Düşük depozitolu mortgage dönemi; konut değerinin yüzde 95’i

16 Temmuz 2024

Konut değerinin yüzde 95’ine kadar borçlanabilmeyi sağlayan anlaşmalar, ilk evini almak isteyen ama depozito biriktirmekte zorlanan kişilerin ev sahibi olmasına yardımcı oluyor.

Tüketici grubu Which? tarafından yayınlanan makaleye göre, piyasada görülen bu tür anlaşmaların sayısı, son iki yılın ek yüksek seviyesine çıkmış durumda. Düşük depozitolu anlaşmaların yeniden yaygınlaşmaya başlamasının, piyasadaki güvenin tekrardan arttığına yönelik bir işaret olduğu belirtiliyor.

Buna rağmen, piyasadaki mortgage faizlerinin hâlâ yüksek seviyede olduğu görülüyor. Düşük depozitolu anlaşmalarla ev alabilmek için, konut değerinin en az yüzde 5’i kadar depozito ödemek gerekiyor. Bu da konut değerinin geri kalan yüzde 95’lik kısmı için mortgage alarak borçlanılması anlamına geliyor.

En yüksek faizler de genellikle bu tür yüzde 95’lik anlaşmalarda oluyor. Finansal veri sitesi Moneyfacts’a göre, şu anda mortgage piyasasında 361 adet yüzde 95’lik mortgage anlaşması mevcut. Bunun, Mayıs 2022 yılından bu yana görülen en yüksek rakam olduğu belirtiliyor.

Anlaşmaların ömrünün de giderek uzadığı görülüyor. Piyasaya sunulan mortgage anlaşmalarının ortalama ömrünün şu anda 30 gün olduğu ifade ediliyor. Haziran ayında bunun sadece 15 gün olduğu görülüyordu.

Bankaların mortgage anlaşmalarını piyasaya sürme ve piyasada tutma konusunda daha güvenli olduğu ve bunun da yeniden istikrar sağlanıldığına yönelik bir işaret olduğu aktarıldı.

Mortgage faizleri, bir süredir oldukça yüksek seviyelerde ilerliyor. Buna rağmen, 2024 yılının geri kalanında faizlerin düşebileceğine yönelik beklentiler de var. Moneyfacts verilerine göre, iki yıl sabit faizli yüzde 95’lik bir mortgage anlaşması için sunulan ortalama faiz oranı, şu anda yüzde 6,26 seviyesinde.

Bu tür beş yıllık anlaşmalardaki ortalama faiz oranınınsa yüzde 5,78 olduğu görülüyor. Enflasyon oranının İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) hedeflediği yüzde 2 seviyesine gelmesiyle birlikte, taban faizinde indirim yapılmasına yönelik beklentiler de artıyor.

Taban faizinde indirime gidilirse bankaların da mortgage faizlerinde kesinti yapmasına neredeyse kesin gözüyle bakılıyor. Buna rağmen, yapılan indirimlerin hızlı bir şekilde değil, kademeli olarak gerçekleşeceği tahmin ediliyor.