İngiltere’de konut fiyatlarındaki yıllık artış eylül ayında yüzde 0,8’e gerileyerek bir önceki aya göre yarı yarıya düştü. Nationwide verilerine göre ortalama konut fiyatı 274 bin 251 sterlin olurken, fiyatlar aylık bazda yüzde 0,2 geriledi. Yükselen mortgage faizleri konut piyasası üzerindeki baskıyı artırıyor.

İngiltere’de konut fiyatlarındaki yıllık artış, yükselen mortgage faizleri ve ekonomik belirsizliklerin etkisiyle eylül ayında belirgin şekilde yavaşladı.

Nationwide tarafından açıklanan son verilere göre, İngiltere genelinde ortalama bir konutun fiyatı eylül ayında yıllık bazda yüzde 0,8 artarak 274 bin 251 sterline ulaştı.

Ağustos ayında yıllık konut fiyat artışı yüzde 1,6 seviyesindeydi. Böylece yıllık fiyat artış hızı yalnızca bir ay içerisinde yarı yarıya geriledi.

Eylül ayındaki yüzde 0,8’lik yıllık artış aynı zamanda geçen yılın aralık ayından bu yana kaydedilen en düşük artış oranı oldu.

Konut fiyatları aylık bazda düştü

Yıllık bazda fiyatlar hâlâ artış gösterirken, aylık veriler konut piyasasındaki yavaşlamayı daha belirgin şekilde ortaya koydu.

Mevsimsel etkiler dikkate alındığında İngiltere genelinde konut fiyatları eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 0,2 düştü.

Nationwide verileri, son aylarda konut piyasasındaki hareketliliğin zayıf seyrettiğine işaret ediyor.

Mortgage faizleri yüzde 5,9’un üzerine çıktı

Konut piyasası üzerindeki en önemli baskılardan birini yükselen mortgage faizleri oluşturuyor.

Moneyfacts verilerine göre İngiltere’de ortalama iki yıllık sabit faizli mortgage oranı Temmuz 2024’ten bu yana en yüksek seviyesine yükseldi.

Ortalama beş yıllık sabit faizli mortgage oranı ise Ekim 2023’ten bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.

Her iki mortgage türünde de ortalama faiz oranlarının yüzde 5,9’un üzerinde olduğu bildirildi.

Yükselen borçlanma maliyetleri, özellikle yeni bir ev satın almak isteyenlerin aylık mortgage ödemelerini artırarak konut talebi üzerinde baskı oluşturuyor.

Enerji fiyatları ve enflasyon endişesi piyasayı etkiliyor

Nationwide Başekonomisti Robert Gardner, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğunu ve bunun enflasyon endişelerini artırdığını belirtti.

Gardner, finans piyasalarında Bank of England’ın faiz oranlarını artıracağı beklentilerinin güçlendiğini ve bunun mortgage fiyatlandırmasının temelini oluşturan piyasa faizlerini yukarıda tuttuğunu söyledi.

İngiltere’de enflasyonun şu anda yüzde 3,1 seviyesinde olduğu belirtilirken, Bank of England’ın hedefi yüzde 2.

Bankanın daha önceki tahminlerine göre tüketici fiyatları enflasyonunun 2027’nin ilk çeyreğinde yüzde 4’ün üzerine çıkma ihtimali bulunuyor.

Piyasalar faiz artışı bekliyor

Guardian’ın aktardığı piyasa fiyatlamalarına göre yatırımcılar, Bank of England’ın 5 Kasım’daki toplantısında politika faizini yüzde 3,75’ten yüzde 4’e yükseltme ihtimalini yüzde 92 olarak fiyatlıyor.

Bu oran bir Bank of England kararı veya kesinleşmiş faiz artışı değil, finans piyasalarının haberin yayımlandığı tarihteki beklentisini yansıtıyor.

Piyasalarda ayrıca 2027 boyunca yeni faiz artışlarının gerçekleşebileceği yönünde beklentiler bulunuyor.

Mortgage faizlerinin seyri açısından Bank of England’ın politika faizinin yanı sıra finans piyasalarındaki uzun vadeli faiz beklentileri de önem taşıyor.

East Anglia’da fiyatlar geriledi

Konut fiyatlarının seyri İngiltere’nin farklı bölgelerinde önemli farklılıklar gösterdi.

Nationwide verilerine göre East Anglia, yıllık bazda yüzde 0,7’lik düşüşle konut fiyatlarının en fazla gerilediği bölge oldu.

Kuzey İrlanda ise ülkenin genel eğiliminden ayrıldı.

Bölgede konut fiyatları yıllık bazda yüzde 5,9 yükselerek en güçlü artışı kaydetti.

Konut satın alınabilirliğinde kısmi iyileşme

Nationwide Başekonomisti Robert Gardner, konut fiyatlarındaki artışın bir süredir ücret artışlarının altında kalmasının satın alınabilirliği iyileştirdiğini belirtti.

Ancak Gardner’a göre bu kazanımların bir bölümü yükselen mortgage faizleri nedeniyle ortadan kalkıyor.

Enerji fiyatlarındaki şokun hafiflemesi ve tüketici güveninin yeniden güçlenmesi halinde konut piyasasındaki hareketliliğin önümüzdeki çeyreklerde yeniden artabileceğini ifade eden Gardner, piyasa faizlerinin Orta Doğu’daki çatışma öncesindeki seviyelere gerilemesinin de piyasayı destekleyebileceğini söyledi.

İlk kez ev alacaklar Your First Home programını bekliyor

Konut piyasasındaki gelişmeler sürerken, ilk kez ev satın alacak kişiler hükümetin Your First Home programının başlamasına hazırlanıyor.

Program, ailesinden finansal destek alma imkânı bulunmayan ilk kez ev alacak kişilerin konut piyasasına girişini kolaylaştırmayı amaçlıyor.

Plan kapsamında hükümet, konutun satın alma fiyatının yüzde 20’sine kadar öz sermaye kredisi sağlayacak.

Alıcıların en az yüzde 2,5 peşinat yatırması gerekecek. Geri kalan finansmanın yüzde 77,5’lik bölümünün ise standart mortgage kredisiyle karşılanması öngörülüyor.

Program yalnızca İngiltere’de (England) bulunan yeni inşa edilmiş ev ve daireler için geçerli olacak.

Programın açıklanmasının ardından Persimmon, Barratt Redrow, Taylor Wimpey, Crest Nicholson ve Vistry gibi konut inşaat şirketlerinin hisselerinde artış görüldü.

Konut piyasasının önümüzdeki dönemdeki yönü açısından mortgage faizleri, enerji fiyatları, enflasyon ve Bank of England’ın faiz kararlarının belirleyici olmaya devam etmesi bekleniyor.