Konut piyasası durgun: Günde 3 binden fazla evin fiyatı düşürüldü

İngiltere konut piyasasında satışların yavaşlaması ve alıcıların daha temkinli davranması, ev sahiplerini fiyat indirimine yöneltti. Rightmove verilerine göre, eylül ayında Britanya genelinde her gün ortalama 3 binden fazla konutun ilan fiyatı düşürüldü. Bu rakam son 15 yılın en yüksek aylık seviyesine ulaşırken, fiyatı indirilen evlerin satılması da daha uzun sürüyor.

Britanya’da konut piyasasında artan arz, yüksek mortgage faizleri ve alıcıların daralan bütçeleri, ev sahiplerini satış fiyatlarını yeniden değerlendirmeye zorluyor.

BBC ile paylaşılan Rightmove verilerine göre, eylül ayında satışa çıkarılan konutların ilan fiyatlarında günlük ortalama 3 binden fazla indirim yapıldı. Bu sayı, son 15 yılda herhangi bir ayda kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı.

Uzmanlar, piyasada satışa sunulan konut sayısının artmasının ve bazı ev sahiplerinin gerçekçi olmayan fiyat beklentilerinin, fiyat indirimlerinde etkili olduğunu belirtiyor.

Konut fiyatlarında ortalama 21 bin sterlinlik indirim

Rightmove verilerine göre, fiyatı düşürülen konutlarda ortalama indirim oranı yaklaşık yüzde 7 oldu.

Bu oran, ortalama değerdeki bir konut için yaklaşık 21 bin sterlinlik fiyat düşüşüne karşılık geliyor.

Eylül ayında satış ilanlarının yüzde 34’ünde fiyat indirimi yapıldı. Bu oran, Eylül 2023’te kaydedilen yüzde 36’lık yakın dönem zirvesinin yalnızca iki puan altında kaldı.

Rightmove uzmanı Colleen Babcock, uzun süre satışta kalan ve daha sonra fiyatı düşürülen konutların alıcılarda soru işaretleri oluşturabildiğini söyledi.

Babcock, evde herhangi bir sorun bulunmasa bile fiyat indiriminin bazı alıcıların konuta şüpheyle yaklaşmasına neden olabildiğini belirterek, çok sayıda seçeneğin bulunduğu bir piyasada ilk izlenimin büyük önem taşıdığını vurguladı.

Fiyatı düşürülen evlerin satılması üç kat daha uzun sürüyor

Rightmove’un verileri, başlangıçta doğru fiyatlandırılan konutlarla sonradan fiyat indirimi yapılan konutlar arasında önemli bir satış süresi farkı bulunduğunu ortaya koydu.

Emlak uzmanları, başlangıçta yüksek belirlenen fiyatların konutların piyasada gereğinden fazla kalmasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

Satılık ev sayısı arttı, satış anlaşmaları azaldı

Rakip emlak platformu Zoopla’nın verileri de konut piyasasında alıcıların daha güçlü bir konuma geçtiğini gösteriyor.

Eylül ayında satışa sunulan konut sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 artarken, üzerinde satış anlaşmasına varılan konut sayısı yüzde 9 azaldı.

Mortgage faizlerinin son üç yılın en yüksek seviyelerine ulaşması, özellikle aylık kredi ödemelerini karşılamakta zorlanabilecek alıcıların bütçelerini daha sıkı kontrol etmelerine neden oluyor.

Bu durum, konut satın almak isteyenlerin daha fazla seçenek arasından bütçelerine uygun olanları tercih etmesini sağlarken, satıcılar üzerindeki fiyat baskısını artırıyor.

Satışa yeniden çıkarılan evlerin çoğunda fiyat düşürüldü

Zoopla verilerine göre, eylül ayında yeni ilan olarak yayımlanan konutların dörtte biri, önceki 12 ay içerisinde de satışa çıkarılmıştı.

Daha önce piyasaya sunulmuş bu konutların her 10’undan altısı, yeniden satışa çıkarılırken daha düşük fiyatla listelendi.

Zoopla Araştırma Direktörü Richard Donnell, fiyat indirimi yapmak zorunda kalan konutların normal kabul edilen üç aylık süre içerisinde alıcı bulma olasılığının yaklaşık yarıya düştüğünü belirtti.

