“İlaç firmaları tarafından sömürülmesine izin vermeyeceğiz”

28 Ağustos 2025

İngiltere Sağlık Bakanı Wes Streeting, ilaç şirketlerinin hükümetin ilaç fiyatlandırma teklifini reddetmesi üzerine, “Hastaların ve vergi mükelleflerinin büyük ilaç firmaları tarafından sömürülmesine izin vermem” dedi.

The Guardian’da yer alan habere göre, geçtiğimiz hafta yapılan görüşmelerde hükümet ile ilaç üreticileri arasında anlaşmaya varılamaması, NHS’in ilaç harcamalarını kontrol altında tutmayı amaçlayan mevcut geri ödeme mekanizmasının daha yüksek oranlarla devam etmesine yol açtı.

Sorunun merkezinde, NHS’in markalı ilaçlar için bütçe belirlediği ve şirketlerin bu sınırı aşan gelirlerinin bir kısmını geri ödemeyi kabul ettiği Gönüllü İlaç Fiyatlandırma, Erişim ve Büyüme Anlaşması (VPAG) bulunuyor.

Hükümet, sektöre önümüzdeki üç yılı kapsayan yeni bir düzenleme teklif etmiş, ilaç firmalarına geri ödeme oranlarını düşürme ve sektörde büyümeyi hızlandırma taahhüdünde bulunmuştu. Ancak sektörün çatı kuruluşu ABPI (İngiliz İlaç Endüstrisi Birliği) anlaşmayı reddetti. Streeting, “Bu, dar görüşlü bir tutum ve birlikte çalışma çabalarımızı baltalıyor” diyerek tepkisini dile getirdi.

ABPI’nin CEO’su Richard Torbett, mevcut sistemin ilaç şirketlerini Avrupa’daki diğer ülkelere kıyasla neredeyse üç kat daha fazla geri ödeme yapmaya zorladığını, bunun da yeni ilaçların İngiltere’de piyasaya sürülmesini ve yatırımları engelleyebileceğini söyledi.

AstraZeneca’nın İngiltere Başkanı Tom Keith-Roach, ülkenin “uzun vadede dibe doğru bir yarışa” sürüklendiğini belirterek, “İngiltere’yi yeni Ar-Ge, üretim veya klinik araştırmalar için cazip bir merkez olarak savunmam çok zor” dedi.

Novartis İngiltere Başkanı Johan Kahlström ise, “Bu koşullar altında küresel yönetim kurullarının İngiltere’ye yatırım yapmasını haklı göstermek çok zor” diye konuştu.

İlaç şirketleri, aynı zamanda NHS’in yeni ilaçları onaylamak için kullandığı kriterleri de eleştiriyor. NICE (Ulusal Sağlık ve Klinik Mükemmellik Enstitüsü), ilaçların her ek yaşam yılı için £20.000-£30.000 maliyet sınırını aşmaması gerektiğini öngörüyor.

Firmalar, bu limitin modern tedavilerin maliyetine göre çok düşük kaldığını ve bazı yenilikçi ilaçların bu nedenle İngiltere’de piyasaya sürülmeyeceğini söylüyor. Gilead Sciences, yeni geliştirdiği meme kanseri ilacını NICE’a sunmayacağını, çünkü yeterli kâr elde edemeyeceğini açıkladı.

Streeting ise bu eleştirilere karşı, “NICE süreci adil ve dengeli. Tedavi gerçekten işe yarıyorsa, her ilaç şirketi bu sürecin içinden geçmekten memnun olmalı” dedi.

Hükümet ile ilaç şirketleri arasındaki anlaşmazlık, hem hastaların yenilikçi tedavilere erişimini hem de İngiltere’nin ilaç sektöründe küresel cazibesini riske atıyor. Tarafların kısa sürede uzlaşamaması halinde, NHS’in maliyetleri artarken ilaç yatırımlarının yurtdışına kayması ihtimali gündeme geliyor.