Milyonlarca haneyi etkileyebilecek ‘acil elektrik kesintisi’ kuralları değişiyor

10 Ağustos 2026

Büyük Britanya’da elektrik arzının yetersiz kaldığı olağanüstü durumlarda milyonlarca hane ve işletmeyi etkileyebilecek dönüşümlü elektrik kesintilerinin kısa sürede uygulanmasına imkan tanıyan yeni kurallar yürürlüğe giriyor. National Energy System Operator (Neso), hükümetin acil durum yetkilerine ihtiyaç duymadan, son çare olarak sekiz saat önceden bildirimle üç saate kadar sürebilecek kesintiler uygulayabilecek.

Büyük Britanya’da elektrik sisteminin yaygın çaplı bir çöküş yaşamasını önlemek amacıyla acil elektrik kesintilerinin uygulanmasına ilişkin yeni kurallar bu hafta yürürlüğe giriyor.

Yeni düzenleme, elektrik arzının yetersiz kaldığı olağanüstü durumlarda National Energy System Operator’ın (Neso) kısa süre içerisinde dönüşümlü elektrik kesintileri uygulamasını kolaylaştıracak.

Değişiklikle birlikte sistem operatörü ilk kez, elektrik şebekesini istikrara kavuşturmak amacıyla hükümetin acil durum yetkilerinin devreye sokulmasına gerek kalmadan büyük ölçekli elektrik kesintilerine başvurabilecek.

Neso, söz konusu uygulamanın yalnızca diğer bütün seçeneklerin tüketildiği “en aşırı ve gerçekleşme ihtimali düşük koşullarda” kullanılacak son çare önlemi olduğunu vurguladı.

Elektrik kesintileri sekiz saat önceden uygulanabilecek

Yeni kurallar kapsamında Neso, belirlenen bir bölgedeki ev ve işletmelerin yeterli bölümünün elektrik bağlantısını keserek o bölgedeki elektrik tüketimini beşte birden fazla azaltabilecek.

Bunun için yalnızca sekiz saat önceden bildirim yapılması yeterli olabilecek.

Elektrik sisteminin tamamen çökmesini engellemek amacıyla ülkenin farklı bölgelerinde dönüşümlü olarak üç saate kadar süren elektrik kesintileri uygulanabilecek.

Kesintilerin farklı bölgeler arasında dönüşümlü yapılmasıyla, kısa süreli elektrik arzı sıkıntısı yönetilirken haneler ve işletmeler üzerindeki etkinin sınırlandırılması amaçlanıyor.

Elektrik iletim sistemini düzenleyen teknik kurallarda yapılan değişiklikler, sektör düzenleyicisi tarafından geçen ayın sonunda onaylandı.

Neso: Yalnızca son çare olarak kullanılacak

Neso Sözcüsü, yeni yetkinin elektrik sistemini korumak amacıyla oluşturulan bir “son çare acil durum önlemi” olduğunu açıkladı.

Sözcü, uygulamanın yalnızca mevcut diğer bütün seçenekler tüketildikten sonra ve son derece olağanüstü koşullarda kullanılacağını belirtti.

Planlı ve kontrollü elektrik kesintileri, elektrik sisteminin tamamen çökmesi halinde ortaya çıkabilecek çok daha ciddi ve kontrolsüz sonuçlara karşı son savunma hattı olarak değerlendiriliyor.

Haberde, İspanya ve Portekiz’de geçen yaz yaşanan elektrik sistemi çöküşleri örnek gösterilirken, en kötü senaryoda büyük çaplı bir sistem çöküşünün ardından elektriğin tamamen yeniden sağlanmasının beş ila yedi gün sürebileceği belirtildi.

Hastaneler ve su arıtma tesisleri kesintilerden korunacak

Yeni sistemde bazı kritik tesisler planlanan elektrik kesintilerinin dışında tutulacak.

“Korunan tesisler” listesinde hastaneler, su arıtma tesisleri ve ulusal güvenlik açısından önemli noktalar yer alacak.

Guardian’in haberine göre, bu tesislerin dönüşümlü olarak uygulanacak planlı elektrik kesintilerinden muaf tutulması öngörülüyor.

Yeni düzenleme, Neso’nun mevcut kısa süreli elektrik kesintisi yetkileri ile hükümetin uzun süreli elektrik krizleri için oluşturduğu daha kapsamlı acil durum yetkileri arasındaki boşluğu doldurmayı amaçlıyor.

Sistem operatörünün mevcut yetkileri, her bölgedeki elektrik talebinin beşte birine kadar olan bölümünü etkileyen kısa süreli kesintilere imkan tanıyor. Bu yetkilerin 1970’lerdeki madenci grevlerinden bu yana kullanılmadığı belirtildi.

Hükümetin mevcut acil durum sistemi farklı

Hükümetin Electricity Supply Emergency Code olarak bilinen mevcut acil durum düzenlemesi bugüne kadar hiç uygulanmadı.

Bu sistem yalnızca Enerji Bakanı tarafından devreye sokulabiliyor ve uzun süreli büyük elektrik arzı sorunlarının yönetilmesi için tasarlandı.

 

“Elektrikte KDV’nin kaldırılması yaşlılar için önemli bir adım”

 

Örneğin yüksek voltajlı bir elektrik ithalat kablosunda yaşanabilecek büyük bir arıza gibi uzun süreli krizlerde kullanılabilecek sistem kapsamında elektrik kullanıcılarının yüzde 90’ını etkileyebilecek dönüşümlü kesintiler uygulanabiliyor.

Ofgem’e göre bu mevcut yetkiler kısa süre içerisinde devreye sokulmaya uygun değil.

Yeni protokol ise daha kısa süreli elektrik arzı sıkıntılarına mümkün olan en hızlı şekilde müdahale edilebilmesini sağlayacak.

Buna, özellikle elektrik talebinin yükseldiği çok soğuk bir kış akşamında ortaya çıkabilecek kısa süreli arz sıkıntıları da dahil olabilecek.

Elektrik şebekesindeki kısa süreli dengesizliklere karşı önlem

Yeni düzenleme, elektrik sisteminde önceden tahmin edilmesi daha zor olan kısa süreli arz ve talep dengesizliklerinin oluşturabileceği risklere karşı alınan önlemler arasında yer alıyor.

Neso’nun elektrik arzı yetersiz kaldığında kullanabileceği başka yöntemler de bulunuyor.

Bunlar arasında büyük sanayi kullanıcılarının elektrik bağlantılarının kesilmesi ve bölgesel elektrik şebekelerindeki voltajın düşürülmesi yer alıyor.

Voltajın düşürülmesi, elektrik tamamen kesilmeden toplam enerji tüketiminin azaltılmasını sağlıyor.

Hanelerde bunun etkisi, örneğin su ısıtıcısının suyu kaynatmasının veya cep telefonunun şarj olmasının daha uzun sürmesi şeklinde görülebiliyor. Veri sunucuları ve endüstriyel ekipmanlar üzerindeki etkinin ise sınırlı olduğu belirtiliyor.

Neso, yeni acil elektrik kesintisi sisteminin yaygın ve kontrolsüz bir elektrik sistemi çöküşünü engellemek amacıyla yalnızca diğer bütün seçeneklerin yetersiz kaldığı durumlarda kullanılacağını vurguluyor.