Kiralık evlere sıkı denetim: Ev sahiplerine yeni yükümlülükler

İngiltere hükümeti, rutubet, küf ve diğer ciddi sağlık risklerinin bulunduğu kiralık konutlara yönelik yeni düzenlemeler hazırlıyor. Hâlihazırda sosyal konutlarda uygulanan Awaab Yasası’nın özel kiralık konutlara da genişletilmesiyle 5 milyondan fazla hanenin daha koruma kapsamına alınması hedefleniyor. Yeni düzenlemeler için başlatılan kamuoyu danışma süreci 18 Aralık 2026’da sona erecek.

İngiltere hükümeti, kiralık konutlarda yaşayan milyonlarca kişiyi rutubet, küf ve diğer tehlikeli yaşam koşullarından korumak amacıyla yeni yasal düzenlemeler üzerinde çalışıyor.

Konut, Topluluklar ve Yerel Yönetimler Bakanlığı tarafından 8 Ekim 2026’da yapılan açıklamaya göre, sosyal konutlarda uygulanan Awaab Yasası’nın özel kiralık konut sektörüne de genişletilmesi planlanıyor.

Düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde, ev sahiplerinin ciddi sağlık ve güvenlik tehlikelerini belirlenen yasal süreler içerisinde gidermesi gerekecek.

Hükümetin değerlendirmesine göre yeni korumaların kapsamının genişletilmesiyle 5 milyondan fazla hane daha bu uygulamadan yararlanabilecek. Böylece koruma altındaki hane sayısı yaklaşık 4 milyondan 9 milyona yükselebilecek.

İki yaşındaki Awaab’ın ölümünün ardından hazırlanmıştı

Awaab Yasası, 2020 yılında yaşadığı sosyal konutta uzun süre ağır rutubet ve küfe maruz kaldıktan sonra hayatını kaybeden iki yaşındaki Awaab Ishak’ın anısına hazırlandı.

Çocuğun ölümü, İngiltere’de sosyal konutların bakım koşulları ve ev sahiplerinin sağlık açısından tehlikeli sorunlara müdahale etme sorumlulukları konusunda geniş çaplı tartışmalara neden olmuştu.

Yasanın ilk aşaması 31 Ekim 2025’te yürürlüğe girdi.

Bu düzenlemeyle sosyal konut sağlayıcılarına, ciddi rutubet ve küf sorunlarını belirlenen yasal süreler içerisinde inceleme ve giderme yükümlülüğü getirildi.

Hükümet şimdi aynı korumaların özel sektörde kiracı olarak yaşayan kişilere de sağlanmasını hedefliyor.

Özel kiracılar ve evsiz aileler de kapsama alınabilir

Başlatılan kamuoyu danışma sürecinde Awaab Yasası’nın yalnızca özel kiralık evlere değil, farklı barınma türlerine de uygulanması değerlendirilecek.

Koruma kapsamına alınması gündemde olan konutlar arasında evsiz bireyler ve aileler için sağlanan geçici barınma yerleri, devlet korumasından ayrılan gençlerin kaldığı konutlar ve yaşlılar, engelliler ile diğer hassas gruplara yönelik destekli konutlar bulunuyor.

Hükümet, özellikle güvenli olmayan geçici konaklama koşullarında yaşayan kişilerin daha hızlı onarım ve iyileştirme süreçlerinden yararlanmasını amaçlıyor.

İngiltere’de her 10 özel kiralık evden birinde ciddi tehlike var

Bakanlığın verilerine göre İngiltere’deki özel kiralık konutların yaklaşık onda birinde, sağlık ve güvenlik açısından en ciddi düzey olarak değerlendirilen birinci kategori tehlike bulunuyor.

Bu tür tehlikeler mevcut mevzuat kapsamında da ev sahiplerinin müdahale etmesini gerektiriyor.

Ancak hükümet, Awaab Yasası’nın genişletilmesiyle tehlikelerin giderilmesi için daha net ve bağlayıcı süreler uygulanmasını hedefliyor.

Böylece kiracıların ciddi küf, rutubet ve diğer güvenlik sorunlarının çözülmesi için uzun süre beklemek zorunda kalmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Ev sahiplerine 7 bin sterline kadar para cezası

Bu yıl yürürlüğe giren Renters’ Rights Act kapsamında, özel kiralık konutlarda ciddi sağlık ve güvenlik tehlikelerinin tespit edilmesi halinde ev sahiplerine 7 bin sterline kadar para cezası uygulanabilmesine yönelik düzenlemeler getirildi.

Hükümet, Awaab Yasası’nın özel kiralık konutlara genişletilmesinin mevcut yaptırımları tamamlayacağını belirtiyor.

Yeni düzenleme ile yalnızca tehlikeli koşulların tespit edilmesi değil, bu koşulların belirlenen sürelerde giderilmesi de yasal yükümlülük haline getirilecek.

Bununla birlikte özel kiralık konutlara uygulanacak kesin onarım süreleri ve düzenlemenin yürürlük tarihi henüz belirlenmedi.

Bu ayrıntılar devam eden danışma sürecinin ardından netleştirilecek.

Kiracılar şikâyet ettikleri için evden çıkarılamayacak

Renters’ Rights Act kapsamında bu yıl yürürlüğe giren değişiklikler, özel kiracıların haklarını da güçlendirdi.

