AB ile yeni ticaret anlaşması İngiltere’de tartışmalı tarım ilacını yasaklatabilir

6 Mayıs 2026

Kanserle ilişkilendirilen glifosatın hasat öncesi kullanımına AB baskısı gelebilir

İngiltere ile Avrupa Birliği arasında müzakere edilen yeni SPS anlaşması, tartışmalı tarım ilacı glifosatın kullanımında yeni kısıtlamaları gündeme getirdi.

İngiltere ile Avrupa Birliği arasında müzakere edilen yeni ticaret anlaşmasının, kanserle ilişkilendirilen tartışmalı yabani ot ilacı glifosatın kullanımına yeni kısıtlamalar getirebileceği bildirildi.

Tam spektrumlu bir herbisit olan glifosat, buğday, yulaf ve bakliyat gibi ürünlerde hasat öncesi kurutma amacıyla yaygın şekilde kullanılıyor. Kimyasal, ürünlerin daha kolay toplanmasını sağlamak için hasattan kısa süre önce tarlalara püskürtülüyor.

Ancak bu uygulama, insan sağlığı üzerindeki olası etkilerine ilişkin endişeler nedeniyle Avrupa Birliği’nde 2023 yılında yasaklanmıştı.

Şimdi ise İngiltere hükümeti ile AB arasında görüşülen yeni Sağlık ve Bitki Sağlığı (SPS) anlaşmasının, İngiltere’yi de benzer düzenlemelere zorlayabileceği belirtiliyor.

Çevre kuruluşlarından hükümete çağrı

İngiltere Çevre, Gıda ve Köy İşleri Bakanlığı’nın (Department for Environment, Food & Rural Affairs) AB yetkilileriyle yürüttüğü görüşmeler sürerken çevre örgütleri hükümete açık çağrı yaptı.

Aralarında:

• Greenpeace
• The Wildlife Trusts
• Soil Association
• Nature Friendly Farming Network

gibi kuruluşların bulunduğu grup, glifosatın hasat öncesi kullanımının tamamen kaldırılmasını istedi.

Kuruluşlar yayımladıkları ortak mektupta, AB ile uyumlu bir düzenlemenin hem halk sağlığı hem de çevre açısından önemli faydalar sağlayacağını savundu.

Dünya Sağlık Örgütü “muhtemel kanserojen” demişti

World Health Organization, glifosatı 2015 yılında “muhtemelen insanlar için kanserojen” olarak sınıflandırmıştı.

ABD’de ise glifosat nedeniyle açılan 17 binden fazla dava bulunuyor. Davalarda, kimyasalın kansere ve başka sağlık sorunlarına yol açtığı öne sürülüyor.

Mart ayında yayımlanan uluslararası uzman raporunda da glifosat bazlı herbisitlerin:

• genetik hasar,
• oksidatif stres,
• hormonal bozulma

gibi ciddi etkiler oluşturabileceği ifade edildi.

Uzmanlar, düzenleyici kurumlara kullanımın sınırlandırılması veya tamamen kaldırılması çağrısı yaptı.

İngiltere’de kullanım sürüyor

Tüm tartışmalara rağmen glifosat İngiltere’de yaygın şekilde kullanılmaya devam ediyor.

Verilere göre:

• 2016-2023 yılları arasında test edilen tahıl ürünlerinin yüzde 41’inde glifosat kalıntısına rastlandı.
• 2024 yılında test edilen İngiliz ekmek örneklerinin yüzde 28’inde de kimyasal tespit edildi.

Soil Association kampanya koordinatörü Cathy Cliff, artık “güvenli doz” kavramının sorgulandığını belirterek şunları söyledi:

“Bilimsel veriler son 10 yılda büyük ölçüde arttı. Hükümetin artık harekete geçmesi gerekiyor. Gıdalarımızdaki ve tarlalarımızdaki kimyasalları azaltmanın zamanı geldi.”

Çiftçiler ve şirketler yeni kurallara hazırlanıyor

İngiliz hükümeti, çiftçilere ve işletmelere:

• pestisit kalıntı limitleri,
• aktif kimyasal onayları,
• biyosit düzenlemeleri

gibi alanlarda değişiklikler beklemeleri gerektiğini bildirdi.

Glifosat lisansının İngiltere’de kasım ayında sona erecek olması da tartışmaları hızlandırdı.

Kimya şirketlerinden oluşan Glyphosate Renewal Group’un, lisansın yenilenmesi için İngiltere Sağlık ve Güvenlik İdaresi nezdinde yoğun lobi faaliyetleri yürüttüğü belirtiliyor.

Grup içerisinde:

• Bayer
• Syngenta
• Nufarm

gibi büyük şirketler yer alıyor.

Halkın büyük bölümü glifosatı bilmiyor

Organik gıda şirketi Riverford tarafından yaptırılan araştırmaya göre İngiltere’de halkın büyük bölümü glifosatın kullanımından habersiz.

2 bin kişiyle yapılan ankette:

• Katılımcıların yüzde 79’u glifosatı hiç duymadığını söyledi.
• Yüzde 83’ü gıdalardaki kimyasal kalıntılar konusunda endişeli olduğunu belirtti.
• Yüzde 66’sı ise glifosatın İngiliz gıda sisteminde kullanılmasına “öfkelendiğini” ifade etti.

Defra sözcüsü ise yaptığı açıklamada, “Glifosat da dahil olmak üzere tüm pestisitler sıkı düzenlemelere tabidir” ifadelerini kullandı.