İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın Avrupa Birliği (AB) ile vardığı yeni ticaret anlaşması, İngiliz perakende ve üretim sektörlerinde olumlu karşılandı. Ancak sektör temsilcileri, anlaşmanın ekonomik faydalarının ortaya çıkabilmesi için hükümetin uygulama sürecine ilişkin açık ve erken bilgilendirme yapması gerektiği uyarısında bulundu.
PA’ın aktardığına göre, özellikle gıda, içecek ve bitkisel ürün ticaretindeki sınır kontrollerini azaltmayı hedefleyen anlaşma, İngiliz işletmelerinin Brexit sonrasında karşılaştığı bürokratik yüklerin hafifletilmesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Bununla birlikte sektör kuruluşları, ticari maliyetlerin azalmasının tüketici fiyatlarına doğrudan ve kısa sürede yansımayabileceğine dikkat çekiyor.
Perakendeciler: Büyük kazanım ancak geçiş için 18 ay gerekli
İngiliz Perakendeciler Birliği (British Retail Consortium – BRC) Üst Yöneticisi Helen Dickinson, İngiltere ile AB arasında imzalanan sağlık ve bitki sağlığı düzenlemelerine ilişkin SPS anlaşmasını perakendeciler açısından büyük bir kazanım olarak nitelendirdi.
Dickinson, sınır geçişlerindeki engellerin azaltılması ve ticaret işlemlerinin basitleştirilmesinin işletmelerin maliyetlerini düşüreceğini belirtti.
Yeni düzenlemelerin İngiltere ile AB arasındaki gıda, içecek ve bitkisel ürün ticaretini kolaylaştıracağını ifade eden Dickinson, Kuzey İrlanda’ya yapılan ürün sevkiyatlarının da bu gelişmeden yararlanacağını söyledi.
Dickinson, anlaşmanın etkilerinin yalnızca perakende işletmeleriyle sınırlı kalmayacağını vurgulayarak üreticilerden tedarikçilere, perakendecilerden milyonlarca tüketiciye kadar tüm tedarik zincirinin olumlu sonuçlardan yararlanabileceğini kaydetti.
Ancak yeni sisteme geçişin dikkatli planlanması gerektiğini belirten Dickinson, işletmelerin gereksiz maliyet ve aksaklıklarla karşılaşmaması için hükümetin en az 18 aylık bir uyum süresi sağlamasını istedi.
Sektör temsilcileri ayrıca uygulamanın ayrıntılarının mümkün olduğunca erken açıklanması gerektiğini vurguladı.
Süpermarket fiyatlarında düşüş beklenmiyor
Anlaşmanın en dikkat çekici yönlerinden biri, ticaret maliyetlerini azaltmayı hedeflemesine rağmen market fiyatlarında kısa vadede düşüş beklentisi yaratmaması oldu.
İngiliz Perakendeciler Birliği, Press Association’a yaptığı değerlendirmede, anlaşmayı olumlu bir gelişme olarak gördüğünü ancak bunun süpermarket raflarındaki fiyatları düşürmesini beklemediğini açıkladı.
Birlik, gıda ve perakende sektöründe fiyatları artıran diğer maliyet baskılarının güçlü biçimde devam ettiğine dikkat çekti.
Bu baskıların yeni ticaret anlaşmasıyla ortadan kalkmayacağını belirten kuruluş, sınır işlemlerindeki kolaylıkların işletmelere sağlayacağı tasarrufun tüketici fiyatlarında doğrudan bir gerileme anlamına gelmediğini ifade etti.
Bu değerlendirme, hükümetin anlaşmanın haftalık market alışverişi maliyetleri üzerindeki baskıyı hafifleteceği yönündeki açıklamalarıyla sektörün kısa vadeli fiyat beklentileri arasındaki farklılığı ortaya koyuyor.
Çiftçiler Birliği: Kaybedilen ihracat pazarlarını geri kazanmak zaman alacak
İngiltere Ulusal Çiftçiler Birliği (National Farmers’ Union – NFU) de yeni ticaret anlaşmasına destek verdi.
Birlik, anlaşmanın hazırlanması sürecinde hükümetle birlikte çalıştığını ve düzenlemelerin tarım sektörüne yardımcı olmasının beklendiğini açıkladı.
Ancak NFU Başkanı Tom Bradshaw, sınır işlemlerindeki engellerin azaltılmasının tek başına yeterli olmayacağı uyarısında bulundu.
Bradshaw, Brexit sonrasında kaybedilen ihracat pazarlarının yeniden kazanılmasının zaman alacağını belirtti.
Bazı Avrupa pazarlarında İngiliz ürünlerinin yerini başka ülkelerden tedarik edilen ürünlerin aldığını hatırlatan Bradshaw, bu ticari ilişkilerin yeniden kurulmasının aşamalı bir süreç olacağını ifade etti.
NFU, yeni anlaşmayı olumlu bir başlangıç olarak değerlendirirken İngiliz çiftçilerinin Avrupa pazarındaki eski konumlarına dönebilmeleri için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulacağını vurguladı.
