Özel mesajlar işverenler tarafından okunabilecek

8 Mart 2016

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), işverenleri çalışanlarının iş saatleri içindeki özel mesajlaşmalarını okumalarında bir sakınca olmadığına hükmetti

AİHM’de görülen dava sonucunda, çalışanlarının Yahoo! Messenger’da yaptığı konuşmaları okuyan bir işverenin yasaları çiğnemediği belirtildi. Yargıçlar, çalışanın davranışlarının işyeri kurallarına uygun olmadığını ve işverenin bu aktiviteleri kontrol etme hakkı bulunduğu kararına vardılar. Sonuç açıklanırken yargıçlar, bu kararın çalışanlar üzerinde sınırsız bir gözetleme anlamına gelmediğinin altını çizdiler.

AİHM’nin Strasbourg’daki merkezinde görülen davada karar salı günü açıklandı. Avrupa İnsan Hakları Bildirgesi’nin altına imza atan ve aralarında Britanya’nın da bulunduğu ülkeler de bu karara uymak zorunda kalacaklar. Kararın yerel mahkemeler üzerindeki etkisi ise sınırlı olacak. Birleşik Krallık insan hakları yasalarına göre, yargıçlar AİHM tarafından alınan bu kararı göz önünde bulundurmak zorunda kalacaklar, fakat buna uyup uymamak tamamen kendi kararları olacak. Davayı açan Romanyalı mühendis, işverenlerinin özel mesajlarını okuyarak haklarını ihlal ettiğini ve bu sebepten dolayı 2007’de işten kovulduğunu belirtti.

İşvereni, bu çalışanın Yahoo! Messenger’ı iş görüşmelerinin haricinde özel görüşmeler için de kullandığını öğrenince işine son verdi. Fakat mahkeme, işverenin çalışanın işi dâhilinde kullandığı hesaba erişerek mesajları okuduğunu belirledi ve şirketin bir kusuru bulunmadığı belirtildi. Mahkeme, “Bir işverenin, çalışanlarının iş saatleri içinde profesyonel olarak görevlerini yerine getirip getirmediğini kontrol etmesinin en doğal hakkı olduğunu” belirterek, Romanyalı çalışanın başvurusunu geri çevirdi. Yargıçlar, “İşveren, kendi disiplin kuralları içinde ve çalışanın profesyonel aktivitelerini gözetlemek adına programa erişim sağladı ve bu sebepten dolayı bu erişim yasaldır” açıklamasında bulundular.

Bogdan Barbulescu isimli çalışan, Romanya yerel mahkemelerinde açtığı davaları kaybetmiş ve bu kararlara AİHM’de itiraz etmişti.Özel hayat hakkının ihlal edildiğini iddia eden Barbulescu, iş hesabının yanında özel hesabındaki mesajlarının da okunduğunu öne sürdü. Barbulescu’nun işvereni ise, işyerlerinde bu tarz görüşmelerin kesinlikle yasak olduğunu belirtti. Yargıçlar, şirketin aldığı tedbirin yerinde olduğunu ve iş bilgisayarındaki başka hiç bir bilgiye erişim sağlanmadığının belirlendiğini açıkladı. Aynı zamanda Barbulescu’nun, daha önce bu konuda bilgilendirildiği de kararda belirtildi.

Strathclyde Üniversitesi’nden internet yasaları profesörü Lilian Edwards, verilen kararın Britanya yasaları ve verilen eski kararlar ile uyuştuğunu belirtti. Edwards, “Bu davada, işverenler çalışanlarına interneti iş dışında herhangi bir aktivite için kullanmamaları konusunda bilgilendirme yapmış. Popüler bir uygulama olmasa dahi, bu tarz istekler yasaldır. İşveren kitabına göre hareket etmiş gibi gözüküyor” dedi.

Fakat Edwards, bu konuda genel bir yasak getirilmesinin mantıksız olduğunu, çünkü uzayan iş saatleri sırasında da insanların özel hayatlarına devam etme hakkı bulunduğunu belirtti. Taylor Wessing isimli hukuk firmasının data analisti Sally Annereau ise, Britanya’daki yasalara göre de işverenlerin, çalışanlarının iletişimlerini kontrol etme hakları bulunduğunun altını çizdi.