“Çocuklar için sosyal medya, sigara içmenin kanser riski gibi”

6 Şubat 2025

İngiltere terörle mücadele başkanı, 16 yaş altındaki çocukların platformları kullanmasının yasaklandığı bir ‘çevrimiçi yaş kısıtlaması’ çağrısında bulundu.

İngiltere’nin terörle mücadele başkanına göre, sosyal medyanın yarattığı zarar, sigara içmenin neden olduğu ‘kanser’ ile benzerlik taşırken, çocukların kullanımının yasaklanması çağrısında bulundu.

Matt Jukes, ekibinin geçen yıl 16 yaş altındakilerin sosyal medya kullanımını yasaklayan dünya çapındaki ilk yasayı kabul eden Avustralyalı meslektaşlarıyla bu politikayı görüştüğünü söyledi.

The Times Suç ve Adalet Komisyonu’na röportaj veren Jukes, sosyal medya platformlarına erişim için benzer bir yasak getirilmesi fikrinin “ciddi bir dikkat gerektirdiğini” ve bu konunun bakanlar tarafından “incelenmesi” gerektiğini belirtti.

Jukes, MI5’in ve terörle mücadele polisliğinin dosyalarında gençlerin sayısındaki artışın çevrimiçi radikalleşme tarafından yönlendirildiğini ve pandemideki izolasyonla hızlandığını söyledi. Yorumları, politik ayrımın her kesiminde yankı buldu.

İçişleri Bakanı Yvette Cooper, komisyonda röportaj verirken, 16 yaş altındakilerin sosyal medya platformlarını kullanmasının yasaklanıp yasaklanmayacağı sorulduğunda, ‘masada hiçbir şeyin olmaması gerektiğini’ belirtti.

Scotland Yard’da ulusal terörle mücadele polisliğini yöneten yardımcı komiser Jukes, sosyal medya şirketlerinin düzenlenmesinin önemli ölçüde artırılması çağrısında bulunarak, Çevrimiçi Güvenlik Yasası’nın “gerekli ama yetersiz” olduğunu söyledi. Jukes, sosyal medyanın çocuklar için sigara kullanımında ki gibi kısıtlanması gerektiğini önerdi.

Kıdemli polis yetkilisi, İngiltere’nin sosyal medyanın etkisini ele almak için sigara kullanımındaki kadar zaman almasına izin veremeyeceğini söyledi.

Jukes, “Sigaranın neden olduğu zararlarla bir paralellik kurarsak, 1950 yılına gelindiğinde sigaranın akciğer kanserine neden olduğu ve insanları öldürdüğü açıktı. Ancak, hükümetlerin düzenlemeye karar vermesi, sadece tütün tedarikini değil, aynı zamanda gençlerin görebileceği yerlerde tütünün reklamını bile daha yakından denetlemek için on yıllar sürdü.

“Bu tür bir on yıllık gecikmeyi, bu zorlukla başa çıkma konusunda da sürdüremeyiz. Bu nedenle, Parlamento’da, Çevrimiçi Güvenlik Yasası’nı öne almak için alınan yaklaşımı gerçekten memnuniyetle karşılıyorum. Bu gerekli, ancak yetersiz. Hızla hareket etmemiz ve uluslararası yaklaşımımızda henüz yansımayan bir şekilde ilerlememiz gerektiğini düşünmeliyiz.”

“Sigaranın insanlara zarar verdiğini bulmakla, gerçekten harekete geçmek arasında bir boşluğa dönersek, bu kanser, topluluklarımızda ve gençlerin yaşamlarında şiddeti körükleyen içeriktir” seklinde konuştu.

Jukes’in yorumları, Axel Rudakubana’nın geçen Temmuz ayında Southport’taki bir dans dersine yönelik saldırısında üç kızı öldürmeden önce sosyal medyada şiddet içeren ve ekstremist videolar izlediğinin ortaya çıkmasının ardından geldi.

