Meryem Nur Küçük, Jön Türk devrimi ve karşı devrimi anlattı

8 Mart 2024

Londra Yunus Emre Enstitüsü, Genç Akademisyenler Serisi kapsamında “Britanya’da Jön Türk’ün İnşası” başlıklı ilgi çekici bir konuşma gerçekleştirdi:

Etkinlik 29 Şubat 2024 Perşembe günü Londra’daki Yunus Emre Enstitüsü’nde gerçekleşti.

Konuşmada, Jön Türk Devrimi ve Karşı Devrim konularını ele alarak İngiliz bakış açısının tarihsel anlatıları nasıl şekillendirdiğine odaklandı.

Cambridge Üniversitesi mezunlarından tarihçi Meryem Nur Küçük, Osmanlı’nın diğer milletler ile etkileşimleri konularına odaklanan araştırma çalışmalarını sundu. Cambridge mezunu olan Meryem Nur Küçük’ün uzmanlık alanı Modern Orta Doğu ve Avrupa tarihidir.

Çalışmaları, Osmanlı İmparatorluğu ile Britanya arasındaki katmanlı ilişkiyi incelemektedir. Meryem Nur Küçük, ilgi çekici konuşması sırasında 1908’deki “Jön Türk Devrimi’ni” titizlikle inceledi.

Tahttan indirilme ya da kitlesel kayıplarla sonuçlanmamasına rağmen, bu olayın Osmanlı tarihinde önemli bir dönüm noktası olduğunu vurguladı. Yeni İttihat ve Terakki liderliğinin kurulmasıyla birlikte anayasa ve parlamentonun geri dönüşü, Orta Doğu ve Balkanların yörüngelerini derinden şekillendirdiğini ve ayrıca, The Times’ın ifadesiyle “Türkiye’de Yeni Dönem” olarak tanımlanan bu sürecin, İmparatorluğun Avrupalı Güçlerle, özellikle de İngiltere ile ilişkilerini derinden etkilediğini de anlattı.

Meryem, 1908 Jön Türk Devrimi’nin üzerinden bir yıl geçmeden başka bir grubun devrimin Osmanlı İmparatorluğu’na getirdiği değişiklikleri geri almaya çalıştığına ve dahası hükümeti ele geçirmeyi ve ülkeyi modernleştirmek ve demokratikleştirmek isteyen yeni liderlerden kurtulmada başarılı olduklarına dikkat çekti.

Küçük’e göre şaşırtıcı olan, o dönemde güçlü bir ülke olan İngiltere’nin hem Jön Türklere hem de muhaliflerine farklı zamanlarda yardım etmiş olmasıydı.

Dışişleri Bakanlığı belgeleri, seyahat yazıları, edebiyat ve İngiliz basınından yararlanan Meryem Nur Küçük, böylesine keskin politika değişikliklerinin nasıl mümkün ve hatta haklı olduğu konusundaki araştımalarını sundu.

Meryem Nur Küçük’ün derinlemesine araştırması, İngiltere’nin bu kritik dönemdeki karmaşık rolünü anlamak için farklı bir bağlam niteliğindeydi. Konuşmanın son bölümünde Cambridge Üniversitesi’nde doktora araştırmacısı olan ve 13. ve 14. yüzyıllarda Moğol İlhanlığı’nın İslamlaşması konusuna odaklanan tarihçi Yusuf Chaudhary’nin moderatörlüğünü yaptığı soru cevap oturumunda katılımcıların bu önemli tarihsel döneme ilişkin soruları cevaplandı.