Alzheimer hastalığını neler hızlandırıyor?

25 Mart 2019

Bilim insanları, yağlı ve kalori oranı yüksek gıda kullanımının Alzheimer hastalığının gelişimini gözle görülür şekilde hızlandırdığını ve bu hastalık ile ilgili genlerde tehlikeli mutasyon taşıyıcılarında ortaya çıkma olasılığını yükselttiğini açıkladı.

ABD’nin Los Angeles kentindeki Güney Kaliforniya Üniversitesi uzmanlarından Alexandra Moser ve Christian Pike, “Apolipoprotein E (APOE4) mutasyonu, Alzheimer hastalığının gelişiminde en önemli risk faktörüdür, ancak APOE4’ün tüm taşıyıcıları bu hastalığa yakalanmaz. Bu durum, hastalığın gelişiminin diğer faktörlerden de etkilendiğini gösteriyor. Batı diyetten kaynaklanan obezitenin, taşıyıcılarda Alzheimer hastalığının gelişimini tetiklediğini tespit ettik” açıklamasında bulundu.

Gen ve APOE proteini, beyin ve diğer organların hücrelerindeki en önemli molekül olarak kabul ediliyor. Son araştırmaların gösterdiği gibi bu gendeki mutasyonlar, Alzheimer, ateroskleroz (damar sertleşmesi) ve diğer bazı hastalıkların gelişmesine neden olabiliyor. Dünya nüfusunun yaklaşık %12’sini oluşturan kişilerin genomlarında bulunan APOE4’ün mutasyonu, Alzheimer hastalığının gelişme olasılığını 3 katına çıkarıyor. APOE’nin iki kopyasında böyle bir mutasyonun olması durumunda olasılık, 12 katına çıkıyor ve bu durumda Alzheimer hastalığına yakalanmak kaçınılmaz oluyor. Moser ve Pike, proteindeki bu yanlışlığın beyin hücrelerini protein ‘çöpünün’ birikimine karşı nasıl daha savunmasız hale getirdiğini araştırmaya başladı ve bu sorunun yanıtını bulmak için farelerle deney yaptı. Farelerin yarısında APOE genleri olduğu gibi bırakıldı, diğer yarısına ise insandaki APOE4 kullanıldı. Deneyin sonuçları, APOE4 taşıyıcılarında fazla kiloların Alzheimer hastalığının gelişmesine neden olduğunu, yüksek kalori oranlı yiyeceklerle beslenen ve obezite sorunu olan farelerin beyinlerinde, normal APOE genli gruba göre bozuk moleküllerin daha hızlı bir şekilde biriktiğini gösterdi.

Biyologlar, sürecin neden bu şekilde geliştiğini henüz bilmediklerini, ancak APOE4 taşıyıcılarının yağlı gıdaların etkisine daha duyarlı olmalarının, bu genin obezite gelişimiyle ve diğer metabolizma sorunları ile ilgili enfeksiyonları güçlendirmesine bağlı olabileceğini düşündüklerini açıkladı. Moser ve Pike, mekanizmayı sonuna kadar çözerek APOE4’ün neden Alzheimer hastalığının gelişmesindeki ana risk faktörü olduğunu açıklığa kavuşturmayı umuyor.

Kaynak:

http://gero.usc.edu/2017/06/12/ poor-diet-plus-alzheimers-gene-may-fuel-disease/