“Çok gizli” cihazlar ile belgeler Londra Bilim Müzesi’nde sergileniyor

11 Temmuz 2019

İngiltere’nin dijital istihbarat servisi GCHQ’nun arşivinden se­çilen “çok gizli” cihazlar ile belge­ler Londra Bilim Müzesi’nde ser­gilenmeye başlandı.

Bu yıl 100. kuruluş yıldönü­münü kutlayan GCHQ’nun (Go­vernment Communications Head­quarters) arşivinden seçilen 100 obje Londra Bilim Müzesinin “Çok Gizli: Şifrelerden siber güvenliğe” başlıklı sergisinde ziyaretçilerle buluşuyor.

Varlığı resmi olarak ancak 1994’te açıklanan GCHQ’ya ait, daha önce hiç gün yüzüne çık­mamış iletişim, şifreleme ve şifre çözme cihazlarının da yer aldığı sergi 23 Şubat’a kadar açık kala­cak. Serginin basın açılışında ko­nuşan GCHQ Başkanı Jeremy Fle­ming, başında bulunduğu kuru­mun 100 yıllık tarihinden seçilen objelerin GCHQ’nun misyonunu gözler önüne serdiğini söyledi.

“Bu sergi sürekli değişen bir toplumda istihbarat ve güvenliğin evrimini ortaya koyuyor.” ifade­sini kullanan Fleming, GCHQ’nun gizli arşivinin daha önce gün yü­züne çıkarılmamış parçalarının sergide bir araya getirildiğini kaydetti.

“Bu saydamlıktan memnuni­yet duyuyorum. Çünkü dünya değişti.” diyen Fleming, “Sadece gizlilik içinde çalışmak bizim için artık yeterli değil. Korumayı amaç­ladığımız insanların güvenini de temin etmeliyiz.” ifadelerini kul­landı.

Churchill’in şifreli telefonu

Serginin dikkat çeken objeleri arasında Winston Churchill’den Margaret Thatcher’a kadar İn­giltere başbakanlarının kullan­dığı şifreli telefonlar ile Kraliçe 2. Elizabeth’in şifreleme anahtarı da yer alıyor. İngiltere ve Fransa’nın Osmanlı Devleti’nin yanında Rusya’ya karşı mücadele ettiği Kı­rım Savaşı sırasında kullanılan ve 2000 bin şifre grubu içeren “Bük­reş İstanbul Şifre Kitabı” serginin dikkat çeken bir diğer unsurunu oluşturuyor.

Enigma

İkinci Dünya Savaşı sırasın­daki kullanımıyla tarihe geçen Al­man şifreleme cihazı Enigma’nın 1926’da Berlin’den satın alınarak incelenmek üzere İngiltere’ye geti­rilen bir örneği ile savaş sırasında Enigma’nın şifresinin kırıldığı İn­giliz istihbarat üssü Bletchley Park’tan getirilen cihaz ve belge­ler de sergide yer alıyor.

Soğuk Savaş döneminde İngilte­re’deki kimliği tespit edilememiş bir Rus casusa ait olduğu düşünü­len ve Galler’de bir tarlada bulu­nan Rus askeri istihbarat servisi GRU yapımı telsiz seti de sergile­niyor.

İngiltere’de GCHQ, MI5 ve MI6 olmak üzere başlıca 3 istihbarat kuruluşu bulunuyor. GCHQ, ülke­nin siber bağlantılarının ve altya­pısının güvenliğinden, MI5 terörle mücadele ve karşı casusluk, MI6 da dış istihbarat konularından so­rumlu.

GCHQ, ABD’nin Ulusal Güvenlik Ajansının (NSA) eski sistem ana­listi Edward Snowden’ın 2013’te sızdırdığı belgelerle dünya gün­demine gelmişti. Belgeler, ABD is­tihbaratının GCHQ ile işbirliği ha­linde dünya genelindeki dinleme faaliyetlerini ortaya çıkarmıştı.