“Hava kirliliği insan ömrünü iki yıldan fazla kısaltabilir”

31 Ağustos 2023

Hava kalitesiyle ilgili araştırmalar yapan ABD’li bir kuruluşun son raporuna göre, kirli hava solumak sağlık açısından en büyük riski oluşturuyor.

Chicago Üniversitesi Enerji Politikası Enstitüsü’nün (EPIC) raporu, hava kalitesinin kötü olduğu bir bölgede yaşamanın insan ömrünü ortalama iki yıldan fazla azalttığını gösteriyor.

Raporda, çok küçük partiküler maddelerin (PM) yol açtığı hava kirliliğinin “kamu sağlığı açısından en büyük dışsal tehdit olmaya devam ettiği” vurgulanıyor.

Araştırma motorlu taşıtlar, sanayi üretimi ve orman yangınlarının yol açtığı hava kirliliğinin sağlık üzerindeki etkisinin sigara içmeye eşdeğer olduğunu gösteriyor.

Bu kirliliğin etkisinin alkol kullanımından 3 kat daha tehlikeli olduğu belirtiliyor. Rapordaki veriler ülkelerin 2021 yılındaki ortalama PM2.5 değerini esas alıyor.

PM havadaki çok küçük parçacıklar için kullanılan partiküler maddeleri ifade ediyor. Bu maddeler 2,5 mikrometre ve daha küçük çaplı ise PM2.5 olarak adlandırılıyor.

İndeks, metreküp başına düşen PM2.5 yoğunluğu ölçümlerine dayanıyor. Bu partiküller, akciğerlerin derinliklerine ve kan dolaşımına girip diğer organları da etkileyebiliyor.

Güney Asya hava kirliliğinden en fazla etkilenen bölge. Buradaki kirlilik, beklenen yaşam süresinin ortalama 5 yıldan fazla azalmasına neden oluyor.

Kirliliğin en yoğun olduğu Bangladeş, Hindistan, Nepal ve Pakistan’daki yaşam süresi kaybı küresel kaybın yarısından fazlasına tekabül ediyor.

Hızlı sanayileşme ve nüfus artışı bölgede hava kalitesinin düşmesine yol açan etkenler arasında. Güney Asya’da bugünkü parçacık kirliliği seviyesi, 21. yüzyıl başındaki seviyenin yüzde 50 üzerinde seyrediyor.

EPIC, uydu görüntülerini inceleyerek havada kirlenmeye neden olan partikülerin miktarını ve bunların yaşam süresi beklentisi üzerindeki etkilerini hesaplıyor.

Raporda, Hindistan’ın 2013’ten bu yana dünya hava kirliliği artışında yüzde 59 pay sahibi olduğu belirtiliyor. Nüfus yoğunluğu çok yüksek olan ve dünyanın en kirli şehri olarak bilinen Yeni Delhi’de yaşam süresi beklentisi bu yüzden kişi başına 10 yıldan fazla azalıyor.