Birleşik Krallık’ta ilk kez yapılan geniş kapsamlı araştırma, yüksek radon seviyeleri bulunan bölgelerde akciğer kanseri riskinin belirgin şekilde arttığını ortaya koydu
Queen’s University Belfast öncülüğünde ve Trinity College Dublin iş birliğiyle yürütülen yeni araştırma, Birleşik Krallık’ta ilk kez ulusal radon haritalama verileri ile kanser kayıtlarını geniş bölgesel ölçekte karşılaştırdı.
Araştırma sonuçları, yüksek radon seviyelerine sahip bölgelerde yaşayan kişilerin akciğer kanserine yakalanma olasılığının düşük seviyeli bölgelere kıyasla iki kattan fazla olabileceğini ortaya koydu.
Çalışma, uluslararası bilim dergisi Environmental Geochemistry and Health’ta yayımlandı.
Sigara ve hava kirliliği hesaba katıldı
Araştırmacılar, çalışma kapsamında:
- Sigara kullanımı,
- Hava kirliliği,
- Yaş,
- Cinsiyet,
- Sosyoekonomik koşullar gibi temel risk faktörlerini de değerlendirmeye aldı.
Bilim insanları, bu değişkenler hesaba katıldıktan sonra dahi yüksek radon seviyeleri ile akciğer kanseri arasında güçlü bağlantının devam ettiğini açıkladı.
Radon nedir?
Araştırmada radon gazının:
- Görünmez,
- Kokusuz,
- Kapalı alanlarda birikebilen doğal bir radyoaktif gaz olduğu belirtildi.
Uzmanlar, radon seviyelerinin yalnızca özel testlerle ölçülebileceğini ifade etti.
Yaklaşık 50 sterline mal olan basit test kitleriyle evlerde radon ölçümü yapılabildiği belirtildi.
Birçok kişi riskin farkında değil
Araştırmacılar, halk arasında radon konusunda farkındalığın hâlâ düşük olduğunu vurguladı.
Açıklamada:
- Çok sayıda kişinin yüksek radon riski taşıyan bölgelerde yaşadığını bilmediği,
- Mevcut radon atlaslarının test yapılması gereken bölgeleri belirlemede önemli başlangıç noktası olduğu ifade edildi.
Ancak bilim insanları:
- Düşük riskli olarak sınıflandırılan bölgelerdeki bazı evlerde de yüksek radon seviyeleri görülebileceğine dikkat çekti.
Daha detaylı haritalama çağrısı
Araştırmada mevcut Birleşik Krallık radon haritalarının geniş kategorilere dayandığı belirtildi.
Bilim insanları:
- Daha yüksek çözünürlüklü,
- Sürekli veri sağlayan detaylı haritalama sistemlerinin geliştirilmesinin
hem bilimsel araştırmaları hem de halk sağlığı çalışmalarını güçlendireceğini ifade etti.
“Test yaptırmak ilk adım”
Araştırmanın baş yazarı Claire Delargy yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Bulgularımız, radon atlasının halk için pratik bir araç olabileceğini yeniden ortaya koyuyor. Evinizin radon testi önerilen bölgede olup olmadığını kontrol etmek önemli bir ilk adımdır.
Radon görülemez veya koklanamaz ancak oldukça kolay şekilde ölçülebilir ve evinizdeki seviyeyi öğrenmenin tek yolu test yaptırmaktır.”
“Sigara hâlâ en büyük risk”
Araştırmanın kıdemli yazarı Daniel Middleton ise çalışmanın halk sağlığı açısından önemli sonuçlar taşıdığını söyledi.
Middleton açıklamasında:
“Bu çalışma, yaygın olarak kullanılan radon haritalarının nüfus düzeyinde akciğer kanseri risk farklılıklarını yansıtabildiğini gösteriyor.
Ancak sigaranın hâlâ akciğer kanserinin en büyük nedeni olduğunu vurgulamak çok önemli. Riski azaltmanın en etkili yolu sigarayı bırakmaktır.” dedi.
Araştırmacılar ayrıca radon kaynaklı akciğer kanseri vakalarının önemli bölümünde sigara kullanımının da bulunduğunu belirtti.
Çalışmanın sınırları da açıklandı
Bilim insanları, çalışmada bireysel ev ölçümleri yerine bölgesel radon tahminlerinin kullanıldığını belirtti.
Bu nedenle sonuçların:
- Kişisel risk değerlendirmesinden ziyade,
- Nüfus düzeyindeki genel eğilimleri gösterdiği ifade edildi.
kaynak: Queen’s University Belfast

ENFIELD
HACKNEY
HARINGEY
ISLINGTON











