İskoçya’da temel gıdalara fiyat sınırı planına iş dünyasından tepki

31 Ağustos 2026

İskoçya’da 23 iş dünyası kuruluşu, hükümetin temel gıda ürünlerine fiyat sınırı getirme planının etkisiz olacağını belirterek uygulamadan vazgeçilmesini istedi.

İskoçya’da perakende, gıda üretimi, imalat ve dağıtım sektörlerini temsil eden 23 kuruluş, hükümetin süt, yumurta, peynir ve pirinç gibi temel ürünlere yasal fiyat sınırı getirme planından vazgeçilmesi çağrısında bulundu. İş dünyası, uygulamanın gıda enflasyonunun temel nedenlerini çözmeyeceğini ve alışveriş sepetinin toplam maliyetini artırabileceğini savunuyor.

İskoçya’da iş dünyasını temsil eden 23 kuruluş, hükümetin bazı temel yiyecek ve içecek ürünlerine yasal fiyat sınırı getirme planının “etkisiz” olacağını savunarak Başbakan John Swinney’den uygulamadan vazgeçmesini istedi.

Perakende, gıda ve içecek üretimi, imalat ve dağıtım sektörlerini temsil eden kuruluşlar, salı günü hükümet programını açıklamaya hazırlanan Swinney’e ortak bir mektup gönderdi.

Mektuba imza atan kuruluşlar arasında Scottish Retail Consortium (SRC), Food and Drink Federation Scotland, Scottish Bakers ve Dairy UK de bulunuyor.

Süt, yumurta, peynir ve pirinç için fiyat sınırı planlanıyor

SNP, seçim manifestosunda hayat pahalılığıyla mücadele kapsamında büyük süpermarketleri bazı temel ürünlerin fiyatlarını sınırlandırmaya zorlamayı taahhüt etmişti.

BBC’de yer alan habere göre plan kapsamında süt, yumurta, peynir ve pirinç gibi temel gıda ürünlerinin fiyatlarının belirli bir seviyenin üzerine çıkmasının engellenmesi amaçlanıyor.

John Swinney, insanların temel market alışverişlerini karşılamakta zorlandığını belirterek uygun fiyatlı ve besleyici gıdaya erişimin sağlanması konusunda hükümetin bir “halk sağlığı sorumluluğu” bulunduğunu savunmuştu.

İş dünyası kuruluşları ise yasal fiyat sınırının yüksek gıda fiyatlarının temel nedenlerini ortadan kaldırmayacağını öne sürüyor.

“Üretim ve dağıtım maliyetlerini çözmüyor”

Ortak mektupta gıda fiyatlarındaki yükselişin arkasında üretim, soğutma ve dağıtım maliyetlerindeki artışların bulunduğuna dikkat çekildi.

İş dünyasına göre ürünlerin satış fiyatlarına yasal sınır getirilmesi bu maliyetleri azaltmayacağı için gıda fiyat enflasyonunun temel nedenlerine çözüm oluşturmayacak.

Scottish Retail Consortium Başkan Yardımcısı Ewan MacDonald-Russell, BBC Radio Scotland Breakfast programına yaptığı açıklamada fiyat sınırı planını sert şekilde eleştirdi.

MacDonald-Russell, fiyat sınırlarının gıda enflasyonunu ortadan kaldırmadığını savunarak uygulamanın maliyetleri sistemin başka bölümlerine taşıyabileceğini söyledi.

Macaristan örneğine dikkat çekildi

MacDonald-Russell, fiyat sınırı politikalarının sonuçlarına örnek olarak Macaristan’ı gösterdi.

Macaristan’daki uygulamanın market raflarında ürün sıkıntısına yol açtığını, yerli ürünlerin yerini daha ucuz ithal ürünlerin aldığını ve perakendeciler ile müşteriler arasında sorunlara neden olduğunu ileri sürdü.

SRC ayrıca İskoçya’da planlanan düzenlemenin kapsamına girmeyecek küçük mağazaların büyük süpermarketler karşısındaki rekabet gücünü kaybetme riski bulunduğunu savundu.

“Alışveriş sepetinin toplam fiyatı artabilir”

İş dünyası temsilcileri, gıda fiyat enflasyonunun tüketiciler açısından ciddi bir sorun olduğunu kabul etmekle birlikte fiyat sınırlarının çözüm olmayacağını belirtti.

MacDonald-Russell, işletmelerin fiyat sınırından kaynaklanan maliyetleri başka ürünlere yansıtmak zorunda kalabileceğini ve bunun sonucunda tüketicinin toplam alışveriş sepetinin daha pahalı hale gelebileceğini savundu.

Fiyat sınırı uygulamasının tüketicilere gerçekte karşılanamayabilecek bir tasarruf beklentisi sunduğunu ileri sürdü.

UK Internal Market Act değişikliği gerekebilir

Planın hayata geçirilebilmesi için UK Internal Market Act 2020 kapsamında değişiklik yapılmasının gerekebileceği değerlendiriliyor.

Söz konusu düzenleme Brexit sonrasında Avrupa Birliği’nden geri dönen yetkiler kapsamında İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda arasında ticari engellerin ve düzenleyici farklılıkların ortaya çıkmasını önlemek amacıyla yürürlüğe konmuştu.

İskoç hükümeti istişare başlatacak

İskoç hükümeti ise hayat pahalılığı konusunda vatandaşlara yardımcı olmanın en önemli önceliklerinden biri olduğunu açıkladı.

Hükümet sözcüsü, bakanların gıda fiyatlarının kontrol edilmesine ilişkin öneriler konusunda perakendeciler, gıda üreticileri ve çiftçiler dahil olmak üzere ilgili taraflarla yürütülen görüşmeleri memnuniyetle karşıladığını belirtti.

Plan hakkında daha geniş kesimlerin görüşlerinin alınması amacıyla kısa süre içerisinde resmi bir istişare sürecinin başlatılacağı bildirildi.