Ücretsiz ertesi gün hapından 300 binden fazla kadın yararlandı

3 Ağustos 2026

İngiltere’de caddelerdeki eczaneler üzerinden başla­tılan yeni ve ücretsiz ertesi gün hapı hizmetinden yüz binlerce kadının yararlandığı açıklandı. Kadınların randevu alma zorunluluğunu ortadan kaldırarak acil doğum kontrol yöntemlerine erişimini kolay­laştırmayı hedefleyen uygu­lama, ekim ayında hayata ge­çirilmişti.

NHS tarafından açıklanan son verilere göre, Ekim 2025 ile Mart 2026 tarihleri arasında ec­zaneler aracılığıyla yaklaşık 305 bin doz acil doğum kontrol ilacı temin edildi.

Aynı dönemde, düzenli do­ğum kontrol hapı kullanımı hakkında eczacılara danışan ka­dınların sayısı da ciddi bir artış gösterdi. Şubat 2026’ya kadarki 12 aylık süreçte bu sayı 50 bin­den 115 binin üzerine çıkarak iki katından fazla artış kaydetti.

“Bölgesel Eşitsizliklerin Önüne Geçiliyor”

Ertesi gün hapı; korunmasız cinsel ilişkiden sonraki 3 ila 5 gün içinde alınması gereken, yumurt­l a m a y ı geciktire­rek veya engelle­yerek is­t e n m e ­yen ge­beliklerin önüne geçen bir acil durum ilacıdır. İlacın başarı oranı, ilişkiden hemen sonra kullanıldığında en yüksek sevi­yeye ulaşmaktadır. Alternatif bir acil korunma yöntemi olan rahim içi araç (RİA/spiral) ise ilişkiden sonraki 120 saat (5 gün) içinde bir sağlık uzmanı ta­rafından uygulanabilmektedir.

Hükümet yetkilileri, uygula­manın kadınların yaşadıkları bölgeye göre sağlık hizmetine erişimde karşılaştıkları “bölge­sel eşitsizlikleri” ve adil olma­yan bürokratik engelleri orta­dan kaldırmayı amaçladığını belirtti.

Yeni sistem kapsamında ka­dınlar, herhangi bir randevu alma zorunluluğu olmadan en yakın eczaneye giderek eczacı veya eğitimli eczane teknisyen­leriyle gizlilik esasına dayalı bir görüşme gerçekleştiriyor ve ilacı aynı gün içinde ücretsiz olarak temin edebiliyor.

Uygulama öncesinde ka­dınların ilaca erişebilmek için pratisyen hekimlerden (GP) ya da cinsel sağlık kliniklerinden randevu alması gerekiyordu. 2024/25 döneminde NHS üze­rinden verilen reçete sayısının yaklaşık 150 bin seviyesinde kalması, yeni sistemin erişilebi­lirliği ne kadar artırdığını gözler önüne seriyor.

NHS Kadın Sağlığı Ulusal Klinik Direktörü Dr. Sue Mann, yeni eczane hizmetini değerlen­dirirken şu ifadeleri kullandı:

“Bu uygulama kadın sağlığı adına atılmış dev bir adımdır. Randevu sırası yok, bekleme sü­resi yok ve yargılayıcı tutumlar yok. Hizmetimiz, özellikle sos­yoekonomik açıdan dezavan­tajlı bölgelerde yaşayan kadın­ların doğum kontrol yöntemle­rine evlerine yakın noktalardan kolayca ulaşabilmesini sağlaya­rak şimdiden somut bir fark ya­ratmıştır.”

Hizmet içi özel eğitim alan uzman eczacılar aracılığıyla yü­rütülen bu sisteme dahil olan en yakın eczaneler, NHS’in in­ternet sitesi üzerinden kolayca sorgulanabiliyor.