Marks & Spencer: Bir tabak spagettiyi Dublin’e göndermek bile bürokrasiye takılıyor
İngiltere’nin önde gelen perakende zincirlerinden Marks & Spencer’ın (M&S) Gıda Bölümü Genel Müdürü Alex Freudmann da yeni anlaşmayı destekleyen isimler arasında yer aldı.
Freudmann, cuma günü yayımladığı blog yazısında Brexit sonrasında gıda ticaretinde ortaya çıkan bürokratik engelleri somut bir örnekle anlattı.
Lincolnshire’daki bir fabrikada üretilen spagetti bolonezin Dublin’deki bir market rafına ulaştırılmasının neden bu kadar karmaşık hâle geldiğini sorgulayan Freudmann, mevcut sistemin işletmelere ciddi bir idari yük getirdiğini belirtti.
Freudmann, bugün böyle bir ürünün sevkiyatı için yüzlerce kilometrelik ek taşıma, çok sayıda belge, veteriner imzası ve hatta sığırın Latince bilimsel adının belirtilmesi gerektiğini ifade etti.
Sığırın bilimsel adının Bos taurus olduğunu hatırlatan Freudmann, bu örneğin Brexit sonrasında gıda ticaretinin ne kadar karmaşık hâle geldiğini gösterdiğini söyledi.
Yeni İngiltere-AB gıda ticareti anlaşmasının tam da bu nedenle gerekli olduğunu savunan Freudmann, düzenlemenin mevcut bürokrasiyi ortadan kaldıracağını belirtti.
Kuzey İrlanda’ya ürün sevkiyatında da kolaylık bekleniyor
Yeni anlaşmanın önemli etkilerinden birinin, Büyük Britanya ile Kuzey İrlanda arasındaki gıda ticaretinde görülmesi bekleniyor.
Brexit sonrasında ortaya çıkan düzenlemeler, bazı gıda ve tarım ürünlerinin Kuzey İrlanda’ya sevkiyatında ek kontrol ve belge yükümlülükleri doğurmuştu.
SPS anlaşması kapsamında sınır işlemlerinin azaltılması, ürünlerin daha kolay taşınması ve tedarik zincirindeki gecikmelerin önlenmesi hedefleniyor.
Perakendeciler, özellikle gıda ve içecek ürünlerinde daha basit ticaret prosedürlerinin lojistik maliyetleri azaltabileceğini ve sevkiyat süreçlerini hızlandırabileceğini belirtiyor.
Ancak işletmelerin yeni kurallara uyum sağlayabilmesi için uygulama takviminin ve teknik gerekliliklerin önceden açıklanması isteniyor.
İş dünyasının önceliği uygulama takviminin netleşmesi
Perakende ve üretim sektörlerinin açıklamaları, yeni ticaret anlaşmasına yönelik genel desteğin yanında uygulama sürecine ilişkin beklentileri de ortaya koydu.
Sektör temsilcileri, sınır kontrollerinin azaltılması ve ticari işlemlerin kolaylaştırılmasının uzun vadede işletmelere fayda sağlayabileceğini kabul ediyor.
Bununla birlikte yeni düzenlemelere geçiş sırasında oluşabilecek maliyetlerin ve operasyonel aksaklıkların önlenmesi için hükümetten ayrıntılı rehberlik bekleniyor.
Özellikle en az 18 aylık geçiş süresi talebi, işletmelerin lojistik, tedarik, belgelendirme ve diğer ticari süreçlerini yeni sisteme uyarlamak için zamana ihtiyaç duyduğunu gösteriyor.
Anlaşmanın tüketiciye etkisi zamanla ortaya çıkacak
İngiltere ile AB arasındaki yeni ticaret anlaşması, Brexit sonrasında gıda ve tarım ürünlerinin sınır ötesi ticaretinde oluşan maliyetlerin azaltılması açısından sektör tarafından önemli bir gelişme olarak karşılandı.
Ancak iş dünyası temsilcileri, ticaretin kolaylaşmasıyla tüketici fiyatlarının düşmesinin aynı şey olmadığına dikkat çekiyor.
İngiliz Perakendeciler Birliği’nin değerlendirmesi, anlaşmanın işletmelere sağlayacağı maliyet avantajlarına rağmen süpermarket fiyatlarında hemen bir gerileme beklenmemesi gerektiğini ortaya koyuyor.
Çiftçiler açısından ise yeni düzenlemeler, kaybedilen Avrupa pazarlarına yeniden erişim sağlanması için fırsat yaratabilecek olsa da ticari ilişkilerin yeniden kurulmasının zaman alacağı belirtiliyor.
Sektörün ortak beklentisi, hükümetin anlaşmanın uygulanmasına ilişkin ayrıntıları erken açıklaması, işletmelere yeterli geçiş süresi tanıması ve yeni düzenlemelerin gereksiz maliyetlere yol açmadan hayata geçirilmesini sağlaması yönünde.











