Londra için uygun fiyatlı konut kotasını düşürmeyin

23 Ekim 2025

İşçi Partisi milletvekilleri, hükümetin ve Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan’ın başkentte uygun fiyatlı konut kotasını düşürme planını iptal etmesi için çağrıda bulundu.

Milletvekilleri, planın yeni konut üretimini hızlandırmak amacıyla hazırlandığını ancak bunun Londra’daki konut krizini derinleştireceğini savundu.

Konut Bakanı Steve Reed ve Belediye Başkanı Khan, geliştiricilerin projelerine %35 yerine %20 oranında uygun fiyatlı konut taahhüdüyle hızlı planlama onayı (fast-track) alabilmesini sağlayacak bir düzenleme üzerinde çalışıyor. Ancak İşçi Partili vekiller, düzenleme resmiyet kazanmadan önce “bu geri adımın durdurulması” için bastırıyor.

“Sorun sadece konut sayısında değil, erişilebilirlikte”

Parlamentonun Konut Seçim Komitesi Başkanı Florence Eshalomi, mevcut konut krizinin temel nedeninin “yıllardır yerel halkın karşılayabileceği fiyatlarda konut üretilmemesi” olduğunu vurguladı:

“Konut krizini çözmek, sadece kaç ev inşa ettiğimizle değil, bu evlerin kimin erişimine açık olduğuyla ilgilidir. Özellikle Londra’da geliştiricilerin çoğu zaman yerel halkın ihtiyacını değil, kâr getiren lüks daireleri önceliklendirdiğini görüyoruz. Artık bu başarısız düzeni değiştirmeli ve topluluklarımızın ihtiyaçlarını karşılayan uygun fiyatlı konutlar inşa etmeliyiz.”

“Uygun konut hedefleri korunmalı”

Walthamstow Milletvekili Stella Creasy ise, ilçesinin uzun süredir gelişim baskısıyla mücadele ettiğini belirtti: “Walthamstow’da yüksek kiralar ve gentrifikasyon yüzünden yoksulluk tırmanıyor. Bizim gerçekten uygun fiyatlı konutlara ve kiracılar için güçlü korumalara ihtiyacımız var. Belediye Başkanı’nın bu hedeflerden taviz vermeyeceğini umuyorum.”

Bir diğer İşçi Partili milletvekili de ismini vermeden şunları söyledi:“Londra’da konut inşaatı ciddi bir krizle karşı karşıya, ancak çözüm, geliştiricilerin sosyal konut sorumluluğundan kurtulmasına izin vermek olmamalı.” Hükümet kaynaklarına göre, Londra’daki konut üretiminde ciddi bir gerileme yaşanıyor.

Centre for Policy Studies’in verilerine göre, 2024-25 döneminde yalnızca 4.170 yeni konut inşaatına başlanırken, Molior adlı danışmanlık firmasının tahminlerine göre 2027’ye gelindiğinde bu sayı 15.000’in altına düşebilir. Guardian tarafından elde edilen bir iç yazışmada, Reed ve Khan’ın konut üretimini canlandırmak için uygun konut kotasını düşürme, geliştiricilerden alınan altyapı katkı payını kaldırma ve uygun konutlara yönelik sübvansiyonları artırma gibi çeşitli seçenekleri değerlendirdiği belirtildi.

Barınma kuruluşlarından tepki: “Aileler mağdur olacak”

Konut ve evsizlikle mücadele kuruluşu Shelter’ın politika direktörü Mairi MacRae, önerilen planın Londra’daki barınma krizini daha da kötüleştireceği uyarısında bulundu: “Geliştiricilerin sosyal konut inşa etme sorumluluğundan sıyrılmasına izin verildikçe, aileler kötü koşullarda yaşamaya mahkûm edilecek. Duvarlarında küf ve nemle yaşamak zorunda kalan binlerce aile için güvenli bir ev hâlâ uzak bir hayal olacak.”

Hükümet: “Londra’da konut inşaatı acil durumda”

Bir hükümet sözcüsü ise inşaatta yaşanan duraklamanın “acil bir konut krizi” olduğunu kabul ederek şunları söyledi: “2020’den bu yana Londra’da satış ve kiralama amacıyla inşa edilen konut sayısı üçte bir oranında azalarak 40.000’e düştü. Geçen yıl sadece 3.000’den biraz fazla uygun fiyatlı konut inşaatına başlandı. Bu yüzden miras aldığımız konut acil durumuna çözüm bulmak için tüm seçenekleri değerlendiriyoruz.”