Migrenin, modern tıpla geliştirilen yeni tedavi yolları araştırıldı

9 Şubat 2026

Migrenin kesin nedenleri hâlâ tam olarak bilinmese de, son yıllarda yürütülen araştırmalar ilaçlardan nöromodülasyon cihazlarına, botoks enjeksiyonlarından titreşimli burun içi tedavilere kadar uzanan yeni seçeneklerin önünü açıyor.

BBC’ye konuşan İngiltere’nin Liverpool kentinde yaşayan 35 yaşındaki avukat Megan Daniels, her gün sabah ve akşam saatlerinde boynunun yanına küçük bir cihaz dayayarak sinirlerini elektriksel uyarılarla harekete geçiriyor.

Daniels, vagus sinirini uyaran bu nöromodülasyon cihazını migren ataklarını önlemek ve hafifletmek için kullanıyor.

“Beyninize dalga gönderiyormuş gibi hissettiriyor, sakinleştirici bir etkisi var” diyor.

Migren; zonklayıcı ya da batıcı baş ağrısı, mide bulantısı, ışık ve sese hassasiyet, baş dönmesi ve bazı hastalarda görme alanında ışık çakmalarıyla (aura) ortaya çıkıyor.

Hastaların yaklaşık yüzde 75’i kadın, çocuklarda ise migren bazen şiddetli karın ağrısı şeklinde görülebiliyor.

Tedavi neden zor?

Uzmanlara göre migrenin bu kadar zor tedavi edilmesinin temel nedeni, hastalığın kişiden kişiye büyük farklılıklar göstermesi.

Bazı hastalar basit ağrı kesicilerle rahatlama yaşarken, diğerleri migrene özgü geliştirilen ilaçlara dahi yanıt vermiyor.

Üstelik ağrı kesicilerin sık kullanımı, “ilaç aşırı kullanım baş ağrısı” adı verilen bir durumu tetikleyerek migreni daha da kötüleştirebiliyor.

Migren, ayda 15 günden az atakla seyrediyorsa epizodik, 15 günden fazla görülüyorsa kronik olarak tanımlanıyor.

Pek çok hasta için esas hedef, atak başladığında ağrıyı kesmekten çok, atakları baştan önlemek.

Moleküller üzerinden gelen büyük kırılma

Migren tedavisindeki en önemli bilimsel dönüm noktalarından biri, 1990’lı yıllarda CGRP (kalsitonin gen ilişkili peptit)adlı küçük proteinlerin keşfi oldu.

Araştırmalar, bu peptitlerin migren sırasında artarak sinir hücrelerini aşırı hassas hâle getirdiğini ortaya koydu.

Bu bulgunun ardından geliştirilen CGRP hedefli ilaçlar, migren tedavisinde yeni bir sayfa açtı.

Günümüzde piyasada bulunan sekiz farklı CGRP ilacı, ya bu proteinleri doğrudan bloke ediyor ya da sinir hücreleri üzerindeki etkilerini engelliyor.

Çalışmalar, CGRP tedavisi gören hastaların önemli bir bölümünde migren sıklığının belirgin biçimde azaldığını gösteriyor.

Ancak her hasta bu ilaçlardan fayda görmüyor.

Vestibüler migren hastası olan Megan Daniels da CGRP tedavisinden yalnızca kısa süreli yarar sağlayanlar arasında.

Yeni hedefler, yeni ilaçlar

Bilim insanları şimdi CGRP dışında başka nöropeptitleri de hedef alıyor.

Bunlardan biri olan PACAP, migreni tetikleyebildiği bilinen bir molekül.

PACAP’a yönelik geliştirilen antikorların, bazı hastalarda migreni hafiflettiği gözlemlendi.

Ayrıca uyku mekanizmalarıyla ilişkili oreksinler gibi başka moleküller de klinik araştırmaların odağında.

Botoks: Kozmetikten migren tedavisine

Başlangıçta estetik amaçlarla kullanılan botoks, migren tedavisinde de etkili bir seçenek olarak öne çıkıyor.

Baş ve boyun bölgesine yapılan çoklu botoks enjeksiyonları, bazı kronik migren hastalarında atak sıklığını yüzde 50’den fazlaazaltabiliyor.

Araştırmalar, botoksun kasları gevşetmenin ötesinde, sinir uçlarından CGRP salınımını engellediğini gösteriyor.

Tedavinin mutlaka migren konusunda uzman hekimler tarafından uygulanması gerektiği vurgulanıyor.

Elektrik, manyetik alan ve titreşimle gelen rahatlama

İlaçlara yanıt vermeyen ya da hamilelik gibi nedenlerle ilaç kullanamayan hastalar için mekanik ve elektriksel tedavilergiderek yaygınlaşıyor.

Boyun, alın ya da kol üzerinden sinirleri uyaran cihazlar, ağrı yollarını yeniden düzenlemeyi hedefliyor.

Araştırmacılar ayrıca burun içinden uygulanan, titreşimli balon benzeri bir cihaz üzerinde çalışıyor.

Bu yöntemin, beynin arkasındaki sinir ağlarını ve trigeminal siniri dolaylı olarak etkileyerek ağrıyı azalttığı düşünülüyor.

Ancak mekanizmanın tam olarak nasıl işlediği henüz net değil.

“Tek çözüm yok”

Uzmanlar, migren için herkese uyan tek bir tedavi olmadığını vurguluyor.

İlaçlar, nöromodülasyon, botoks ve yaşam tarzı değişiklikleri çoğu zaman birlikte değerlendiriliyor.

Uyku düzeni, beslenme, egzersiz, stres yönetimi ve psikolojik destek; migren tedavisinin giderek daha fazla parçası hâline geliyor.

Megan Daniels da fizik tedavi, meditasyon, düzenli egzersiz ve beslenme gibi yöntemleri birlikte uyguladığını belirterek, “Tek bir şey değil, bütün parçalar bir araya gelince işe yarıyor” diyor.