Engelli uçak yolcularına yönelik yeni hak ve koruma önlemleri

İngiltere’de engelli uçak yolcularına yeni koruma önlemleri geliyor. Tekerlekli sandalye hasarlarında tazminat sınırının kaldırılması planlanıyor.

İngiltere hükümeti, engelli yolcuların hava yolu seyahatlerinde karşılaştıkları sorunları azaltmak amacıyla yeni düzenlemeler açıkladı. Tekerlekli sandalyelerin taşınma sırasında zarar görmesini önlemeyi, havalimanı personelinin eğitimini geliştirmeyi ve yolculara daha kapsamlı destek sağlamayı hedefleyen önlemler kapsamında, hasar gören tekerlekli sandalyeler için tazminat sınırının kaldırılması da planlanıyor.

İngiltere’de engelli bireylerin hava yolu ulaşımına daha güvenli ve kolay erişebilmesi amacıyla yeni düzenlemeler hayata geçiriliyor. Ulaştırma Bakanlığı tarafından 19 Ekim 2026 tarihinde açıklanan önlemler, engelli yolcuların seyahatlerinin her aşamasında karşılaştıkları engellerin azaltılmasını hedefliyor.

Düzenlemeler kapsamında tekerlekli sandalye ve diğer hareket destek ekipmanlarının taşınma sırasında zarar görmesini önlemek, havalimanı ve hava yolu personelinin eğitimini güçlendirmek ve yolcuların ihtiyaç duydukları yardıma daha kolay ulaşmasını sağlamak için çeşitli adımlar atılıyor.

Yeni önlemler, eski Paralimpik sporcu Baroness Tanni Grey-Thompson’ın hava yolu ulaşımında erişilebilirlik konusunda yürüttüğü inceleme sonucunda sunduğu tavsiyeler doğrultusunda hazırlandı.

Bir yılda 1.000’den fazla tekerlekli sandalye zarar gördü

Ulaştırma Bakanlığı verilerine göre, 2023 yılında uçaklarla taşınan 1.000’den fazla tekerlekli sandalye yolculuk sırasında hasar gördü.

Bu rakam, ayda ortalama 80’den fazla tekerlekli sandalyenin zarar gördüğü anlamına geliyor.

Verilere göre, 2023 yılında taşınan tekerlekli sandalyelerin ortalama yüzde 0,43’ü hasarlı olarak teslim edildi.

Yetkililer, tekerlekli sandalyesini günlük yaşamında kullanmak zorunda olan kişiler için bu tür hasarların yalnızca maddi kayıpla sınırlı kalmadığına dikkat çekti.

Tekerlekli sandalyenin zarar görmesi, engelli bireylerin bağımsız hareket etme imkânlarını kaybetmesine, tatil veya iş seyahatlerinin aksamasına ve özel tamirat işlemleri nedeniyle uzun süre beklemek zorunda kalmasına yol açabiliyor.

Bu durumun fiziksel ve ruhsal sağlık üzerinde de olumsuz etkileri olabileceği belirtildi.

Hasarlı tekerlekli sandalyelerde tazminat sınırı kaldırılacak

Hükümetin Parlamento’da görüşülmekte olan Sivil Havacılık Yasa Tasarısı (Civil Aviation Bill), engelli yolculara yönelik tüketici haklarının güçlendirilmesini de içeriyor.

Tasarı kapsamında, Birleşik Krallık iç hat uçuşlarında kaybolan veya zarar gören tekerlekli sandalyeler ile diğer hareket destek ekipmanları için uygulanan tazminat üst sınırının kaldırılması öngörülüyor.

Böylece zarar gören ekipmanın gerçek değerine ve oluşan hasara uygun tazminat sağlanması amaçlanıyor.

Yasa tasarısı ayrıca hava yolu şirketleri veya havalimanlarının engelli yolculara gerekli desteği sağlamaması durumunda bağımsız havacılık düzenleyicisinin daha hızlı müdahale etmesine ve para cezası uygulamasına yönelik yetkileri güçlendirecek.

Uçuş iptallerinde yolcu haklarının yeterince karşılanmaması da daha etkili yaptırımlara konu olabilecek.

Havalimanı personeline özel eğitim verilecek

Yeni önlemler kapsamında hava yolu ve havalimanı çalışanlarının engelli yolculara yönelik eğitimlerinin geliştirilmesi planlanıyor.

Engelli bireylerin deneyimlerinden yararlanılarak hazırlanan eğitim programları, personelin farklı engellilik durumlarını ve yolcuların bireysel ihtiyaçlarını daha iyi anlamasını amaçlıyor.

Böylece yolcuların seyahatleri sırasında ihtiyaçlarını tekrar tekrar açıklamak zorunda kalmadan uygun destek alabilmeleri hedefleniyor.

Londra Gatwick Havalimanı, geçen yıl engelli yolcuların deneyimlerini anlatan özel bir eğitim videosu hazırlayarak personelin erişilebilirlik konusunda daha bilinçli hareket etmesini sağlamaya yönelik çalışma başlattı.

Luton Havalimanı ise özel desteğe ihtiyaç duyan yolcuların terminal içerisinde daha kolay hareket edebilmesi için ayrıntılı erişilebilirlik haritaları ve bağımsız seyahat rehberleri uygulamaya koydu.

