Orhan Dil: Sosyal yardımlar ‘Universal Credit’ adıyla azaltılıp, zorlaştırılıyor

7 Aralık 2018

Muhafazakar Hükümet’in hazırlıklarını 2013’de başlattığı Universal Credit, toplumun yoğun olarak yaşadıkları Kuzey Londra’da da uygulanmaya başladı.

DAY MER 8 Aralık Cumartesi günü saat 16’da Londra Toplum Merkezi’nde Universal Credit’e ilişkin bilgilendirme toplantısı dü­zenliyor.

Universal Credit’e dair bilgileri, Universal Credit başvurularında yardımcı olan DAY MER’de danış­manlık yapan Orhan Dil ile konuş­tuk.

– Öncelikle Universal Credit nedir ve ne zaman uygulanmaya başlandı?

– Dönem dönem yapılan düzen­leme ve değişikliklere rağmen 1940 yılından buyana uygulamada olan sosyal yardımları kökten değiştire­cek olan Universal Credit, çalışma­yan veya düşük gelirli işlerde çalı­şanlar için ödenmekte olan, Hou­sing Benefit, JSA, ESA,IS, Child Tax Credit ile Working Tax Credit yar­dımların yerini alacak yeni yardıma verilen isim. Housing Benefit, Job Seekers Allowance (JSA), Employ­ment and Support Allowance (ESA), Income Support (IS) ve Tax Credit yardımı alanlar durumlarında deği­şiklik olduğunda ya da adı geçen yardımlardan birine başvuru yap­mak isteyenler bundan sonra Uni­versal Credit’e yönlendirilecek.

Ocak ayından itibaren Universal Credit kapsamına giren yardımları alanlar durumlarında bir değişik­lik olup olmamasına bakılmaksızın aşamalı olarak Universal Credit’e dönüştürülmeye başlanacak. Dar gelirli yaklaşık 8 milyon insanı etki­leyecek olan Universal Credit yardı­mını alanların sayısı Ekim ayı itibarı ile 1 milyon 300 bin kişiye ulaşmış durumda. Eski yardımlardan Uni­versal Credit’e geçiş otomatik ola­rak yapılmayacağı için her yardım alan Universal Credit’e bizzat baş­vuru yapmak zorunda bırakılacak. Verilen süre içerisinde yardım baş­vurusunu yapmayanların tüm yar­dımları kesilecek.

– Universal Credit başvuruları nasıl yapılıyor?

– Başvurular internet üzerinden yapılıyor. Hayatında hiç bilgisayar kullanmamış olanlardan bile başvu­rularını, yardımlarının takiplerini ve yükümlülüklerinin tamamını in­ternet üzerin­den yapması bekleniyor.

Başvuru ya­pabilmek için öncelikle bir e-mail hesabı­nızın olması lazım, e-mail hesabınız yoksa baş­vuruda bir sonraki aşamaya geçe­miyorsunuz. Eğer evli iseniz tek bir başvuru değil iki ayrı başvuru ya­pıp, yardımları birleştirmek için bir bağlantı kodu almanız lazım, eğer bu bağlantı kodunu nasıl alacağınızı bilmiyorsanız yine başvuruda bir sonraki aşamaya geçemiyorsunuz.

Başvurunuzu yaptıktan sonra ise kimliğinizi internet üzerinden doğ­rulamanız için aralarında Barclays ve Post Office’in de bulunduğu 7 kuruluşa yönlendiriliyorsunuz ki daha önce bu kuruluşlara kayıt ol­madıysanız başarılı olamayacağınız bir işlemler süreci içerisine giriyor­sunuz.

– Universal Credit Ödemeleri nasıl ve hangi aralıklarla yapılı­yor?

– Yukarıda sıralanan 6 yardımı birleştirerek bütün aile için aylık tek ödemeye dönüştüren Univer­sal Credit aylık olarak yapılan bir ödeme. Yerine getirilemeyen her sorumluluğa karşı ceza ve yaptı­rımlar için job centre çalışanlarına yeni yetkiler veren Universal Credit öncesi, yardımların eşler arasında bölüştürülmesi (ayrı ayrı banka he­saplarına yatırılması) artık müm­kün olmayacak.

Kira ve çocuk yardımı da dahil tüm yardımlar eşlerden sadece bi­risinin hesabına yatırılacak. Yardım başvurusu yaptıktan sonra ilk öde­menin banka hesabına yatması için en az 5 hafta bekleme süresi var. Şimdiye kadar yapılan başvuru­larda bu süre genellikle 12 haftaya kadar çıkabiliyor ki bu uzun süre başvuru yapanları bu süre boyunca açlığa ve sefalete mahkum ediyor.

Şanslı olanlar bekleme süresi bo­yunca kendisinin ve ailesinin kar­nını doyurabilmek için gıda ban­kalarından yararlanırken, şansız olanlar ise durumlarından istifade etmek isteyen art niyetlilerin insa­fına terk ediliyor.

Universal Credit’ten kimler et­kilenecek?

– Çalışma ve Emeklilik Bakanlığı tarafından ‘dar gelirlilerin yaşam­sal ihtiyaçlarını karşılamak için ya­pılan bir yardım’ olarak tanımlanan Universal Credit’ uygulamasından olumsuz olarak etkileneceklerin başında, çalışan yalnız anneler, engelliler, ikiden fazla çocuğu olan aileler, kendi işinde çalışanlar (self employed) geliyor.

Universal Credit’in etkilerine ilişkin Policy’nin Practise isimli kuruluşun yaptığı araştırmaya göre Universal Credit yardımı alan her beş kişiden ikisinin haftalık kaybı 52 sterlin civarında. Univer­sal Credit’in olumsuz etkisi sadece haftalık gelir kaybı ile sınırlı değil, şimdiye kadar ortaya çıkan veriler Universal Credit’ten yararlananla­rın kira borçlarının Housing Benefit (Kira Yardımı) alanlara göre 3 kat daha fazla olduğunu da gösteriyor.

BBC’nin 129 belediyeyi kapsa­yacak şekilde yaptığı araştırmaya göre Housing Benefit alanların kira borcu ortalaması 262.5 sterlin iken Universal Credit alanların ortalama kira borcu 662.05 sterlin. Kirasını ödeyemediği için belediye evini kaybedenlerin sayısı ise her hafta giderek artıyor.