Hakimler artık kamusal ahlak bekçisi değil

1 Kasım 2013

Ülkenin en kıdemli aile hukuku hakimi, bugünün çok sayıda inanç­tan oluşan çok kültürlü bir top­lumda mahkemelerin muazzam zorluklarla karşı karşıya olduğunu açıkladı.
Geçen Salı günü İngiltere Ba­ro’sunun Aile Hukuku Bölümü Yıl­lık Konferansı açılış konuşmasını yapan Sir James Munby, İngiltere hukuk sisteminde artık Hristiyan­lık egemenliğinin kalmadığını id­dia etti.
Sir James Munby, birçok kültür ve inançlardan oluşan bugünkü ülke toplumunda, mahkemeler artık ahlak koruyucu değil, top­luma hizmet veren adalet kurumu olması gerektiğini savundu.
Geçmişte Kraliçe Victoria dev­rinde hakimlerden fazileti yaymak ve ahlaksızlıkları engellemeleri bekleniyordu.
Sir James Munby, o zamanki ha­kimlerin bilhassa cinsel ahlaka karşı çok dar görüşlü olduklarını söyledi.
Sir James Munby, Britanya’nın Hristiyan bir ülke olmasına rağmen hakimlerin halkın her inanç kesi­minden gelen insanlar için adalet dağıtan, çok kültürlü bir topluma hizmet eden laik hakimler olması gerektiğini belirtti. ‘Hakimler bir dini diğer bir dine karşı kullana­rak hüküm veremezler’ diyen Sir James Munby’nin yorumları, çok kültürlülüğün Britanya’nın bir dö­nemlerin Hıristiyan ağırlıklı bir ülke olma özelliğini yok ettiği yö­nündeki eleştirilerin ağırlık kazan­dığı bir dönemde geldi. Daha ön­ceki Canterbury Başpiskoposu Dr Rowan Williams ise 2008’de şeriat kanunları hakkındaki yorumları nedeniyle büyük bir dinsel tartış­maya neden olmuştu.
Sir James, dinsel inançların asla yasa üzerinde olamayacağını ya da birisinin yasanın üzerindeki bir inanca izin veremeyeceği uya­rısında bulundu.
Sir James, son dönemlerde bir temyiz mahkemesinin, şeriat yasa­ları kapsamında yapılmış olan bir evliliğin İngiliz hukukunda geçerli saymamasını da örnek olarak verdi.
Bu bakış açısına göre dinsel ge­leneklerin bir çocuğun en yüksek çıkarıyla çatıştığı yerde – örneğin Yahova inancındakilerin kan nak­lini reddetmeleri gibi- mahkeme, çocuğun en yüksek çıkarları yö­nünde karar verecek.
Dinsel inançlar ve laik mahke­meler arasındaki sınırın, belirli za­manlarda tartışmalı olabileceğini de kabul eden Sir James, kişinin inancının hükümetin işi olmadığını belirterek, mahkemelerin yine de birey ya da ailenin dinsel ilkele­rine her açıdan dikkat edeceğini söyledi.
‘ Günümüzde artık yargıçların farklı ve dinin ağırlığına göre karar verme dönemi bitti…
Biz çok farklı dini ve sosyal inançları olan bir toplumda yaşıyoruz ve mahkemeler bu farklı toplumlara göre karar vermek zorunda.
Kadın ve erkek de dahil toplumun farklı kesimlerinin pek çok konuda farklı doğruları ve öncelikleri bulunuyor.
Mahkemeler toplumun bu farklılıklarına saygı göstererek eşit uzaklıkta durmalı fakat karar verirken yargıçlar hepsinin üzerinde olmalı ve kararını bir kesimin doğrusuna göre vermemeli… ‘
Yüksek Mahkeme Yargıçlarından Sir James Munby
İngiltere Baro’sunun Aile Hukuku Bölümü Yıllık Konferansı konuşmasından