İngiltere hükümeti, bilimsel araştırmalarda hayvan deneylerine bağımlılığı azaltmak ve hastaların yeni ilaçlara daha hızlı erişmesini sağlamak amacıyla 22 milyon sterlinlik yatırım açıkladı.
Cambridge’de kurulacak yeni merkezde hastalardan alınan insan dokularıyla minyatür organ modelleri geliştirilecek; ayrıca yapay zekâdan laboratuvarda üretilen kalp ve kulak modellerine kadar dokuz proje desteklenecek.
İngiltere, bilimsel araştırmalarda hayvan deneylerinin kullanımını azaltmaya yönelik çalışmalarını yeni yatırımlarla hızlandırıyor.
İş, İnovasyon, Bilim ve Ticaret Bakanlığı tarafından 12 Ağustos’ta açıklanan program kapsamında, insan biyolojisine dayalı yeni ilaç test yöntemlerinin geliştirilmesi için toplam 22 milyon sterlinlik destek sağlanacak.
Hükümet, yeni yöntemlerin ilaçların insanlar üzerindeki etkilerinin daha doğru değerlendirilmesine yardımcı olabileceğini ve potansiyel tedavilerin hastalara ulaşma süresini kısaltabileceğini belirtiyor.
Özellikle kanser ve inflamatuvar bağırsak hastalıkları gibi rahatsızlıklara yönelik tedavilerin daha hızlı ve hassas şekilde geliştirilmesi hedefleniyor.
Cambridge’de 20 milyon sterlinlik araştırma merkezi
Yatırımın 20 milyon sterlinlik bölümü, Cambridge’de kurulacak yeni Klinik Öncesi Translasyonel Modeller Merkezi’ne (Pre-clinical Translational Models Hub) ayrılacak.
Merkez, NHS hastalarının bağışladığı hücre ve dokulardan insan biyolojisini taklit eden modeller geliştirecek ve bunların araştırmacılar tarafından kullanılmasını sağlayacak.
Çalışmaların önemli bölümünü “organoid” adı verilen minyatür ve basitleştirilmiş insan dokusu modelleri oluşturacak.
Bağırsak, tümör veya beyin gibi insan organ ve dokularının belirli özelliklerini laboratuvar ortamında taklit edebilen bu modeller, hastalardan bağışlanan hücreler kullanılarak geliştirilecek.
Hastanın biyolojik özelliklerinin önemli bir bölümünü koruyabilmeleri sayesinde araştırmacılar, gerçek bir kişinin belirli bir ilaca nasıl tepki verebileceği konusunda daha fazla bilgi edinebilecek.
Bu yöntemlerden elde edilen verilerin, halen hayvan deneylerinden sağlanan bilgileri tamamlaması ve zaman içinde hayvan kullanımına olan ihtiyacın azaltılmasına katkıda bulunması amaçlanıyor.
İlaçların hastalara ulaşma süresi kısalabilir
Yeni merkez tarafından geliştirilen yöntemler üniversitelerdeki bilim insanları ve ilaç şirketleriyle de paylaşılacak.
Araştırmacılar böylece hangi ilaç adaylarının geliştirilmesine devam edilmesinin uygun olduğunu daha erken aşamalarda değerlendirebilecek.
Cambridge Üniversitesi’nden Profesör Matthias Zilbauer, hastalardan elde edilen organoidlerin bireyin kendine özgü biyolojik özelliklerinin çoğunu koruyabildiğini belirterek, bu modellerin hastalıkların daha doğru anlaşılmasına ve olası tedavilerin klinik aşamaya geçmeden önce değerlendirilmesine yardımcı olabileceğini söyledi.
Zilbauer, teknolojinin daha etkili ve kişiselleştirilmiş tedavilerin geliştirilmesini desteklerken yeni ilaçların geliştirilmesi için gereken süreyi ve maliyeti azaltma potansiyeline sahip olduğunu ifade etti.
Dokuz yeni projeye 2 milyon sterline kadar destek
Yeni araştırma merkezinin yanı sıra Innovate UK tarafından hayvan kullanılmayan bilimsel test yöntemleri geliştiren dokuz projeye toplam 2 milyon sterline kadar yatırım yapılacak.
Projeler arasında laboratuvar ortamında atan insan kalp hücreleri, insan kulağını taklit eden modeller ve ilaçların insan vücudunda nasıl hareket edeceğini tahmin eden yapay zekâ teknolojileri bulunuyor.