Jukes, sosyal medyanın zararlarıyla başa çıkmak için daha güçlü bir yaklaşım benimsemek açısından bakanların Avustralya’dan ders alması gerektiğini vurguladı. “Bence Avustralya gibi yargı alanlarına bakabiliriz ve burada alınan önlemlerin Birleşik Krallık için olumlu olup olmayacağı hakkında yerel olarak sorular sorabiliriz; aynı zamanda bunun uluslararası düzeyde ele alınması gerektiğini de göz ardı etmemeliyiz” dedi.

Terörle mücadele şefi 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanmasının yasaklanmasıyla ilgili Avustralya’nın kararını destekleyip desteklemediği sorulduğunda şöyle yanıtladı: “Bu konu hakkında Avustralyalı meslektaşlarımızla görüştük. Henüz gerçekleşmedi. Etkisini anlamıyoruz. Ancak bence bu, ciddi bir dikkat gerektiriyor. Avustralya’daki bu tür şeylerin kesinlikle dikkatimize değer olduğunu ve incelenmesi gerektiğini düşünüyorum.”

The Tmes’a göre Jukes’in, büyük bir hükümet politikası konusunda müdahalesi oldukça sıradışı, çünkü kıdemli polis yetkilileri genellikle siyasi konular hakkında kamuya açık yorum yapmaktan kaçınıyor.

Jukes hükümetin kısa vadede, Çevrimiçi Güvenlik Yasası’nı güçlendirerek, ‘platformların özel mesajları denetlemesini’ gerektirmesi gerektiğini belirtti.

Gelecek ay yasama, sosyal medya şirketlerinin platformlarından yasa dışı içerikleri aktif olarak kaldırmaları için yeni gereklilikler getirecek, bu yılın ilerleyen dönemlerinde ise yasal fakat zararlı içeriklerden koruma mekanizmaları sunulacak.

Ancak, bu gereklilikler özel mesajlara uygulanmayacak.

Jukes, “Çevrimiçi güvenlik konusunu, henüz uluslararası düzeyde başaramadığımız bir kararlılıkla ve rigor ile ilerletmemiz gerekecek. Bunun anlamı nedir? Bu, Çevrimiçi Güvenlik Yasası’nı yeniden gözden geçirmek, özel iletişimlere genişletilip genişletilemeyeceğini sorgulamak ve özel mesajlaşma ile yayıncılık yapan platformların sorumluluğunu ele almak demektir. Yasa dışı zararlar ile ilgili düzenlemeleri hızlandırmalıyız; bu platformlarda yaş doğrulamasını anlamlı bir şekilde ele almalı ve sektörle birlikte çalışmalıyız” dedi.

Sosyal medya şirketlerine “zararlı, nefret dolu içeriklerle” başa çıkmak için algoritmalarını kullanmaları çağrısında bulundu.

Sosyal medyanın yayılması ve erişimin kolaylığı, Birleşik Krallık için terör tehdidini emsalsiz hale getirdi; çünkü bu durum, “çevrimiçi zararlı materyallerin akışını” sağlarken, düşmanca devletlerin de dezenformasyon ve yanlış bilgileri, devlet destekli kuruluşların ürettiği bot çiftlikleri aracılığıyla yayma konusunda kolay bir mekanizma elde etmelerine olanak tanıdı. Bu durum, “nefret dolu materyallerin olağanüstü bir yansıması ve zehirleyici şekillerde bağlantı kurma fırsatı” sunuyordu.

Jukes, “Yani düşmanca devlet eylemleriyle karşı karşıyayız, organize terörist gruplarla karşı karşıyayız ve bu çevrimiçi zararlı materyaller akınıyla yüzleşiyoruz. Son birkaç on yıla göre, bu daha geniş cephe önümüzde uzanıyor” dedi.

18 yaş altındaki gençler, artık tüm tutuklamaların beşte birini oluştururken, çevrimiçi gördüklerinden rahatsız olan kişilerden gelen Birleşik Krallık terörle mücadele ihbar hattına yapılan çağrılardaki artışa da neden oldu.

Jukes, geçen yıl bu hatla ilgili 19,000 çağrının yapıldığını, bunlardan 12,000’inin terörle mücadele internet referans birimine yönlendirildiğini belirtti.

Terörle mücadele polisliğinin 800 aktif soruşturması bulunuyor. 2017’den bu yana, toplamda 43 geç aşamadaki terör saldırısı engellendi.