İngiltere ve Galler’de gençlik adaleti sisteminde planlanan reformlar kapsamında, çocuklarının işlediği suçlar nedeniyle ebeveynlerin sosyal yardım ödeneklerinin kesilmesi veya cezaevine gönderilmesi gündeme geldi.
Gençlik Adaleti Bakanı Jake Richards, The Times gazetesine yaptığı açıklamada, kamu güvenliğini sağlamada ebeveynlerin sorumluluk taşıması gerektiğini belirterek, “Yeni düzenleme, ebeveynlerin rollerini yerine getirmesini orantılı bir şekilde garanti altına almayı hedefliyor” dedi.
Sert Yaptırımlar ve “Havuç- Sopa” Yaklaşımı
Mayıs ayında açıklanan hükümet planı, mevcut “Ebeveynlik Emirleri”nin (Parenting Orders) kapsamını genişletmeyi amaçlıyor. Hali hazırda ebeveynleri danışmanlık seanslarına katılmaya zorlayan ya da para cezası öngören bu mekanizma, yeni reformlarla daha bağlayıcı hale getirilecek.
Bakan Richards, ebeveynlere verilecek hapis cezalarının yalnızca “en aşırı durumlarda” ve hakimlerin takdirine bağlı olarak uygulanacağını vurguladı. Süreci “havuç-sopa” yaklaşımı olarak tanımlayan Richards, ebeveynlerin genç suçluların topluma kazandırılması sürecine daha fazla dahil edilmesini istediklerini, bunun da belirli sorumluluklar getirdiğini ifade etti.
Eski Adalet Bakanı David Lammy de konuya ilişkin yaptığı açıklamada, ebeveynlere yönelik hapis cezasının “çok nadir” uygulanacağını ancak çocuğunun ıslahı için çaba göstermeyen ebeveynlerin ciddi yaptırımlarla karşılaşacağını belirtmişti.
Uygulama Yıllar İçinde Düştü
Mevcut yasalara göre mahkemeler, 16 yaşından küçük bir çocuğun suç işlemesi halinde ebeveynlik emri çıkarmayı değerlendirmekle yükümlü. En fazla 12 ay süren bu emirlere uyulmaması durumunda 1.000 sterline kadar para cezası verilebiliyor.
Ancak resmi veriler, ebeveynlik emirlerinin kullanımında son yıllarda büyük bir düşüş yaşandığını gösteriyor. 2009/10 döneminde 1.000’den fazla uygulanan bu karar, 2022/23 döneminde 33’e kadar geriledi.
Hükümetin gençlik adaletindeki bu sertleşme kararı, 2024 Southport çocuk cinayetlerine ilişkin hazırlanan raporda, ebeveynlerin ve ilgili kurumların “katastrofik” ihmallerinin tespit edilmesinin ardından hız kazandı.
Uzmanlar ve STK’lardan Tepki
Teklif, çocuk hakları savunucuları ve hukuk çevreleri tarafından eleştiriliyor. 70’ten fazla kuruluşu temsil eden Gençlik Adaleti İttifakı CEO’su Jess Mullen, ebeveynlerin hapse atılmasının çocuğa nasıl bir “istikrar veya destek” sağlayacağını sorguladı. Uzmanlar, ebeveynlerle gönüllülük esasına dayalı bir iletişim kurulmasının daha etkili sonuçlar verdiğini savunuyor.
Öte yandan Bakan Richards, İngiltere Barosu ve Birleşmiş Milletler’den (BM) gelen “ceza sorumluluk yaşının yükseltilmesi” yönündeki çağrıları da reddetti. İngiltere ve Galler’de halen 10 olan ceza sorumluluk yaşının BM standartları doğrultusunda en az 14’e çıkarılması isteniyordu. Richards, bu değişikliğin kamuoyunun adalet sistemine olan güvenini sarsacağını ve gündemlerinde olmadığını ifade etti.