Yeni düzenlemelerle gerekçe gösterilmeden gerçekleştirilen tahliyeler yasaklandı.

Kiracılara ayrıca piyasa seviyesinin üzerindeki kira artışlarına mahkemede itiraz etme imkânı sağlandı.

Hükümet, bu değişikliklerin kiracıların evlerindeki sorunları bildirmekten çekinmemesine yardımcı olacağını belirtiyor.

Özellikle rutubet, küf ve ciddi bakım eksiklikleri nedeniyle ev sahipleriyle anlaşmazlık yaşayan kiracıların, şikâyetleri sonucunda evlerini kaybetme korkusunun azaltılması hedefleniyor.

Konut Bakanı Pennycook: Güvenli ev herkesin hakkı

İngiltere Konut Bakanı Matthew Pennycook, kiracıların hangi tür konutta yaşadıklarından bağımsız olarak güvenli ve uygun koşullara sahip evlerde oturma hakkı bulunduğunu vurguladı.

Pennycook, sosyal konutlarda uygulanan Awaab Yasası’nın konut standartlarının yükseltilmesine katkı sağladığını belirterek aynı korumaların özel kiralık konutlara da taşınması için çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.

Bakan, İngiltere’deki 11 milyon özel kiracının da sosyal konutlarda yaşayanlarla benzer güvencelerden yararlanmasını istediklerini ifade etti.

Kiracı kuruluşlarından düzenlemeye destek

Kiracı hakları kuruluşu Generation Rent’in Üst Yöneticisi Holly Williamson, birçok kiracının sağlığına zarar veren konutlarda yaşadığını ve ev sahiplerinin sorunları gidermesi için aylarca beklemek zorunda kaldığını söyledi.

Williamson, Awaab Yasası’nın özel kiralık konutlarda mümkün olan en kısa sürede uygulanması gerektiğini belirtti.

Evsizlikle mücadele kuruluşu Crisis’in Politika ve Sosyal Değişim Direktörü Francesca Albanese ise geçici barınma yerlerinde kalan ailelerin de koruma kapsamına alınmasının önemine dikkat çekti.

Albanese, pansiyonlar, hosteller ve diğer geçici konaklama yerlerinde yaşayan bazı kişilerin rutubetli, küflü ve sağlık açısından elverişsiz koşullarla karşı karşıya kaldığını ifade etti.

Renters’ Reform Coalition Direktörü Clara Collingwood da insanların kiraladıkları konutlar nedeniyle hastalanmaması veya hayati risklerle karşılaşmaması gerektiğini vurguladı.

Yaşlı kiracılar da sorunlarını bildirmekten çekiniyor

Yaşlılara yönelik çalışmalar yürüten Independent Age kuruluşunun temsilcisi Morgan Vine, bazı yaşlı kiracıların evlerinde fare ve küf sorunları bulunmasına rağmen ev sahiplerinden olumsuz tepki görme korkusuyla onarım talebinde bulunamadığını açıkladı.

Kuruluşun gerçekleştirdiği araştırmada, görüşülen yaşlı kiracıların yüzde 96’sının Awaab Yasası’nı desteklediği belirtildi.

Devlet korumasından ayrılan gençlere destek sağlayan Become kuruluşunun Üst Yöneticisi Anela Anwar da bazı gençlerin uygun olmayan ve güvenli olmayan konutlarda yaşamak zorunda kaldığını belirterek düzenlemenin bu gruplara genişletilmesine destek verdi.

Awaab Yasası üç aşamada uygulanıyor

Hükümet, sosyal konutlardaki Awaab Yasası uygulamasını üç aşamada genişletiyor.

Birinci aşama – 31 Ekim 2025: Ciddi rutubet ve küf sorunlarına yönelik hızlı müdahale ve onarım yükümlülükleri yürürlüğe girdi.

İkinci aşama – 30 Kasım 2026: Parlamento onayına bağlı olarak elektrik tehlikeleri, aşırı soğuk ve düşme riskleri gibi diğer ciddi güvenlik sorunlarının da kapsama alınması planlanıyor.

Üçüncü aşama – 2027: Aşırı kalabalık konutlar dışında, Konut Sağlığı ve Güvenliği Derecelendirme Sistemi kapsamında ciddi zarar riski oluşturan diğer tehlikelerin de düzenlemeye dahil edilmesi öngörülüyor.

Özel kiralık konutlar için uygulanacak takvim ise bu aşamalardan ayrı olarak değerlendiriliyor ve henüz kesinleşmiş değil.

Kamuoyu görüşleri 18 Aralık’a kadar alınacak

Hükümetin başlattığı danışma süreci 18 Aralık 2026 tarihinde sona erecek.

Bu süreçte özel kiralık konutlara yönelik yeni yükümlülüklerin nasıl uygulanacağı, hangi barınma türlerinin kapsama alınacağı ve düzenlemelerin ne zaman yürürlüğe gireceği değerlendirilecek.

Hükümet ayrıca yeni düzenlemelerin olası ekonomik ve idari etkilerine ilişkin görüş ve kanıt toplamayı amaçlıyor.

Danışma sürecinin tamamlanmasının ardından, özel kiralık konutlarda uygulanacak yeni yasal onarım sürelerinin ve yürürlük takviminin belirlenmesi bekleniyor.

Kaynak: GOV