Ne kadar uyumalısınız?

11 Ekim 2013

Prof. Dr. Hikmet Yılmaz, gün­düzlerin kısaldığı gecelerin uza­dığı kış mevsimine geçişte hor­monal yapıdaki değişiklikler ne­deniyle uykuyu düzene sokmanın büyük önem taşıdığını belirterek, “Yapılması gereken gece saatle­rinde uyumak, gündüz saatle­rinde ise uyanık kalmaktır” dedi.
Yılmaz, uykuyu beynin düzen­lediğini, bunu da farklı şekillerde yaptığını bildirdi. Gece-gündüz, karanlık-aydınlık ilişkisi, birikti­rilen uyku yükü gibi faktörlerin, beyin uykuyla ilgili düzenlemeyi yaparken önemli hale geldiğini ifade eden Yılmaz, öğlen uyku­sunun uyku yükünü azalttığını, gündüz saatlerinde uyanık kalan birinin uyku yükünün ise arttığını söyledi.
Sağlıklı bir uyku sürecinde önemli olan çevresel ısı ve ışık gibi faktörlerin mevsimsel geçişlerde etkili olduğunu dile getiren Prof. Dr. Yılmaz, şu bilgileri aktardı:
“Yazdan sonbahara geçerken sıcaklık, dolayısıyla güneşin etkisi azalır, geceler uzar, gündüzler kı­salır. Bu değişim vücudun biyolo­jik saatini koruyup ritmini ayarla­yan melatonin hormonunun üreti­mindeki döngüyü aksatır. Çünkü ışık uyaranı melatonin hormunu­nun salgısını engeller, karanlık ise artırır. Uykuya dalma hızı mela­tonin hormonuyla doğru orantı­lıdır. Melatonin düzeyi ne kadar yüksekse uykuya geçiş o kadar çabuk olur.”
Güneş ışını azalınca cilde renk veren “melonosit” denilen hücre­lerin de uyarılmadığını, bunun vü­cudun mutluluk, canlılık ve zinde­lik veren “serotonin” hormonunu yapma yeteneğini azalttığını ifade eden Yılmaz, bu durumda çabuk yorulma, uykusuzluk ve mutsuz­luk gibi sorunlar görüldüğünü be­lirtti.
Prof. Dr. Hikmet Yılmaz, şun­ları söyledi: “Melatonin hormonu­nun azalmasına bağlı uykusuzluk, serotonin azlığıyla da birleşince sonbaharda vücudun bağışıklık sistemi zayıflar, kolaylıkla grip, nezle ve soğuk algınlığı gibi ra­hatsızlıklar ortaya çıkar.
Aynı nedenle var olan hastalık­ların da seyri ağırlaşır. Hormonal yapıda meydana gelen bu değişik­likler nedeniyle mevsimsel geçiş­lerde uykuyu düzene sokmak bü­yük önem taşır. Bu nedenle ya­pılması gereken gece saatlerinde uyumak, gündüz saatlerinde ise uyanık kalmaktır.”
Türk Uyku Tıbbı Derneği Yöne­tim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hikmet Yılmaz, erişkinlerin günde 6 sa­atten az, 10 saatten fazla uyuma­ması gerektiğini kaydederek, “6 saatten az uyku bellek, bağışıklık sistemi ya da bilginin işlenmesi sürecine olumlu etki yapamaz. Bu 10 saatten daha uzun süreli uyku için de aynı şey geçerlidir” diye konuştu.
Çocuklarda ise uyku süresinin daha uzun olması gerektiğini an­latan Yılmaz, okul öncesinde or­talama 12-13 saat, ilkokul çağında ise 8-10 saatlik uyku süresi olması gerektiğini bildirdi.