek bir iş için bile be­yindeki farklı merkezlerin aktifleşe­rek birbiri ile iletişim kurabildiğini gözlemleyebiliyoruz. Herhangi bir problem olduğunda bu iş bölümü değişebiliyor ve beyin yeniden or­ganize olarak fonksiyonunu devam ettirebiliyor.

Ağrıyı, acıyı hissetmiyor

Beyin dokumuz ağrıyı hisset­mez. Baş ağrısı beyinden kaynak­lanıyor gibi hissedilse de ağrı as­lında beyin etrafındaki damar ve sinir benzeri ağrıya duyarlı yapı­lardan kaynaklanır.

Düzenli egzersiz hafızayı güç­lendiriyor

Fiziksel egzersiz sadece kalp ve vücut kasları için faydalı değil, beyni de geliştiriyor. Beynin hafıza merkezi düzenli egzersiz ile birkaç ay içerisinde büyüyebiliyor, benzer bir durum düzenli zihinsel aktivite sırasında da görülebiliyor. Yeni bir dil öğrenmek, bir müzik aleti çal­mayı öğrenmek gibi. Bu olumlu et­kinin oluşması için dilin öğrenilmesi de muhtemelen gerekmiyor, çalış­mak yeterli. Çalışma bırakıldığında ise her şey eski haline dönüyor.

Sağlıklı beslenme olumlu etki­liyor

Bol meyve, sebze içeren ve ağır­lıklı zeytinyağı kullanılan diyetler hafıza dahil pek çok beyin fonksi­yonu üzerine olumlu etki yapıyor. Şekerin az tüketilmesi de önemli an­cak probiyotik bakterilerin bilişsel fonksiyonlar üzerine etkisi hala tar­tışmalı.

Kaliteli uyku hafızayı kuvvet­lendiriyor

Sağlıklı bir uyku, güçlü bir hafıza için gereken faktörlerden bir tanesi. Az uyuyan veya kalitesiz uyuyan ki­şilerde öğrenme güçlükleri ve ha­fıza problemleri görülebiliyor. Uyku aynı zamanda beyinde temizlik gö­revi üstleniyor. Alzhemier hastala­rında beyinde biriken amiloid pro­teini uyku sırasında beyinden uzak­laştırılıyor.

Fazla GPS kullanımı beyni olumsuz etkiliyor

Londra taksi sürücülerinde yapı­lan çalışmalarda; beynin hafıza mer­kezi olarak kabul edilen hipokampu­sun belli bölgelerinin başka meslek sahiplerine kıyasla daha fazla geliş­tiği gözlenmiş. (Londra’da taksi sü­rücüsü olmak için 25 bin caddenin öğrenilmesi gerekiyor.) GPS kulla­nımı ile de aynı bölgelerde küçülme olmaması için yeni bir yere ilk gi­dişte GPS kullanılsa bile dönüşte kullanmamak daha doğru.

Olay Gazetesi'ni takip edin

Facebook Twitter

Son haberler

Brexit oylamasında son raunt

Bu hafta üçüncü kez oylanması beklenen anlaşma Brexit’in kaderini belirleyecek

Uzmanlardan tavsiye: Brexit süresince evinizi sakın satmayın Uzmanlardan tavsiye: Brexit süresince evinizi sakın satmayın

Britanya’da Brexit gündemi her gün değişirken, uzmanlardan uyarı­lar gecikmedi. RICS UK Residential Market Survey anketi sonuçlarına göre, Brexit belirsizlikleri konut pi­yasasında gittikçe artan durgunluk­ları beraberinde getiriyor.

“Müslümanları hedef alan bir terör saldırısı olabilir” “Müslümanları hedef alan bir terör saldırısı olabilir”

İngiltere Güvenlikten Sorumlu Devlet Bakanı Ben Wallace, Yeni Zelanda’daki gibi Müslümanları hedef alan bir terör saldırısının İngiltere’de de olabileceğini söyledi.

Yeni Zelanda’daki terör saldırıları protesto edildi

Londra’da 10 binlerce kişi İslamofobi, antisemitizm ve ırkçılığa karşı yürüdü ve Yeni Zelanda’daki iki camiye düzenlenen terör saldırılarını protesto etti.

Brexit anlaşmasına şartlı değişiklik tasarısı

İngiltere Başbakanı Theresa May’in Brexit anlaşmasının mec­listen onay alması için ikinci bir referandum şartlı değişiklik tasa­rısı hazırladığı kaydedildi.

