İngiltere Kralı III. Charles ile Japonya İmparatoru Naruhito ve İmparatoriçe Masako, uluslararası sınırları herhangi bir pasaport olmaksızın geçebilen dünyadaki tek isimler. Özel diplomatik protokolle korunan bu ayrıcalık, hükümdarların en yakın aile üyelerini dahi kapsamıyor.
Uluslararası seyahatlerde pasaport taşımak neredeyse tüm dünya vatandaşları için yasal bir zorunlulukken, küresel ölçekte bu kuralın dışına çıkan yalnızca üç kişi bulunuyor. Polonya merkezli Podróże Onet yayın organının aktardığı bilgilere göre; İngiltere Kralı III. Charles, Japonya İmparatoru Naruhito ve eşi İmparatoriçe Masako, sembolize ettikleri devlet statüleri ve anayasal konumları nedeniyle pasaport kontrolünden muaf tutuluyor.
İngiltere Kralı Neden Pasaport Taşımıyor?
İngiliz hükümdarının pasaport taşımama gerekçesi hukuki bir paradoksa dayanıyor: Birleşik Krallık vatandaşlarına verilen tüm pasaportlar, doğrudan Kral’ın adına düzenleniyor.
İngiliz pasaportlarının ilk sayfasında yer alan ve yabancı makamlardan belge sahibinin serbestçe geçişine izin verilmesini rica eden resmi beyan, bizzat hükümdarın temsil ettiği makam adına yazılıyor. Belgenin kendisi Kral’ın yetkisiyle çıkarıldığı için, hükümdarın kendi adına düzenlenmiş bir pasaport taşımasına gerek görülmüyor. Kraliçe II. Elizabeth’in vefatının ardından III. Charles’a geçen bu ayrıcalık, gelecekte tahta geçecek yeni hükümdarlar için de geçerliliğini koruyacak.
Kraliçe Camilla ve Prens William Pasaport Kullanmak Zorunda
Söz konusu muafiyet son derece dar bir çerçevede uygulanıyor. İngiliz Kraliyet Ailesi’nin resmi verilerine göre, Kral’ın eşi Kraliçe Camilla ve Galler Prensi William da dahil olmak üzere ailenin diğer tüm mensupları yurt dışı seyahatlerinde pasaport taşımak zorunda. Bu durum, aynı aileye mensup kişiler aynı uçakta seyahat etseler dahi prosedür açısından farklı hukuki statülere tabi olmalarına yol açıyor.
Japonya’da Yarım Asırlık Diplomatik Protokol
Japonya’da ise durum biraz daha farklı bir hukuki temele dayanıyor. Ülkede pasaportsuz seyahat etme hakkı yalnızca İmparator Naruhito ve İmparatoriçe Masako’ya tanınmış durumda.
Bu uygulamanın geçmişi 1971 yılına, İmparator Hirohito ve İmparatoriçe Kojun’un tarihi Avrupa ziyaretine dayanıyor. Japonya Dışişleri Bakanlığı, dönemin imparator ve imparatoriçesini sıradan veya diplomatik bir pasaport prosedürüne tabi tutmanın “son derece uygunsuz” olacağına karar vererek özel bir protokol geliştirdi.
Sınır Geçişleri Nasıl Sağlanıyor?
Pasaportun bulunmaması, imparatorluk çiftinin prosedürsüz seyahat ettiği anlamına gelmiyor. Ziyaret öncesinde Japonya Dışişleri Bakanlığı, diplomatik kanallar aracılığıyla ev sahibi ülkeyi resmi olarak bilgilendiriyor. İdentifikasyon ve sınır formaliteleri, Tokyo ile ilgili devlet arasında önceden koordine edilen özel devlet belgeleri ve protokoller üzerinden yürütülüyor.
Japonya’daki uygulama, devlet başkanının yanı sıra eşini de kapsaması bakımından İngiltere’deki kuraldan ayrılıyor. Buna karşın, Japon imparatorluk ailesinin diğer üyeleri resmi ziyaretlerinde dahi diplomatik pasaport kullanmakla yükümlü tutuluyor.











