“Sağlıklı beyin için günde sadece 6 dakika egzersiz yeter”

16 Ocak 2023

Her gün sadece 6 dakikalık yoğun egzersizin beynin ömrünü uzatarak Alzheimer ve Parkinson gibi nörolojik hastalıkların başlangıcını geciktirebildiği yeni bir araştırmada belirtildi.

Geçen hafta The Journal of Physiology’de yayımlanan araştırmada, kısa süreli ama yoğun bir bisiklet sürme periyodunun beyin oluşumu, öğrenme ve hafızayla bağlantılı özel bir beyin proteininin üretimini artırabileceği ortaya kondu.

Yeni Zelanda’daki Otago Üniversitesi’nden isimlerin de aralarında bulunduğu bilim insanları, beyin türevli nörotrofik faktör (BDNF) adlı özel proteinin, beyni yaşa bağlı bilişsel gerilemeden koruyabildiğini söylüyor.

Önceki çalışmalar, BDNF’nin beyindeki kullanılabilirliğinin artırılmasının anıların oluşumunu ve depolanmasını desteklediğini, öğrenmeyi geliştirdiğini ve ayrıca genel olarak bilişsel performansı artırdığını gösterdi.

Otago Üniversitesi’nden, çalışmanın baş yazarı Travis Gibbons yaptığı açıklamada, “BDNF hayvan modellerinde büyük umut vaat etse de şimdiye kadar ilaç takviyeleri, insanlarda BDNF’nin koruyucu gücünün güvenli bir şekilde kullanılmasını sağlayamadı” dedi.

Gibbons, “İnsanların, sağlıklı yaşlanmaya katkı sağlaması amacıyla BDNF’yi doğal yollarla artırarak beynin kapasitesini koruyabilmek için kullanabilecekleri, ilaç dışındaki yaklaşımları keşfetme ihtiyacı olduğunu fark ettik” diye belirtiyor.

Yeni çalışmada araştırmacılar, fiziksel aktivite yapan ve yaşları 18 ile 56 arasında değişen 6 erkek, 6 kadın olmak üzere toplam 12 katılımcıda açlık ve egzersizin BDNF üretimi üzerindeki etkisini analiz etti.

Araştırmacılar; 20 saatlik açlık, hafif egzersiz, yüksek yoğunlukta ve çok enerji harcanan 6 dakikalık bir periyodda bisiklet sürme ve açlıkla egzersizin birleşik etkileri gibi faktörlerin, bu proteinin üretimine katkı sağlamadaki rolünü değerlendirdi.

Bilim insanları, uzun bir hafif egzersiz seansı dahil olsun ya da olmasın, bir günlük açlığa kıyasla, kısa ama çok enerji harcanan egzersizin BDNF’yi artırmanın en iyi yolu olduğunu buldu.

Araştırmacılar BDNF’nin, açlık veya uzun süreli hareketliliğe kıyasla 4 ila 5 kat arttığını söylüyor. Çalışmada araştırmacılar, “6 dakikalık yüksek yoğunluklu bisiklet sürme periyodları, dolaşımdaki BDNF’nin bütün ölçümlerinde uzun süreli ve düşük yoğunlukta bisiklet sürmeye göre 4 ila 5 kat daha fazla artış sağladı” yazdı.

Öte yandan bu farklılıkların nedeninin bilinmediğini söyleyen araştırmacılar, ilgili biyolojik mekanizmaları anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu da ekliyor. Bilim insanları, beynin egzersiz sırasında vücudun enerji taleplerinin karşılanmasını sağlamak için tercih ettiği yakıt kaynağını bir başkasıyla değiştirdiğinden şüpheleniyor.

Dr. Gibbons, “Şimdi daha uzun süre, örneğin üç güne kadar aç kalmanın BDNF’yi nasıl etkilediğini inceliyoruz. Orucun başlangıcında sıkı egzersiz yapmanın açlığın faydalı etkilerini hızlandırıp hızlandırmadığını merak ediyoruz” dedi.

Gibbons, “Açlık ve egzersiz nadiren birlikte inceleniyor. İnsan beyninde BDNF üretimini en iyi seviyeye getirmek için açlık ve egzersizin birlikte kullanılabileceğini düşünüyoruz” diye ekledi.