Birleşik Krallık’ta, işçi haklarında büyük değişim: Haksız işten çıkarma süresi 2 yıldan 6 aya düşüyor

4 Aralık 2025

Birleşik Krallık’ta İşçiler Altı Ay Sonra “Haksız İşten Çıkarma” Hakkına Sahip Olacak: Yeni Düzenleme 1 Ocak 2027’de Yürürlüğe Giriyor

Hükümet, işten çıkarmaya karşı koruma süresini iki yıldan altı aya indirecek yasa değişikliğinin uygulanmasını hızlandırdı. Yeni tarih, Angela Rayner ile yapılan görüşmeler sonrası netleşti.

Birleşik Krallık’ta işçilere altı aylık çalışma süresinden sonra haksız işten çıkarılmaya karşı koruma sağlayacak yeni düzenlemenin 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe gireceği açıklandı. Hükümet, değişikliğin uygulama takvimini netleştirerek, uzun süredir devam eden tartışmalara son vermeyi hedefliyor.

Eski başbakan yardımcısı ve istihdam hakları tasarısının mimarı olan Angela Rayner, düzenlemenin daha erken hayata geçirilmesi için bir değişiklik önermeyi planlıyordu. Ancak Rayner, İş Dünyası Bakanı Peter Kyle ile yapılan görüşmeler sonrasında bu adımı atmaktan vazgeçti.

Hükümet, Pazartesi günü Avam Kamarası’nda yapılacak açıklama ile düzenlemenin 2027 başında yürürlüğe gireceğini resmen duyuracak.

Yeni haklar, 2026 Temmuz’dan itibaren işe girenlere de uygulanacak

Yetkililer, 1 Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe girecek düzenlemeden, Temmuz 2026’dan itibaren işe başlayan ve en az altı ay çalışmış olan herkesin yararlanacağını belirtti.

Hükümete yakın bir kaynak, kararı şöyle değerlendirdi:

“Bu değişiklik için net bir tarihin belirlenmesinden memnunuz. Artık Lordlar Kamarası’nın bu önemli yasayı geçirmesi gerekiyor ki, işletmeler gereken netliği, çalışanlar da hak ettikleri güvenceyi elde edebilsin.”

Geri adım: Günübirlik koruma hakkı kaldırıldı

Rayner’ın hamlesi, düzenlemenin en tartışmalı kısmı olan ‘ilk iş gününden itibaren haksız işten çıkarma davası açma hakkı’nın tasarıdan çıkarılmasının ardından geldi.

Hükümet, yoğun muhalefet nedeniyle bu hakkı tamamen kaldırarak yerine altı aylık bir nitelik kazanma süresi getirdi. Bu süre, mevcut iki yıllık sürenin büyük ölçüde kısaltılmış hâli.

Bu geri adımın, hem iş dünyası hem sendikalar tarafından arabuluculukla formüle edilen bir uzlaşma olduğu belirtildi.

“Bu bir kazanım” – İşçi hareketi ve bazı milletvekilleri memnun

The Guardian’da yer alan habere göre, Rayner ve eski istihdam hakları bakanı Justin Madders, hafta boyunca hükümetle yürüttükleri görüşmelerde düzenlemenin daha hızlı hayata geçirilebileceğini savundu.

Bir İşçi Partisi kaynağı süreci şöyle değerlendirdi:

“Hükümetin talepleri dinlemiş olmasından memnunuz. Hem Avam Kamarası’nda hem de parti içinde bu değişiklik için çok güçlü bir destek vardı. Oylamaya gitmeye gerek kalmadan yapıcı bir diyalogla çözüme ulaşıldı.”

Kaynak, daha fazla işçinin bu korumadan daha erken yararlanacak olmasının önemli bir siyasi kazanım olduğunu da vurguladı.

Tarihsel arka plan: Koruma süresi yıllar içinde dalgalandı

Birleşik Krallık’ta çalışanlar hâlihazırda ancak iki yıl çalıştıktan sonra haksız işten çıkarma davası açabiliyor.

Bu süre:

• 1999’da Tony Blair hükümeti tarafından iki yıldan bire düşürülmüştü,
• 2012’de David Cameron hükümeti tarafından yeniden iki yıla çıkarılmıştı.

Yeni düzenleme, koruma süresini altı aya indirerek bugüne kadarki en düşük seviyeye çekiyor.

Sendikalar: “Dokuz aylık deneme süresi daha sorunlu olurdu”

Sendikalar, hükümetin önceki alternatif tekliflerinden biri olan dokuz aylık zorunlu deneme süresine karşı çıkmıştı. Sendikalara göre, bu model hem işleyiş açısından sorunlu hem de çalışanlar için daha zayıf bir koruma oluşturuyordu.

Hükümet, ayrıca tazminat üst sınırının kaldırılmasını da kabul ederek sendikaların uzun süredir dile getirdiği bir talebi yerine getirdi.

Tasarıda ayrıca:

• Sıfır saatlik veya değişken saatli sözleşmelerde çalışanların yeni haklardan mahrum kalmamasını sağlayan hükümler,
• Sendikaların çalışanlarla iletişimini engelleyen işverenlere yönelik yeni para cezaları
  yer alıyor.