“Bir kişinin seçimleri, ilişkileri ya da geleceği korku ve kontrol tarafından şekillendiriliyorsa, bu koruma değildir – bu istismardır. Çok sık olarak insanlar yaşadıkları şeyi fark etmez ancak bunu adlandırmak yardım ve destek aramaya yönelik ilk adım olabilir”
Natasha Rattu, Karma Nirvana adlı, ‘onur’ temelli istismar mağdurlarını destekleyen ulusal bir kuruluşun İcra Direktörü
Toplum olarak büyüklerimize saygı duyar, geleneklerimizi sahiplenir ve kimliğimizle gurur duyarız.
Ancak bu aidiyet bağlarının içinde, henüz yeterince yüksek sesle konuşmadığımız bir konu var: “Onur” adı altında sevdiklerimizin kontrol edilmesi, tehdit edilmesi veya zarar görmesi.
“Onur” temelli istismar bir gelenek değildir. Zararlı bir davranıştır ve suç teşkil edebilir. İngiltere genelinde her yıl binlerce kişiyi etkileyen bu durumun büyük bölümü sessizlik içinde yaşanıyor.
Bunun başlıca nedenleri, mağdurların yaşadıklarının bir istismar olduğunu bilmemesi ya da konuşmanın sonuçlarından korkması olarak gösteriliyor.
“Onur” temelli istismar nasıl ortaya çıkar? “Onur” temelli istismar, birçok zararlı ve suç teşkil edebilecek davranışı kapsayan geniş bir kavramdır:
• Zorla evlilik — resmi ya da dini tören olup olmamasına bakılmaksızın yasa dışı ve ciddi bir suçtur
• Baskı ve kontrol davranışları, fiziksel şiddet ve duygusal istismar
• Kadın sünneti
• Arkadaşlardan ve aileden izole edilme veya eğitim ve çalışma hakkının engellenmesi
• Pasaport veya kimlik belgelerine el konulması
•Öldürme tehditleri veya yurt dışına gitmeye zorlanmak
• Bekâret testleri ve kızlık zarı onarımı — İngiltere’de yasa dışı ve zararlı uygulamalardır
Bunlar gizli tutulması gereken aile meseleleri değildir. Bunlar insan hakları ihlalidir.
Eğer siz ya da tanıdığınız biri bu tür bir durum yaşıyorsa, yargılanmadan destek alabileceğinizi bilmeniz önemlidir.
Sorunun boyutu Mart 2025’te sona eren bir yıllık dönemde İngiltere ve Galler’de yaklaşık 3 bin “onur” temelli istismar vakası polis kayıtlarına geçti.
Ancak uzmanlar, bu sayının gerçekte yaşanan vakaların yalnızca küçük bir kısmını yansıttığını belirtiyor.
Birçok kişi, yaşadıklarının istismar olduğunu fark etmiyor.
Özellikle bu durum sevgi, aile beklentisi veya geleneklerin korunması olarak sunulduğunda, farkındalık daha da azalıyor.
İstismar her zaman şiddetle başlamaz.
Nasıl giyindiğiniz, kiminle konuştuğunuz, kiminle evleneceğiniz veya ailenize “utanç” getirip getirmeyeceğiniz üzerine kurulan baskıyla başlar.
Bu durumlar bazen aile hayatının normal bir parçası gibi hissedilebilir.
Ancak “onur” adı altında kontrol edilmek, tehdit edilmek veya zarar görmek, kabul etmek zorunda olmadığınız bir insan hakkı ihlalidir.
Sessizliği bozmak Bu konular hakkında açıkça konuşmak çoğu zaman zor olabilir.
Birçok kadın, erkek ve çocuk, aileye, topluma veya geleneklere karşı “sadakatsiz” görünme korkusunun konuşmayı zorlaştırdığını ifade ediyor.
Ancak utanç duygusu mağdurlara ait değildir; “onur” adı altında zarar verenlere aittir.
Herkesin rolü var Bu konuları güvenli ortamlarda, arkadaşlarımızla, kardeşlerimizle ve ailemizle konuştuğumuzda; koruma ve değişim için gerekli zemini oluştururuz.
En savunmasız bireyleri koruduğumuzda, aslında toplumumuzun değerlerini de korumuş oluruz.
Birçok kişi, yaşadıklarının bir adı olduğunu, bunun yasa dışı olabileceğini ve destek alabileceklerini bilmediği için acı çekiyor.
Eğer siz ya da tanıdığınız biri “onur” temelli istismardan etkileniyorsa, yalnız olmadığınızı ve sizi yargılamadan dinleyecek desteklerin bulunduğunu bilmeniz önemlidir.
Gizli destek hizmetleri
• Karma Nirvana İngiltere’de “onur” temelli istismar mağdurlarına destek sağlayan uzman kuruluş
Ulusal Yardım Hattı: 0800 5999 247 (Pazartesi–Cuma, 09:00–17:00) Visit: karmanirvana.org.uk
• Safe Arms Aile içi şiddet mağdurlarına destek sunan kuruluş Visit: safearms.org.uk
• Forced Marriage Unit Zorla evlilik vakaları için resmi destek hattı 020 7008 0151 to speak to the GOV.UK Forced Marriage Unit.
• The Halo Project Onur temelli şiddet, zorla evlilik ve zararlı uygulamalara karşı destek sağlayan proje Visit: haloproject.org.uk
• Savera UK Onur temelli istismar mağdurlarına yönelik destek hizmetleri sunan kuruluş
Uzmanlar, bu tür istismara karşı farkındalığın artırılmasının ve açık iletişimin, mağdurların korunması açısından hayati önem taşıdığını vurguluyor. Visit: saverauk.co.uk
Türkçe
العربية
English
Deutsch
Ελληνικά
עִבְרִית
Русский
Українська
