Uzun süreli HIV önleme iğnesi erişilebilir olacak

20 Ekim 2025

Cabotegravir adıyla bilinen bu ilaç, iki ayda bir uygulanmak zorunda. İngiltere’de insanlar yakında uzun süre etkili olan HIV önleyici iğnesine ilk kez erişebilecek.

Yeni ilaçlara ilişkin kılavuz yayınlayan Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmeliyeti Enstitüsü (NICE), hap formunu kullanamayan ve HIV (Human Immunodeficiency Virus / İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virüsü) kapma riski yüksek olan yetişkinler ve gençler için bu enjeksiyonu önerdi.

Bu ilaç, vücutta virüsün çoğalmasını ve yayılmasını engelleyerek çalışan bir pre-exposure prophylaxis (PrEP) türü.

Hem yetişkinlerde hem de ergenlerde HIV bulaşma riskini azaltıyor. İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı’nın (UKHSA) verilerine göre, 2024 yılında İngiltere’de 111 binden fazla kişi cinsel sağlık klinikleri aracılığıyla PrEP’e erişti.

NICE, İngiltere’de Ulusal Sağlık Servisi (NHS) aracılığıyla cabotegravir’e erişim sayesinde her yıl 1.000 kişiye kadar hastanın fayda sağlayacağını öngörüyor.

İlacın önümüzdeki aylarda kullanılmaya başlanması bekleniyor. NICE’in İlaç Değerlendirme Direktörü Helen Knight, yaptığı açıklamada, “Bugünkü cabotegravir tavsiyesi önemli bir dönüm noktasına işaret ediyor – bu, hastalara sunulan ilk enjeksiyon yoluyla HIV önleyici tedavi” dedi.

Ufukta başka HIV önleme ilaçları da var Cabotegravir, klinik çalışmalarda oldukça etkili olduğu kanıtlanan ve yalnızca yılda iki kez uygulanması gereken bir başka HIV önleyici enjeksiyon olan lenacapavir’den farklılık gösteriyor. Lenacapavir, önemli bir tıbbi atılım olarak nitelendiriliyor.

Avrupa Birliği ve ABD’deki düzenleyici kurumlar bu yılın başlarında lenacapavir’e onay verdi. Bu durum, ilaç üreticisi Gilead İngiltere’de başvuru yaptığında, düzenleyici kurumların karar sürecini hızlandırabilir.

Tıbbi erişim grubu Unitaid’a göre, zengin ülkelerde bir yıllık lenacapavir tedavisinin maliyeti kişi başına 28 bin doların (yaklaşık 1,1 milyon TL) üzerinde.

Geçen ay Unitaid, lenacapavir enjeksiyonunun daha ucuz, jenerik bir versiyonunu 2027’den itibaren 120 düşük gelirli ülkede erişilebilir hale getirme planlarını duyurdu.