Eylül ayının geleneksel olarak fiyat indirimlerinin yoğunlaştığı dönemlerden biri olduğu da ifade edildi. Bunun nedenleri arasında ev sahiplerinin satış işlemlerini yıl sonundan önce tamamlamak istemeleri bulunuyor.

Ev sahipleri alıcı bulmakta zorlanıyor

BBC’nin görüşlerini paylaştığı ev sahipleri, piyasadaki satılık konut sayısının yüksek olmasının satışları zorlaştırdığını anlattı.

Güney Galler’de vefat eden babasının evini satmaya çalışan bir kişi, piyasada çok sayıda konut bulunmasına rağmen alıcı bulmanın zorlaştığını belirtti.

İngiltere’de özellikle leasehold olarak bilinen, mülkiyetin belirli koşullar ve sürelerle düzenlendiği konutların satışında da ek sorunlar yaşandığına dikkat çekildi.

Rightmove Operasyon Direktörü Tarah Lourens, ev sahiplerinin fiyat belirlerken duygusal etkenlerden etkilenebildiğini söyledi.

Lourens’e göre satıcılar, konutlarına yaptıkları yatırımları ve yıllar içerisinde harcadıkları zamanı fiyatlarına yansıtmaya çalışırken, alıcılar öncelikle mevcut bütçeleriyle satın alabilecekleri alternatifleri değerlendiriyor.

Uzmanlardan ev sahiplerine doğru fiyatlandırma uyarısı

Blackpool’da faaliyet gösteren Tiger Sales and Lettings şirketinden Craig Webster, konutun ilk kez satışa çıkarıldığı anda doğru fiyatlandırılmasının büyük önem taşıdığını belirtti.

Webster, yeni yayımlanan ilanların aktif olarak ev arayan alıcıların dikkatini çekmek açısından en önemli fırsatı sunduğunu ifade etti.

Devon merkezli Sawdye and Harris şirketinden Katie Griffin ise uzun süre satışta kalan bir konutun fiyatının sonradan düşürülmesinin, alıcıların daha düşük teklifler vermesine yol açabileceğini söyledi.

Griffin, bir konutun aylarca satılamamasının alıcılarda neden hâlâ alıcı bulunamadığına ilişkin soru işaretleri oluşturabileceğine dikkat çekti.

Bununla birlikte SAM Conveyancing Üst Yöneticisi Andrew Boast, fiyat indirimi yapan her ev sahibinin mutlaka zarar etmediğini belirtti.

Boast’a göre konutu satın alırken uygun bir fiyat üzerinde anlaşan ve mülkünün değerinde zaman içerisinde artış yaşayan kişiler, ilan fiyatlarını düşürseler bile kazanç sağlayabiliyor.

İskoçya’da konutlar Londra’ya göre daha hızlı satılıyor

Zoopla verileri, Britanya’nın farklı bölgeleri arasında konut satış süreleri bakımından önemli farklılıklar bulunduğunu da ortaya koydu.

İskoçya’da uygulanan Home Report sistemi kapsamında, bir konut satışa çıkarılmadan önce bağımsız değerleme yapılması gerekiyor.

Bu uygulamanın satıcılara daha gerçekçi bir fiyat belirleme konusunda yol gösterdiği ifade ediliyor.

Richard Donnell, İskoçya’daki bağımsız değerleme sisteminin satışların daha hızlı gerçekleşmesine katkıda bulunduğunu belirtti.

Güney İngiltere’de ise yüksek konut fiyatları, damga vergisi ve bazı mülk sahiplerinin satış yapmak konusunda acil bir zorunluluğunun bulunmaması, satışların daha yavaş ilerlemesinin nedenleri arasında gösteriliyor.

Özellikle Londra’da konutların üç ay içerisinde satılma oranının İskoçya’nın oldukça gerisinde kaldığı görülüyor.

Uzmanlar, mevcut koşullarda konutlarını kısa sürede satmak isteyen ev sahipleri için piyasa değerine uygun başlangıç fiyatının belirlenmesinin önemini koruduğunu vurguluyor.