Hastalara, aile hekimleri aracılığıyla ek sağlık hizmeti sunulacak

İngiltere Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanlığı ile Ulusal Sağlık Sistemi (NHS England) tarafından 9 Kasım 2026 tarihinde duyurulan program, özellikle kalp hastalıkları, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), amfizem ve yaşa bağlı kırılganlık gibi sağlık sorunları bulunan kişileri kapsayacak.

Hükümet tarafından finanse edilen 40 milyon sterlinlik programla, sağlık sorunlarının ağırlaşmadan tespit edilmesi, hastaların yaşadıkları bölgelerde daha kapsamlı sağlık hizmeti alması ve önlenebilir hastane yatışlarının azaltılması hedefleniyor.

Aile hekimleri risk altındaki hastaları önceden belirleyecek

Yeni uygulama kapsamında aile hekimliği merkezleri, kış aylarında sağlık durumlarının ciddi şekilde kötüleşme riski taşıdığını değerlendirdikleri hastaları önceden belirleyerek ek destek sağlayacak.

Hastalara ihtiyaçlarına göre ilaç değerlendirmeleri, genel sağlık kontrolleri, evde sağlık ve düşme riski değerlendirmeleri ile hemşireler tarafından yürütülen solunum yolu kliniklerinde takip hizmetleri sunulabilecek.

Program çerçevesinde Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri Ağları (Primary Care Networks – PCN), destek sağladıkları uygun durumdaki her hasta için 126 sterlin ödeme alabilecek.

Bu uygulamayla hastaların sağlık sorunları acil müdahale gerektiren aşamaya ulaşmadan gerekli önlemlerin alınması amaçlanıyor.

Başbakan Burnham: Hastanelerin yükünü azaltmak için hastaları evlerinde sağlıklı tutmalıyız

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, kış aylarında NHS üzerindeki baskıyı azaltmanın en etkili yollarından birinin risk altındaki hastalara erken müdahale edilmesi olduğunu belirtti.

Burnham, hastanelerin üzerindeki yükün hafifletilmesi için insanların evlerinde sağlıklı kalmalarının sağlanması gerektiğini vurgulayarak, aile hekimlerinin küçük sağlık sorunları acil servise başvurmayı gerektiren durumlara dönüşmeden önce en savunmasız hastalara ulaşmasının desteklendiğini söyledi.

Hastaların doğru sağlık hizmetine doğru yerde erişmeyi hak ettiğini belirten Burnham, NHS çalışanlarının da görevlerini yerine getirebilmeleri için gerekli araç ve imkânlara sahip olması gerektiğini ifade etti.

Önümüzdeki kış döneminin kolay geçmeyeceğini kabul eden Başbakan, yeni teknolojiler, hastanelerdeki iyileştirmeler ve evlere yakın sağlık hizmetleri sayesinde NHS’nin ihtiyaç duyan herkese hizmet sunabilmesi için çalışacaklarını kaydetti.

Sağlık Bakanı Cooper: Önleyici sağlık hizmetleri güçlendirilecek

Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanı Yvette Cooper, programın özellikle kırılgan durumdaki hastaların kış aylarında sağlıklarını korumalarına yardımcı olacağını ve hastane bakımına ihtiyaç duyma olasılıklarını azaltacağını söyledi.

Yaz aylarında yaşanan sıcaklıkların NHS üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu hatırlatan Cooper, daha zorlu geçmesi beklenen kış dönemine hazırlık kapsamında grip aşılarının yaygınlaştırıldığını, acil sağlık hizmetlerine yatırım yapıldığını ve sosyal bakım kuruluşlarıyla iş birliğinin güçlendirildiğini belirtti.

Cooper, görev yapan aile hekimi sayısındaki artış ve yıl boyunca gerçekleştirilen milyonlarca ek muayenenin ardından açıklanan 40 milyon sterlinlik programın, birinci basamak sağlık hizmetlerini geliştirme çalışmalarının önemli bir parçası olduğunu ifade etti.

İngiltere’de aile hekimi sayısı 30 bin 500’ü aştı

Açıklanan verilere göre, Temmuz 2024’ten bu yana İngiltere’deki aile hekimi sayısında 2 bin 800’ün üzerinde artış kaydedildi.

Tam zamanlı eşdeğer üzerinden hesaplanan nitelikli aile hekimi sayısı 30 bin 500’ü aşarak son on yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesine ulaştı.