Engelli yolcular ihtiyaçlarını uçuş öncesinde bildirebilecek

Yeni çalışmalar kapsamında engelli yolcuların seyahat öncesinde ihtiyaç duydukları destekleri bildirebilmelerine olanak sağlayacak dijital bir platformun denenmesi planlanıyor.

Bu sistem aracılığıyla yolcular, havalimanına gelmeden önce ihtiyaç duydukları hizmetleri ilgili birimlere iletebilecek.

Bildirilebilecek destekler arasında terminal içerisinde elektrikli taşıma aracıyla ulaşım, güvenlik kontrollerinde özel yardım sıralarına erişim ve uçuş öncesinde sessiz bekleme alanlarından yararlanma gibi seçenekler bulunuyor.

Ayrıca hava yolu şirketleri ve havalimanlarının internet sitelerinde erişilebilirlik bilgilerinin daha kolay bulunabilmesi için çalışmalar yürütülüyor.

Hedef, yolcuların seyahat planlama aşamasından varış noktasına kadar ihtiyaç duydukları bilgilere mümkün olduğunca tek bir işlemle ulaşabilmesi.

Tekerlekli sandalyelerin taşınması için yeni uygulama

Havacılık Erişilebilirlik Uygulama Grubu (AAIG) tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında, Mart 2026’da standart bir bilgi formu uygulamaya konuldu.

Bu form sayesinde yolcular, tekerlekli sandalyelerinin batarya özelliklerini ve taşıma sırasında dikkat edilmesi gereken bilgileri uçuş öncesinde hava yolu şirketleriyle paylaşabiliyor.

Uygulamanın, özellikle uçakların bagaj bölümlerinde taşınan tekerlekli sandalyelerin hasar görme riskini azaltması hedefleniyor.

Hava yolu şirketleri, havalimanları ve hareket destek ekipmanı üreticileri ayrıca lityum bataryalı cihazların güvenli taşınması konusunda iş birliği yapıyor.

Birleşik Krallık’ta bu alanda ilk kez oluşturulan ortaklıkla, tekerlekli sandalyeler ve diğer hareket destek cihazlarının daha güvenli şekilde taşınması amaçlanıyor.

Ulaştırma Bakanı: Yolcular güven içinde seyahat edebilmeli

İngiltere Ulaştırma Bakanı Heidi Alexander, engelli yolcuların hava yolu seyahatlerinde güvenli ve saygın bir hizmet almasının önemine dikkat çekti.

Alexander, engelli bireylerin uçuş sırasında tekerlekli sandalyelerinin zarar görüp görmeyeceği veya havalimanında kendilerine yardımcı olacak personelin bulunup bulunmayacağı konusunda endişe yaşamaması gerektiğini belirtti.

Hükümetin personel eğitimlerinin geliştirilmesini, hareket destek ekipmanlarının korunmasını ve yolcuların ihtiyaçlarını uçuş öncesinde kolayca bildirebilmesini desteklediğini ifade etti.

Alexander, alınan önlemlerle engelli yolcuların hava yolu ulaşımını daha fazla güven duyarak kullanmalarının hedeflendiğini söyledi.

Yardım talep eden yolcu sayısı artıyor

Airlines UK Üst Yöneticisi Tim Alderslade, hava yolu seyahatlerinde özel yardıma ihtiyaç duyan yolcu sayısının her yıl yaklaşık yüzde 10 arttığını açıkladı.

Alderslade, yardım alan yolcuların yüzde 82’sinin seyahat deneyimlerinden memnun olduğunu belirterek hava yolu şirketlerinin erişilebilirlik alanında ilerleme kaydettiğini ifade etti.

AirportsUK Üst Yöneticisi Karen Dee ise havalimanlarında erişilebilirlik hizmetlerine yönelik talebin son 10 yılda iki katına çıktığını söyledi.

Dee, artan talebe rağmen Sivil Havacılık Otoritesi (CAA) verilerinin yolcu memnuniyetinde yıllık iyileşmeler yaşandığını gösterdiğini belirtti.

Havalimanlarının engelli yolculara yönelik hizmetleri geliştirmek amacıyla yatırım yapmaya devam ettiğini vurguladı.

Yeni erişilebilirlik düzenlemeleri için istişare yapılacak

Ulaştırma Bakanlığı tarafından kurulan Havacılık Erişilebilirlik Uygulama Grubu, sektör temsilcileri ve erişilebilirlik uzmanlarının katılımıyla çalışmalarını sürdürüyor.

Grubun yayımladığı yeni raporda, engelli yolcuların deneyimlerinden yararlanılarak hava yolu ulaşımında çeşitli iyileştirmeler sağlandığı belirtildi.

Ancak yetkililer, erişilebilirlik konusunda daha fazla çalışma yapılması gerektiğini vurguladı.

Hükümet, Sivil Havacılık Yasa Tasarısı’nın Kraliyet Onayı almasının ardından 12 ay içerisinde erişilebilirlik reformlarına ilişkin yeni bir istişare süreci başlatmayı da planlıyor.

Yeni düzenlemelerle engelli bireylerin seyahatlerini daha bağımsız, güvenli ve eşit koşullarda gerçekleştirebilmesi hedefleniyor.