Çalışmaların önemli bir bölümü, özellikle ilaç güvenliği araştırmalarında halen köpek ve insan dışı primatların kullanıldığı testlere alternatif geliştirmeye odaklanıyor.
CN Bio Innovations, mikroskop lamına sığabilecek büyüklükte çalışan insan organı modelleri geliştiriyor. Bu modellerle yeni bir ilacın vücutta nasıl hareket ettiğinin ve insan dokularıyla nasıl etkileşime girdiğinin daha iyi anlaşılması hedefleniyor.
VivoSphere UK ise laboratuvarda geliştirdiği tümör ve karaciğer modellerinin ardından insan kalp dokusuna benzeyen modeller üzerinde çalışıyor. Amaç, ilaçların kalp üzerindeki tehlikeli yan etkilerini daha erken aşamada belirleyebilmek.
Diğer projelerde işitme kaybı tedavilerinin geliştirilmesine yardımcı olacak insan kulağı modelleri ile ilaçların insan vücudundaki hareketini yalnızca laboratuvar verilerinden tahmin etmeyi amaçlayan yapay zekâ sistemleri geliştirilecek.
2025’te 2,54 milyon hayvan deneyi prosedürü gerçekleştirildi
Resmi verilere göre, 2025 yılında Büyük Britanya’da canlı hayvanlar üzerinde 2,54 milyon bilimsel prosedür gerçekleştirildi. Bu sayı 2024’e kıyasla yüzde 3,8 düşüş gösterdi.
2025 yılına ilişkin resmi istatistiklere buradan ulaşılabilir:
Büyük Britanya’da 2025 yılı canlı hayvanlar üzerindeki bilimsel prosedür verileri
Bilim Bakanı Chris McDonald, yeni yatırımların İngiltere’nin bilimsel araştırmalarda hayvan deneylerinden uzaklaşması açısından önemli bir adım olduğunu belirtti.
McDonald, araştırmacılara kanser gibi ciddi hastalıklar için daha etkili tedaviler geliştirebilecekleri yeni araçların sağlanmasının amaçlandığını, aynı zamanda mümkün olan durumlarda hayvan deneylerine duyulan ihtiyacın önlenmek istendiğini söyledi.
Yaşam bilimleri sektörü 147 milyar sterlinlik hacme sahip
Hükümet, insanlardan bağışlanan örnekler ve yapay zekâ gibi teknolojilerin kullanımının İngiltere’nin yaşam bilimleri sektörüne de katkı sağlayacağını öngörüyor.
2023/24 verilerine göre sektör, İngiltere’de yaklaşık 360 bin kişiye istihdam sağlarken 147 milyar sterlinlik ciro oluşturdu.
Cambridge’deki yeni merkez, Cambridge Biomedical Campus’ta yer alacak ve MRC Laboratory of Molecular Biology ile Wellcome Sanger Institute tarafından ortaklaşa yürütülecek. Yaklaşık 60 baş araştırmacının bulunduğu Cambridge araştırma topluluğundan yararlanacak merkez; NHS kuruluşları ve ilaç sektörüyle yakın çalışma imkânına sahip olacak.
İngiltere İlaç ve Sağlık Ürünleri Düzenleme Kurumu (MHRA) da Mart 2026’da, şirketlerin klinik deneylere başlamadan önce hayvan kullanılmadan elde edilen verilerini erken değerlendirmeye sunabilmelerine imkân sağlayacağını açıklamıştı.
Yeni yatırımlar, hükümetin bilimsel araştırmalarda hayvan kullanımının yerini alabilecek yöntemleri geliştirmeyi amaçlayan daha geniş kapsamlı stratejisinin bir parçasını oluşturuyor.
Hükümetin Replacing Animals in Science Strategy programının ayrıntılarına buradan ulaşılabilir:
Bilimsel araştırmalarda hayvan kullanımının yerini alacak yöntemlere ilişkin hükümet stratejisi
Hükümet, söz konusu stratejinin uygulanmasına ilişkin yeni gelişmeleri ve temel performans göstergelerini 2026 yılı içinde ayrıca yayımlayacak.
kaynak: GOV

ENFIELD
HACKNEY
HARINGEY
ISLINGTON











