Boş kalan konutlarının belediyelere devredilmesi tavsiye edildi

11 Haziran 2026

İngiltere’de sayıları 1,2 milyonu bulan boş evlerin sosyal konuta dönüştürülmesi için milletvekillerinden radikal bir hamle geldi. Komite, belediyelerin risk almadan bu evlere el koyabilmesi için “Atıl Varlıklar Planı”nın genişletilmesini istiyor.

İngiltere Avam Kamarası Konut Komitesi, Londra başta olmak üzere ülke genelindeki konut krizini çözmek amacıyla yerel yönetimlere yeni yetkiler verilmesini ve boş konutlara el konularak sosyal konut projesine dahil edilmesini talep etti.

Komite ayrıca, konut piyasasını canlandırmak adına damga vergisi (stamp duty) sisteminde köklü bir reforma gidilmesi çağrısında bulundu. İngiltere’de sayıları 542 bin ile 1,2 milyon arasında değişen ve büyük bir kısmı başkent Londra’da bulunan boş konutlar, parlamento gündemine taşındı.

Avam Kamarası Konut, Topluluklar ve Yerel Yönetimler Komitesi tarafından hazırlanan raporda, belediyelerin mevcut tahliye ve zorunlu satın alma yetkilerinin riskler nedeniyle yetersiz kaldığı belirtildi. Komite, “Atıl Varlıklar Planı”nın (The Dormant Assets Scheme) kapsamının genişletilerek, uzun süredir boş duran mülklerin devlet korumasına alınmasını ve belediyeler eliyle sosyal konut olarak kullanılmasını öneriyor.

Bu formüle göre, mülk sahipleri hak iddia ettiklerinde belediyeler yerine doğrudan hükümetle muhatap olacak ve mülkün kamuya geçtiği tarihteki piyasa değeri üzerinden ödeme alabilecek. Konut Bakanı Matthew Pennycook, komiteye yaptığı açıklamada yerel yönetimlerin mevcut yetkilerini daha etkin kullanabileceğini ifade ederken, “Ancak bu mülklerin yeniden kullanıma kazandırılması için mevcut yasal altyapıyı nasıl güçlendirebileceğimiz konusunda adımlar atılması gerektiğini kabul ediyoruz” dedi.

Komite Başkanı ve Milletvekili Florence Eshalomi ise bu parlamento döneminde hedeflenen 1,5 milyon yeni konut projesinde ilerleme kaydedilmesinin hayati önem taşıdığını vurgulayarak, belediyelerin ev yapımında daha aktif rol oynaması ve boş konutları piyasaya kazandırmak için ek yetkilerle donatılması gerektiğini belirtti.

Damga Vergisi ve Konut Vergisi Reformu Masada

Komitenin raporunda, konut sahipliğinin maliyetine yönelik eleştiriler de öne çıktı. On yıllardır hızla artan ev fiyatları, yavaş seyreden maaş artışları ve piyasadaki gereksiz engellerin konut edinimini zorlaştırdığı ifade edildi.

Özellikle Nisan 2025’te ilk kez ev alacaklar için damga vergisi muafiyet sınırının 425 bin sterlinden 300 bin sterline, mevcut ev sahipleri için ise sıfır vergi eşiğinin 250 bin sterlinden 125 bin sterline düşürülmesinin piyasada sıkışıklığa yol açtığı hatırlatıldı. Komite, bu engelleri aşmak adına en geç 2026 sonuna kadar damga vergisine alternatif çözümler aranması için geniş kapsamlı bir danışma süreci (konsültasyon) başlatılmasını ve bu reformun belediye vergisi (council tax) reformu ile birlikte yürütülmesini tavsiye etti.

Eleştirilere yanıt veren bir Maliye Bakanlığı (Treasury) sözcüsü, ilk kez ev alacakların 300 bin sterline kadar olan konutlar için damga vergisi ödemediğini ve 500 bin sterline kadar olan alımlarda muafiyetten yararlanabildiğini belirterek, satım süreçlerini hızlandırarak alıcılara ortalama 710 sterlin tasarruf sağladıklarını savundu. Diğer taraftan, Nationwide Building Society İpotekli Konut Kredisi (Mortgage) Direktörü Henry Jordan da reform taleplerini destekleyerek, “Yapılacak her türlü inceleme tüm mülk vergilerini kapsamalı; insanların daha kolay taşınmasını sağlayan, daha adil, konut stokunun etkin kullanımını teşvik eden ve bireylerin ödeme gücünü gözeten bir sistem inşa edilmelidir” değerlendirmesinde bulundu.