English

Üstün zekalı ve özel yetenekli̇ çocuklar -1

Begüm Engür 27 Ekim 2017

Uygar dünyada yerimizi korumayı sağlamlaştırmayı istiyorsak yeteneğin her zerresine, zekânın her kıvılcımına ve maharetin en küçük ışığına bile ihtiyacımız vardır.”

Zeka, bireyin gerek sorunları çözerken gerek çevreye uyum sağlarken var olan tüm yetenek ve becerilerini kullanması ile ortaya çıkan düzeydir. İnsanın düşünme, akıl yürütme, yargılama, sonuç çıkarma, objektif gerçekleri algılama yeteneklerinin tamamına zeka denir. Günlük yaşamda zeka, tek bir yeteneğin veya becerinin ön plana çıkması olarak algılanır; fakat bu hatalı bir düşüncedir. Çünkü zeka algılama, mantık yürütme, hafıza, öğrenme, düşünme gibi pek çok farklı alanın birlikte kullanımı ile kendini gösterir.

Thorndike, zekayı üç ana sınıflandırmada toplar:

  • Soyut Zeka: Sembol kullanarak düşünme yeteneğidir. Bir başka deyişle zihin, gerçekte var olanlar arasındaki ilişkilerden, soyutlama ve genelleme gücüyle elde ettiği sembollerle uğraşır. 12 yaş ve sonrasında kendini gösterir. (Matematik kavramlarını kullanmak, şiir yazmak, beste yapmak gibi)
  • Mekanik (Somut) Zeka: Bu alan, araç-gereç ve makineleri yapma ve kullanmada kendini gösterir. (Bir oyuncağı tamir ederken, yapboz ile uğraşırken vb. faaliyetlerde söz konusudur)
  • Sosyal Zeka: Çevreye uyum sağlamada, kurulan ilişkilerin niteliğinde sosyal zeka söz konusudur. Bu zekayı iyi kullanan bir birey, çevresinde sevilir, sayılır ve çoğu zaman lider özellikleri ile sivrilip insanları etkiler.
  • Her birey kendi zekasını arttırma ve geliştirme yeteneğine sahiptir.
  • Zeka insandaki beyin ve zihin sistemlerinin etkileşimi sonucu ortaya çıkan çok yönlü bir olgudur.
  • Zeka, çok yönlülük göstermesine karşın kendi içinde bir bütündür.
  • Her insan, çeşitli zeka alanlarının tümüne sahiptir.
  • Her insan, zeka alanlarından her birini belli bir düzeyde geliştirebilir.

(Gardner)

Zeka bölümü çeşitli ölçeklerde sürekli olarak 130 ve üstü çıkanlara ve kendi yaşıtlarından rastgele seçilmiş bir kümenin %98’inden üstün olanlara üstün zekalı denir.

Yetenek; bir kimsenin bir şeyi anlama ve yapabilme kapasitesine denir. İlk 36 ayda çocuk düşünme, konuşma, öğrenme yeteneklerini ve yetişkinlikteki değerlerinin ve sosyal davranışlarının temelini atar. Kazandığı yetenekleri okul ve genel olarak tüm hayatında kullanacak, yetenekleri başarılarını ve verimliliklerini belirleyecektir. Erken çocukluk döneminde çocuğa uygun uyaranların verilmesi, çocuğun zekasını ve öğrenme kapasitesini arttırmaktadır. Görsel, işitsel, tat, koku ve dokunma uyaranları iletim yollarının yapılanmasını şekillendirecektir. Bununla birlikte matematik, dil ve okuma gibi zihinsel yetenekler yapılanır. Bu süreçte öğrenme, konuşma, düşünme ve problem çözme yetenekleri gelişir. Benzer süreçte çocuğun bağlandığı bir kişi (genellikle anne) ve yakınındaki kişilerle ilişkilerinin şekli/niteliği sosyal ilişkileri şekillendirecek yeteneklerinin gelişmesinde yardımcı olur. Kendine güven, diğer insanlarla bağlanma, ilişki kurabilme, başkalarıyla uyumlu olabilme yetenekleri ve kapasitesi bu etkileşimlere bağlı olarak şekillenir. Eğer çocuğun çevresel şartları uygun olmazsa çocuk, zihinsel, sosyal ve davranışsal gelişimde genellikle tam kapasitesine ulaşamamaktadır.

Yetenek, genetik olarak çocukta oluşmakla birlikte çevre aracılığıyla büyüyüp gelişebilmektedir. Ebeveynler, sosyal çevre ve toplumsal deneyimler çocuğun yeteneklerinin gelişmesinde başlıca etkenlerdendir. Özel yetenekliler, zeka bölümü 120 ve üstü olup güzel sanatlar, matematik ve teknik gibi alanlarda yaşıtlarından belirgin ölçüde üstün olanlara verilen addır. Üstün zekalı veya özel yetenekli çocuklar; zeka, yaratıcılık, sanat, liderlik kapasitesi ve/veya akademik alanlarda yaşıtlarına kıyasla yüksek düzeyde beceri gösterdiği alan ve konu uzmanlar tarafından tanımlanan çocuklardır. Bu çocuklar, yeteneklerini geliştirmek için özel eğitim ve aktivitelere ihtiyaç duyarlar.

Devam edecek…

Bilgi: Köşe yazısı ve içeriğinden yazarın kendisi sorumludur. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz.