Son bir yılda aile hekimliği merkezlerinde 400 milyondan fazla muayene gerçekleştirildi. Bu rakam, Temmuz 2024 öncesindeki eşdeğer 12 aylık döneme kıyasla yaklaşık 24 milyon ek randevu anlamına geliyor.

2026 Aile Hekimliği Hasta Araştırması’na göre hastaların dörtte üçünden fazlası yerel aile hekimliği merkezlerindeki genel deneyimlerini iyi olarak değerlendiriyor.

Aile hekimlerine erişim kolaylığından memnuniyet oranı ise Temmuz 2024’e kıyasla 15 puan artarak yüzde 75,5’e yükseldi.

Öte yandan, ekim ayından itibaren aile hekimliği merkezlerine, artan talebi karşılamak amacıyla kendilerine ayrılan geri ödeme kaynaklarını geçici aile hekimi istihdamında kullanma esnekliği sağlandı.

NHS: Evde sağlık değerlendirmeleri hastane yatışlarını önleyebilir

NHS England Birinci Basamak ve Toplum Sağlığı Hizmetleri Ulusal Direktörü Dr. Amanda Doyle, aile hekimlerinin ve ekiplerinin bu yıl rekor sayıda muayene gerçekleştirdiğini belirtti.

Aile hekimlerinin toplumla yakın ilişkileri sayesinde sağlık durumları ciddi şekilde kötüleşme riski taşıyan hastaları belirlemek açısından önemli bir konumda bulunduğunu ifade eden Doyle, özellikle evde yapılacak düşme riski değerlendirmeleri gibi hizmetlerin hastaların sağlıklı kalmasına ve hastane yatışlarının önlenmesine yardımcı olacağını söyledi.

Ulusal Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri Birliği (NAPC) Klinik Başkanı Profesör Andy Brooks da yatırımı memnuniyetle karşıladıklarını belirtti.

Brooks, yüksek risk taşıyan hastalara yönelik kişiselleştirilmiş ve önleyici sağlık hizmetlerinin aile hekimliğinin önemli katkı sağlayabileceği alanlardan biri olduğunu vurguladı.

Programın değerli bir ilk adım olduğunu ifade eden Brooks, ulusal sağlık politikalarının daha ileriye taşınması ve mahalle düzeyinde sürdürülebilir önleyici bakım hizmetlerinin geliştirilmesi gerektiğini kaydetti.

NHS Alliance Birinci Basamak, Toplum ve Mahalle Sağlığı Direktörü Ruth Rankine ise aile hekimliği merkezlerinin hangi hastaların kış döneminde daha yüksek risk altında olduğunu bildiğini belirterek, sağlanan finansmanın erken müdahale kapasitesini artıracağını söyledi.

Rankine, bu tür önleyici sağlık hizmetlerinin mahalle düzeyindeki sağlık finansmanı ve hizmet sunumunun kalıcı bir parçası hâline getirilmesi gerektiğini ifade etti.

Grip aşısı olanların sayısı 13,6 milyonu geçti

NHS’nin kış hazırlıkları kapsamında yürüttüğü aşılama programında da ilerleme kaydedildi.

1 Kasım itibarıyla İngiltere’de 13,6 milyondan fazla kişi grip aşısı oldu. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık 300 bin kişilik artışa işaret ediyor.

Okul çağındaki çocuklar arasında ise 2,4 milyon kişiye grip aşısı uygulandı. Çocuklara yönelik aşılama sayısı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık 500 bin arttı.

Hükümet, kış hastalıklarına karşı koruma sağlamayı amaçlayan aşılama programının yanı sıra Pharmacy First hizmetlerinin genişletilmesi ve acil sağlık hizmetlerine yönelik ek yatırımlarla NHS üzerindeki baskıyı azaltmayı hedefliyor.

NHS’ye kış hazırlıkları için 190 milyon sterlin

Hükümetin açıkladığı verilere göre NHS’ye, kış aylarında artması beklenen sağlık hizmeti talebini karşılamak amacıyla bütçeden 190 milyon sterlin ayrıldı.

Bunun yanında 14 yeni acil bakım projesi için 140 milyon sterlinlik yatırım sağlandı.

Bu kış döneminde 25 yeni veya kapasitesi genişletilmiş acil bakım merkezinin hizmet vermesi planlanıyor.

