Londra’nın dünyaca ünlü sanat müzesi National Gallery, ziyaretçilere daha kişisel bir deneyim sunmak için teknolojiden yararlanmayı değerlendiriyor. Gündemdeki öneriler arasında, ziyaretçilerin ilgi alanlarına göre müze içinde farklı rotalara yönlendirilmesi ve gelecekte göz hareketlerinin takip edilerek bu rotaların anlık olarak güncellenmesi de bulunuyor.
The Times’ın haberine göre, müzenin geleceğine ilişkin öneriler geliştirmek üzere oluşturulan NG Citizens adlı yurttaşlar meclisi, ziyaretçilerin ilgi alanlarına göre kişiselleştirilmiş gezi programları hazırlanmasını tavsiye etti.
Örneğin deniz manzaralarını seven bir ziyaretçi, ağırlıklı olarak bu tür eserlerin bulunduğu salonlara yönlendirilebilecek. Portrelere ilgi duyan veya belirli renkleri tercih eden bir ziyaretçi içinse farklı bir rota oluşturulabilecek.
Ziyaretçilerin göz hareketleri takip edilebilir
Projeye danışmanlık yapan Leicester Üniversitesi Dijital Kültür Enstitüsü Direktörü Profesör Ross Parry, teknolojinin gelecekte ziyaretçilerin el hareketlerini ve bakışlarını da takip edebileceğini söyledi.
Parry’ye göre uyarlanabilir teknolojiler, ziyaretçilerin davranışlarından öğrenerek hangi eserlerle daha fazla ilgilendiklerini belirleyebilir. Böylece sistem, kişinin bir tabloya uzun süre baktığını fark ettiğinde benzer eserleri önerebilir veya verdiği yanıtlara göre yeni bir gezi rotası oluşturabilir.
Parry, The Times’a yaptığı açıklamada, bu tür bir sistemin ziyaretçilerin davranışlarını anlık olarak değerlendirebileceğini belirterek, “Buna baktınız, şu eser de ilginizi çekebilir” şeklinde öneriler sunabileceğini anlattı.
Ancak bu teknolojinin kullanılabilmesi için ziyaretçilerin onayının alınması ve kişisel verilerin güvenliğinin sağlanması gerekiyor. Parry, benzer takip sistemlerinin bankacılık ve perakende gibi sektörlerde hâlihazırda kullanıldığına dikkat çekti.
Yapay zeka müzelerde kullanılmaya başlandı
Dünyanın farklı ülkelerindeki müzeler, ziyaretçi deneyimini geliştirmek için yapay zekadan yararlanmaya başladı.
Kaliforniya merkezli Artlas şirketi, Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika’daki müzelerle işbirliği yaparak ziyaretçilere 25 dilde bilgi verebilen yapay zeka destekli dijital rehberler geliştirdi.
ABD’deki Cleveland Sanat Müzesi de ArtLens adlı uygulamasıyla ziyaretçilerin sergilenen eserler hakkında ayrıntılı bilgiye ulaşmasını sağlıyor. Smithsonian Ulusal Asya Sanatı Müzesi ise ziyaretçileri karşılamak ve yönlendirmek için yapay zeka destekli dijital karakterler üzerinde çalışıyor.
Parry’ye göre İngiltere’deki müzelerin kişisel veri toplamadan da benzer uygulamalar geliştirmesi mümkün. Ziyaretçilerin ilgi alanlarını ve müzede geçirmek istedikleri süreyi belirtmeleri, kendilerine özel rotalar oluşturulması için yeterli olabilir.
National Gallery’nin geleceğine yönelik öneriler, İngiltere genelinde kura yoluyla seçilen 50 kişiden oluşan NG Citizens adlı yurttaşlar meclisi tarafından hazırlandı.
Katılımcılar, yaklaşık bir yıl boyunca uzmanların görüşlerini dinleyerek müzenin geleceğine ilişkin sekiz temel öneri geliştirdi. Bunlar arasında yeni teknolojilerin kullanılması, müzenin İngiltere toplumunun çeşitliliğini daha iyi yansıtması ve ticari faaliyetlerin geliştirilmesi de bulunuyor.
Çalışmaların 2030 yılına kadar sürmesi planlanıyor. Bu süreçte oluşturulacak 15 kişilik yurttaş panelleri, önerilerin nasıl hayata geçirilebileceğini değerlendirecek. Projenin maliyetinin 250 bin sterlini aşması bekleniyor.
National Gallery ise dijital teknolojilerin sanat eserleriyle daha güçlü bir bağ kurulmasına yardımcı olabileceğini, ancak teknolojinin ziyaretçilerin sanatla kurduğu insani ilişkinin yerini almaması gerektiğini vurguladı.
Göz hareketlerini takip eden bir sistemin uygulanmasına ilişkin henüz kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.