Diğer Yazılar

tüm yazıları

Olay Gazetesi'ni takip edin

Facebook Twitter

Son haberler

Belediyeler sıkıntılı durumdaki ana caddeleri canlandırmak için harekete geçti Caddeleri kurtarma operasyonu

Online alışverişlerin yaygınlaş­ması, “business rate” ücretleri ve işçi maaşları nedeniyle oluşan mas­rafların da giderek artmasıyla, İn­giltere genelinde günde 16 dükkan kepenk indiriyor.

Boris Johnson’a hastanede tepki: Burada yeteri kadar doktor ve hemşire yok

Britanya başbakanı Boris John­son, dün ziyaret için gittiği hasta­nede bir vatandaşın tepkisiyle karşı karşıya geldi.

Ev fiyatlarındaki artış son 7 yılın en düşüğünde

Birleşik Krallık genelindeki ev fiyatlarının, Eylül 2012’den bu yana görülen en yavaş seviyede artıyor.

Parlamentonun askıya alınması protesto edildi; Hemen açılsın

İngiltere’de Başbakan Boris Johnson’ın parlamentoyu 5 hafta tatil etme kararı, ülkenin en üst mahkemesinde görülmeye baş­ladı.

Gurbetçiler artık turist sayılacak; Sadece acil olanlar tedavi olacak

Yurt dışında yaşayan gurbetçiler bugüne kadar Türkiye’ye geldiklerinde tedavi olmak veya kullandıkları ilaçları almak istediklerinde eczanelerden alabiliyorlardı, ancak SGK 2 Eylül 2019 tarihinden itibaren sadece acillerdeki ilaçları karşılayacak.

100 sterlinlik trafik cezasını ödememek için £30 bin harcadı

İngiltere’de emekli bir mühendis, hız sınırını aştığı gerekçesiyle aldığı 100 sterlin trafik cezası için verdiği hukuk mücadelesinde 3 yılda 30 bin sterlin harcadı.

The Guardian: Bakanların gizli belgeleri yayımlamak zorunda kalmasının ardından anlaşmasız Brexit kaosuna dair korkular artıyor

Milletvekillerinin oylaması so­nucu bakanların kamuoyu ile pay­laşmak zorunda kaldığı “Opera­tion Yellowhammer” adı verilen belgeye göre anlaşmasız Brexit’in gerçekleşmesi takdirinde beklenen en olumsuz senaryolar arasında so­kaklarda isyanların çıkması, gıda fi­yatlarının yükselmesi ve tıbbi mal­zemeler ile ilaç tedariğinin kesin­tiye uğraması yer alıyor.

Üniversiteden mezun olan yabancı öğrenciler 2 yıl kalabilecek ve iş bulurlarsa çalışabilecek Üniversiteden mezun olan yabancı öğrenciler 2 yıl kalabilecek ve iş bulurlarsa çalışabilecek

İngiltere’de üniversite okuyan yabancı öğrencilerin mezun ol­duktan sonra iş bulmaları için ül­kede kalmalarına izin verilen vize süresi dört aydan iki yıla çıkarıldı.

AB anlaşmasız Brexit halinde üye ülkelere 780 milyon euro yardım paketi devreye sürecek

İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden anlaşmasız ayrılma ihtimaline karşı hazırlık yapan Avrupa Birliği, Brexit şokunu atlatmaları için üye ülkelere tahsis edilmek üzere 780 milyon euroluk bir yardım paketi devreye sokacaklarını duyurdu.

Brexit Partisi lideri Nigel Farage’dan Başbakan Johnson’a teklif: Anlaşmasız Brexit sözü ver, sana çoğunluğu kazandıralım

Britanya’nın aşırı sağcı Brexit Partisi’nin Genel Başkanı Nigel Farage, Başbakan Boris Johnson’a bir “saldırmazlık anlaşması” teklif etti.

Johnson’un önünde 5 Brexit senaryosu var

Brexit krizi giderek büyüyor; İn­giltere Başbakanı Boris Johnson altı günde girdiği altı oylamanın tamamını kaybetti.

Londralılar iş bulmak için ‘Kraliçe İngilizcesi’ konuşmaya çalışıyor

Londra’da yaşayanların üçte biri daha iyi bir kariyere sahip olmak için İngilizce konuşurken aksanlarını değiştirdiklerini söyledi.

Londra’daki “Bilim Galerisi” ilk yılını kutluyor

Eylül 2018’de açılan ve uzun zamandır merakla beklenen yepyeni “Bilim Müzesi”, Londra’da geçirdiği ilk senesinde büyük başarılara imza attı.

İki milyon sterline alıcı bulması bekleniyor

Britanya’da siyasetçiler Brexit açmazından bir çıkış yolu arar­ken dünyaca ünlü sokak sanatçısı Banksy’nin Avam Kamarası’nı şem­panzelerle dolu bir şekilde göste­ren eseri Londra’da açık arttırmaya çıkartılacak.

21’inci yüzyılın en iyi 100 filmi listesi yayınlandı: Türkiye’den tek film var

The Guardian, 21. yüzyılın en iyi 100 filmini sıraladığı yeni bir liste yayınladı.

YouTube Modaya El Attı: Karşınızda YouTube Fashion

Birçok farklı alanı içerisinde barındıran ve medya devlerini de platforma dâhil etmek için çalışan YouTube, en sonunda moda tarafına da elini attı ve YouTube.com/Fashion’ı tanıttı.

Designed by: Olay Gazeter