Gençlerde bağırsak kanseri vakalarındaki artış araştırılıyor

8 Ekim 2026

İngiltere’de yürütülecek kap­samlı yeni bir araştırma, 50 yaş altındaki bireylerde son yıl­larda tırmanışa geçen bağırsak kanseri vakalarının arkasındaki nedenleri aydınlatmayı hedefli­yor. Geleneksel olarak ileri yaş hastalığı olarak bilinen bağırsak kanserinin genç nüfusta artış göstermesi uzmanları harekete geçirdi.

Uzmanlar, 1990’lardan bu yana dünya genelinde erken başlangıçlı bağırsak kanserinde kayda değer bir artış yaşandı­ğını, İngiltere’nin ise bu artış hızında ilk sıralarda yer aldığını belirtiyor. Kesin nedenler henüz netlik kazanmamış olsa da obe­zitenin bu süreçte potansiyel bir etken olabileceği değerlen­diriliyor.

Bu kapsamda King’s College London ve sağlık teknolojileri şirketi Zoe öncülüğünde hayata geçirilen “Prospect-UK” adlı kli­nik araştırma için ülke genelinde 250 bin gönüllü katılımcı aranı­yor. Uzun soluklu bu takip ça­lışması, bireylerin beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıklarını mer­cek altına alacak.

Araştırmaya katılan gönüllü­lerden beslenme, yaşam tarzı, çevresel etkenler ve genel sağlık durumlarına ilişkin düzenli ola­rak çevrimiçi anketleri doldur­maları istenecek. Ayrıca araştır­macıların kanser vakalarını ta­kip edebilmesi için katılımcıların elektronik sağlık kayıtlarıyla eş­leştirme yapılmasına onay ver­mesi gerekecek.

Çalışmanın alt gruplarında ise daha detaylı diyet günlükleri tu­tulması ve kan ile dışkı örnekle­rinin sağlanması talep edilecek.

Araştırmanın baş yürütücüsü ve King’s College London Profe­sörü Sarah Berry, konuya ilişkin değerlendirmesinde şunları kay­detti: “Son birkaç nesilde yaşam tarzımız, beslenme alışkanlıkla­rımız ve çevremiz dramatik bir biçimde değişti. Ancak bu deği­şimlerden hangisinin bağırsak kanseri riskini artırdığını veya riski azaltabileceğini henüz tam olarak bilmiyoruz. Erken başlan­gıçlı bağırsak kanserinin gerçek nedenlerini ortaya çıkarmak için acilen büyük ölçekli ve uzun va­deli verilere ihtiyacımız var.”

King’s College London Araş­tırma Görevlisi Dr. Rosiered- Brownson Smith ise vakaların hala nadir görüldüğünü ancak bu “endişe verici trendin” ar­dındaki anahtar faktörlerin di­yet çalışmalarıyla çözülebilece­ğini vurguladı. Dr. Smith, İngilte­re’deki kalori alımının yaklaşık yüzde 60’ının ultra işlenmiş gı­dalardan oluştuğuna dikkati çe­kerek şu ifadeleri kullandı:

“Bu gıdaların hepsi aynı değil; aynı gıda kategorisi içinde bile içerikleri, işleme yöntemleri ve besin kompozisyonları açısın­dan büyük farklılıklar göstere­biliyorlar. İlk kez, insanların tü­kettiği gıdalara dair detaylı ve marka bazlı bilgiler topluyoruz. Bu sayede hangi gıdaların ve beslenme düzenlerinin erken başlangıçlı bağırsak kanseri ge­lişimiyle bağlantılı olabileceğini daha iyi anlayabileceğiz.”

Cancer Research UK verile­rine göre, İngiltere’de her yıl yaklaşık 48 bin 200 yeni bağır­sak kanseri vakası kaydediliyor; bunların yaklaşık 2 bin 900’ünü 25-49 yaş aralığındaki bireyler oluşturuyor. Kuruluş, 1990’la­rın başından 2019’a kadar bu yaş grubundaki toplam kanser insidans oranlarının yüzde 24 oranında arttığını bildiriyor.

Küresel araştırma girişimi Cancer Grand Challenges Direk­törü Dr. David Scott ise konunun önemine şu sözlerle dikkat çekti:

“Bağırsak kanseri yaşlı birey­lerde hâlâ çok daha yaygın, an­cak genç yetişkinlerdeki artış oranları yanıtlamaya çalıştığı­mız bir soru işareti yaratıyor. Beslenme ve yaşam tarzı tab­lonun bir parçası olabilir, ama başka nelerin katkıda bulundu­ğunu ve bu faktörlerin birbirini nasıl etkilediğini anlamamız ge­rekiyor. Prospect-UK, bu soru­nun yanıtını aramak adına kritik bir rol oynayacak.”