Fransa’da yaşayan İngilizlerin ehliyet başvuruları donduruldu

Fransa’da yaşayan İngiliz vatan­daşları bir süre araçlarını kullana­mayabilir. Fransız yetkililer Brexit konusu netliğe kavuşana kadar İn­gilizlerin Fransız sürücü ehliyetleri için yaptıkları başvuruların dondu­rulduğunu ve İngiliz sürücü ehli­yetlerinin Fransız ehliyetleriyle de­ğiştirilmeyeceğini açıkladı.

Avrupa’nın en büyük Alevi Festivali 24 Mayıs’ta başlayacak

Londra’da Alevi kültürünü tanıt­mak amacıyla Avrupa’nın en büyük festivallerinden olan Alevi festivali­nin bu yıl 9’uncusu gerçekleştirile­cek. İngiltere Alevi Kültür Merkezi ve Cemevi (İAKM- Cemevi) tarafın­dan geleneksel olarak düzenlenen “Alevi Festivali”nin bu yıl 9’uncusu tertiplenecek.

Portsmouth’taki anma törenine ücretsiz ulaşım

Londra’da faaliyet gösteren çatı örgütü Çanakkale Anma Plat­formu, 18 Mart Şehitler Günü ve­silesiyle Portsmouth’da düzenle­necek törene vatandaşlarımızın ücretsiz ulaşımını sağlamak ama­cıyla bir otobüs kaldıracağını bil­dirdi.

Brexit anlaşmasına şartlı değişiklik tasarısı

İngiltere Başbakanı Theresa May’in Brexit anlaşmasının mec­listen onay alması için ikinci bir referandum şartlı değişiklik tasa­rısı hazırladığı kaydedildi.

Brexit’e rağmen borçlanma artıyor

Bankaların onayladığı mortgage sayısı da Eylül 2017’den beri görülen en yüksek seviyede

İngiltere’ye akın var: Türkiye’den iş kurma başvuruları ikiye katlandı

İngiltere İçişleri Bakanlığı’nın 28 Şubat tarihinde açıkladığı veri­lere göre, İngiltere tarafından ve­rilen bir iş kurma izni vizesi olan Ankara Anlaşması’na 2018 yılında toplam 7 bin 607 Türk vatandaşı başvurdu. Bu rakam 2017 yılında yine bir rekor olan 5 bin 205 kişiydi.

Anlaşmasız Brexit tobacco endüstrisinde büyük zarara mal olacak

Dünyaca ünlü tobacco devleri, Birleşik Krallığın Avrupa Birliği’nden anlaşmasız (No-deal) şeklinde çık­ması halinde, özellikle üzerinde si­gara içmenin zararlarını belirten paketlerin ülkeye getirilmesinin milyonlara mal olacağını belirterek sigara sektöründe oluşabilecek bir ekonomik krizin sinyallerini verdi.

Soho Yemek Festivali 2019 tarihi belli oldu!

Her hafta gerçekleşen Berwick Street sokak yemeği fuarının yanı sıra, tüm West End’in her sene dört gözle beklediği bir diğer “lezzetli” festival ise, şüphesiz geleneksel Soho yemek festivali…

Klasik ve barok müzik Orta- Asya ilhamıyla buluşursa…

Londra’da ve Avrupa’da mo­dern ve klasik sanatın önde gelen merkezlerinden Barbican Centre, klasik müzik, orta asya müziği, barok ve daha fazlasını yanyana koyan, farklı dünyaların müzikal bileşkesinin yarattığı yepyeni bir sentez müzik deneyimini Londralı müzikseverlere sunuyor.

Doğanın yakarışına “İnteraktif sergi dikkati”

West End’in sanat evlerinden biri olan Fitzrovia’da yaza kadar devam edecek bu özel interaktif sergi, “Missing” (Eksik) adıyla Londralılarla buluşurken, soyu tükenmekte olan canlıların korunmasına dair anektodlara, ve soyu tükenen canlıların tam bir listesine yer veriyor.

Açık hava sinamaları açılmaya başlıyor!

Her ne kadar yalancı baharla­rın gelişine kansak da, Nisan ayına doğru Londra’nın en sevdiğimiz açık hava sinemaları açılmaya başlıyor.

Köşe Yazarları

Tüm köşe yazarlarını oku
Designed by: Olay Gazeter