Hamile kadınlar ve yeni ebeveynler için işten çıkarılmaya karşı yeni koruma

İşten çıkarma kararlarında daha sıkı kurallar uygulanacak

İngiltere hükümeti, hamile kadınların ve yeni ebeveynlerin çalışma hayatında karşılaştıkları ayrımcılığa karşı daha güçlü yasal güvenceler getirmeye hazırlanıyor.

22 Ekim 2026 tarihinde açıklanan düzenlemeye göre, hamilelik ve ebeveynlikle bağlantılı işten çıkarma davalarında iş mahkemeleri (Employment Tribunals), Ekim 2027’den itibaren daha sıkı bir değerlendirme yöntemi kullanacak.

Yeni yaklaşım kapsamında işverenlerin, çalışanı işten çıkarmadan önce mevcut bütün makul alternatifleri değerlendirmiş olması gerekecek.

Hükümet, düzenlemenin özellikle hamilelik, doğum izni ve işe dönüş süreçlerinde karşılaşılan haksız uygulamaları azaltmayı ve çalışan ailelerin iş güvencesini artırmayı amaçladığını bildirdi.

Koruma kapsamı diğer ebeveyn izinlerini de içerecek

Yeni düzenleme yalnızca hamile kadınları ve doğum izninden dönen anneleri kapsamayacak.

İşten çıkarılmaya karşı güçlendirilen korumalar, evlat edinme izni (Adoption Leave), ortak ebeveyn izni (Shared Parental Leave), yenidoğan bakım izni (Neonatal Care Leave) ve eşini veya partnerini kaybeden ebeveynlere tanınan babalık izninden (Bereaved Partner’s Paternity Leave) yararlanan çalışanları da kapsayacak.

Hükümet, böylece farklı aile koşullarında izin kullanan çalışanların da iş güvencesinin güçlendirilmesini hedefliyor.

İşverenler işten çıkarmanın gerekliliğini daha sıkı şekilde gerekçelendirecek

Mevcut haksız işten çıkarma davalarında kullanılan değerlendirme yöntemi, işverenin kararının makul bir işverenin verebileceği kararlar arasında bulunup bulunmadığını esas alıyor.

Yeni düzenlemeyle hamile kadınlar, yeni ebeveynler ve belirtilen aile izinlerinden yararlanan çalışanlar için bu yaklaşımın yerine orantılılık testi (proportionality test) getirilecek.

Bu yöntem kapsamında işten çıkarma kararının koşullara göre orantılı olup olmadığı ve işverenin daha az ağır sonuç doğurabilecek makul seçenekleri değerlendirip değerlendirmediği incelenecek.

Söz konusu değişikliğin Ekim 2027’de yürürlüğe girmesi planlanıyor.

Diğer haksız işten çıkarma davalarında ise mevcut makul kararlar aralığı değerlendirmesi uygulanmaya devam edecek.

Bakan Dearden: Aile kurmak ile çalışmak arasında seçim yapılmamalı

Geleceğin Çalışma Hayatından Sorumlu Bakan Kate Dearden, yeni düzenlemelerin çalışan ailelerin iş güvencesini artırmayı amaçladığını belirtti.

Dearden, hiç kimsenin aile kurmak ile işini sürdürmek arasında seçim yapmak zorunda kalmaması gerektiğini vurguladı.

Hamilelik ve annelik nedeniyle karşılaşılan ayrımcılığın çalışanların hayatında ciddi sonuçlar doğurabildiğine dikkat çeken Dearden, bazı kadınların en fazla ekonomik güvenceye ihtiyaç duydukları dönemde işlerinden ayrılmak zorunda kaldığını ifade etti.

Yeni korumaların işverenler için daha yüksek standartlar getireceğini belirten Dearden, hamile kadınların ve yeni ebeveynlerin haksız yere işten çıkarılmasının zorlaştırılacağını kaydetti.

Araştırma: Kadınların yüzde 73’ü hamilelik veya annelik ayrımcılığı yaşıyor

Hamile kadınların ve annelerin çalışma hayatındaki haklarını savunan Pregnant Then Screwed kuruluşunun CEO’su Rachel Grocott, son araştırmalarının dikkat çekici sonuçlar ortaya koyduğunu açıkladı.

Kuruluşun State of the Nation araştırmasına göre, kadınların yüzde 73’ü hamilelik veya annelik nedeniyle ayrımcılığa maruz kaldığını bildirdi.

Grocott, hamilelik döneminde, doğum izninde veya işe dönüş sürecinde haksız muamele gören kadınların kariyerlerinin, mali durumlarının ve özgüvenlerinin olumsuz etkilendiğini belirtti.

Kuruluşun bu sorunlara ilişkin bulguları on yılı aşkın süredir hükümete ilettiğini ifade eden Grocott, yeni korumaları olumlu karşıladıklarını ancak anneliğin çalışma hayatında yarattığı daha geniş eşitsizliklerin giderilmesi için çalışmaların sürdürülmesi gerektiğini söyledi.

Maternity Action: Kadınların işlerini kaybetme endişesi azaltılmalı

Maternity Action Direktörü Ali Fiddy de hamile kadınların ve yeni annelerin işten çıkarılmaya karşı daha güçlü şekilde korunmasını memnuniyetle karşıladıklarını belirtti.

Fiddy, kuruluşlarının her yıl yalnızca hamile oldukları veya bebek sahibi oldukları için işlerini kaybetmekten endişe duyan binlerce kadınla görüştüğünü ifade etti.

Yeni düzenlemelerin yürürlüğe girmesiyle hamile kadınların ve yeni annelerin karşılaştıkları haksız uygulamaların azalmasını ve doğum sonrasında daha fazla kadının işini sürdürebilmesini umduklarını söyledi.

İş dünyası düzenlemeye destek verdi

İngiliz Ticaret Odaları Birliği (British Chambers of Commerce) Politika ve Araştırma Direktörü Kate Shoesmith, işletmelerin hamilelik ve işe dönüş süreçlerinde kadın çalışanlarını desteklemek istediğini belirtti.

Shoesmith, yeni ebeveynlerin iş güvencesine sahip olmasının işverenler açısından da önemli olduğunu ifade etti.

Düzenlemelerin ailelere daha güçlü koruma sağlarken işletmelerin meşru nedenlerle zor kararlar almak zorunda kalabileceğini de dikkate aldığını belirten Shoesmith, uygulamanın ayrıntılarının netleştirilmesi için hükümetle birlikte çalışmayı beklediklerini söyledi.

Düzenleme 18 milyondan fazla çalışanı ilgilendiren reformların parçası

Hükümet, yeni korumaların 18 milyondan fazla kişiye fayda sağlaması beklenen Employment Rights Act kapsamındaki çalışma hayatı reformlarının bir parçası olduğunu açıkladı.

Reformların çalışanlar ve işverenler açısından daha adil bir iş gücü piyasası oluşturmayı hedeflediği belirtildi.

Hamile kadınlar ve yeni ebeveynler için hazırlanan düzenlemelerde işten çıkarma davalarının değerlendirilmesinin yanı sıra, bazı ödeme tutarlarındaki değişiklikler ve çalışma vardiyalarına ilişkin düzenlemelerin de netleştirilmesi planlanıyor.

Hükümet, yeni korumalara ilişkin istişare sürecinin sonuçlarını yayımlarken uygulamanın ayrıntılarının ikincil mevzuatla belirleneceğini bildirdi.

Düzenlemeye ilişkin resmî belgelere GOV.UK – Hamile kadınlar ve yeni anneler için güçlendirilmiş işten çıkarma korumaları sayfasından ulaşılabiliyor.