‘Şimdi al sonra öde’ sisteminde, tüketicilere daha güçlü yasal koruma

15 Temmuz 2026

İngiltere’de milyonlarca kişinin kullandığı “Şimdi Al, Sonra Öde” (Buy Now, Pay Later – BNPL) sistemi için yeni tüketici koruma kuralları yürürlüğe girdi.

15 Temmuz itibarıyla Finansal Davranış Otoritesi’nin (FCA) denetimine giren sektör, artık kredi kartları ve diğer tüketici kredileriyle benzer yasal düzenlemelere tabi olacak. Yeni uygulamayla birlikte ödeme gücü kontrolleri zorunlu hale gelirken, arızalı ürünlerde geri ödeme hakkı ve mali sıkıntı yaşayan tüketicilere yönelik korumalar da güçlendirildi.

Milyonlarca kullanıcı artık daha güçlü yasal haklara sahip

Hükümetin uzun süredir hazırlığını yaptığı düzenlemeyle birlikte, Klarna, PayPal ve Clearpay gibi sağlayıcılar üzerinden sunulan “Şimdi Al, Sonra Öde” hizmetleri artık Finansal Davranış Otoritesi (FCA) tarafından düzenlenecek.

Yeni sistem, tüketicilere bugüne kadar kredi kartı kullanıcılarının sahip olduğu temel hakları sağlayarak, sektörde uzun süredir eleştirilen denetim eksikliğini sona erdirmeyi amaçlıyor.

Ödeme gücü kontrolü zorunlu olacak

Yeni kurallar kapsamında BNPL şirketleri, kredi sunmadan önce müşterilerin geri ödeme kapasitesini değerlendirmek zorunda olacak.

Bu uygulamayla, tüketicilerin karşılayamayacakları borçların altına girmesinin önlenmesi ve aşırı borçlanma riskinin azaltılması hedefleniyor.

Arızalı ürünlerde geri ödeme hakkı güçlendirildi

Yeni düzenleme sayesinde tüketiciler, satın aldıkları ürünün kusurlu çıkması halinde diğer kredi ürünlerinde olduğu gibi açık ve yasal olarak uygulanabilir geri ödeme haklarına sahip olacak.

Ayrıca ödeme güçlüğü yaşayan kişiler doğrudan tahsilat şirketlerine yönlendirilmek yerine öncelikle borç danışmanlığı ve destek hizmetlerine yönlendirilecek.

Mali ombudsman hizmetine başvuru yolu açıldı

Düzenlemeyle birlikte BNPL kullanıcıları artık yaşadıkları anlaşmazlıklarda ücretsiz olarak Financial Ombudsman Service‘e başvurabilecek.

Bu hak; yanlış kredi kaydı oluşturulması, ürünün eksik bilgilendirmeyle satılması veya diğer tüketici şikâyetleri gibi konuları da kapsayacak.

Hükümet: tüketicilere verdiğimiz sözü yerine getiriyoruz

Hazine Ekonomi Bakan Yardımcısı Rachel Blake, hükümetin tüketicilere daha güçlü koruma sözü verdiğini belirterek şunları söyledi:

“İnsanların bu ürünleri kullandıkları için kredi kartı kullanıcılarından daha az hakka sahip olması adil değildi. Yeni kurallar kredi verilmeden önce gerekli kontrollerin yapılmasını, sorun yaşandığında tüketicilerin haklarının korunmasını ve mali sıkıntıya düşen kişilere baskı yerine destek sunulmasını sağlayacak.”

Uzmanlar düzenlemeyi memnuniyetle karşıladı

MoneySavingExpert.com’un kurucusu Martin Lewis, doğru kullanıldığında BNPL sisteminin faydalı olabileceğini ancak birçok kişinin farkında olmadan borç yükü altına girdiğini belirterek düzenlemeyi destekledi.

Tüketici kuruluşu Which?, StepChange Debt Charity, Money and Pensions Service ile FCA da yeni kuralların tüketicilere daha fazla güvence sağlayacağını ve sorumlu borçlanmayı teşvik edeceğini açıkladı.

Hızlı büyüyen sektör artık denetim altında

Son yıllarda özellikle çevrim içi alışverişlerde hızla yaygınlaşan “Şimdi Al, Sonra Öde” sistemi, milyonlarca kişi tarafından günlük harcamalarda kullanılıyor.

Hükümet, sektörü düzenleme kararını Ekim 2024’te açıklamış, gerekli yasal düzenleme Temmuz 2025’te kabul edilmişti. 15 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni kurallarla birlikte sektörün denetim sorumluluğu resmen FCA‘ya geçti.

 

kaynak: GOV