Söz konusu yatırımlar arasında, Kent bölgesindeki Ashford kentinde bulunan William Harvey Hastanesi’nde 20 Ekim’de açılan 29 milyon sterlinlik aynı gün acil bakım ünitesi de yer alıyor.

Günde yaklaşık 350 hastaya hizmet veren hastanenin acil servisindeki yoğunluğu azaltması beklenen yeni ünitenin, günlük 60 ek hastaya bakım sağlayacağı öngörülüyor.

East Kent Hospital Trust Hemşirelik ve Ebelik Direktörü Sarah, aynı gün acil bakım ünitelerinin hastalara daha hızlı değerlendirme, teşhis ve tedavi imkânı sunacağını belirtti.

Sarah, hastaların aynı gün evlerine dönebilmelerini sağlayacak uygulamanın acil servislerdeki yoğunluğu ve koridorlarda bakım verilmesi ihtiyacını azaltmaya da katkıda bulunacağını ifade etti.

Ambulans filosu ve teşhis teknolojilerine yatırım

Hükümet, NHS’nin kapasitesini artırmak amacıyla ambulans filosuna ve tıbbi görüntüleme teknolojilerine de yatırım yapıldığını açıkladı.

Temmuz 2024’ten bu yana İngiltere genelindeki ambulans hizmetlerine yaklaşık 2 bin yeni veya yenilenmiş ön hat ambulansı teslim edildi.

Mart 2024’ten bu yana NHS bünyesinde 125 ek bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans (MR) cihazı hizmete alındı.

Yeni tarayıcılar ve yapay zekâ teknolojilerine yapılan yatırımlar sayesinde bir milyon ek tıbbi görüntüleme işlemi gerçekleştirildiği bildirildi.

Sağlık kuruluşlarından programa destek

Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri Yönetimi Enstitüsü (IGPM) Direktörü Ed Kennedy, 40 milyon sterlinlik yatırımın aile hekimliği hizmetlerinde önleyici bakımı güçlendireceğini belirtti.

Kennedy, aile hekimliği ekiplerinin hastalarını yakından tanıdığını ve en savunmasız kişileri belirleyerek sağlık durumları kötüleşmeden kişiselleştirilmiş destek sunabileceklerini ifade etti.

Kraliyet Aile Hekimleri Koleji (Royal College of GPs) Başkanı Profesör Victoria Tzortziou Brown da hastaneye yatış riski yüksek kişilere yönelik önleyici sağlık hizmetlerine odaklanılmasını memnuniyetle karşıladıklarını açıkladı.

Brown, programın farklı topluluklardaki hasta ihtiyaçlarını ve sağlık eşitsizliklerini dikkate alması gerektiğini vurguladı.

Kısa vadeli girişimlerin karmaşık sağlık ihtiyaçları bulunan hastalar için tek başına kalıcı iyileşme sağlayamayacağını belirten Brown, programın değerlendirme sonuçlarının sürdürülebilir yatırımlarla desteklenen uzun vadeli bir önleme yaklaşımına katkıda bulunmasını umduklarını söyledi.

KOAH hastaları için kış aylarında risk artıyor

Asthma + Lung UK Klinik Sorumlusu Dr. Matt Swallow, kış mevsiminin özellikle KOAH hastaları açısından ciddi sağlık riskleri oluşturduğunu belirtti.

Soğuk havanın solunum yollarını tahriş edebildiğini, mukus üretimini artırabildiğini ve öksürük, hırıltılı solunum ile nefes darlığı gibi belirtileri ağırlaştırabildiğini ifade eden Swallow, grip ve COVID-19 gibi mevsimsel solunum yolu enfeksiyonlarının da ciddi hastalık alevlenmelerine yol açabileceğini söyledi.

Akciğer sağlığı ile NHS’nin kış aylarında karşılaştığı baskı arasında açık bir bağlantı bulunduğunu vurgulayan Swallow, akciğer hastalığı bulunan çok sayıda kişinin ihtiyaç duyduğu bakım ve desteğe hâlâ erişemediğine dikkat çekti.

Swallow, ek yatırımın aile hekimlerinin yüksek riskli hastaları belirlemesine, sağlık durumlarının önlenebilir şekilde kötüleşmesinin engellenmesine ve gereksiz hastane yatışlarının azaltılmasına katkıda bulunacağını ifade etti.