Hayati ilacı fahiş fiyata satan şirketler haksız bulundu

29 Temmuz 2026

İngiltere Temyiz Mahkemesi, Competition and Markets Authority’nin (CMA) hayat kurtaran hidrokortizon tabletlerinin yıllarca aşırı ve adil olmayan fiyatlarla satıldığı yönündeki kararını onadı. Kararla birlikte, ilaç şirketlerinin Ulusal Sağlık Servisi’ni (NHS) milyonlarca sterlin zarara uğrattığı tespit edilmiş oldu.

On binlerce kişinin Addison hastalığı gibi hayati risk taşıyan rahatsızlıkların tedavisinde kullandığı hidrokortizon tabletlerinin fiyatı, 2007 yılında paket başına 1 sterlinin altındayken, 2016 yılına gelindiğinde 70 sterlinin üzerine çıktı. Bu artış nedeniyle NHS’nin söz konusu ilaç için yıllık harcaması yaklaşık 500 bin sterlinden 80 milyon sterlinin üzerine yükseldi.

CMA’nın yürüttüğü soruşturmaya göre, Auden McKenzie 2008 yılında ilacın lisanslarını satın aldıktan sonra fiyatları kademeli olarak artırdı. Şirketin faaliyetleri 2015 yılında Actavis UK tarafından devralındı ve fiyat artışları devam etti. Yetkililer, bu artışların üretim maliyetleri veya ilaca yapılan herhangi bir yatırım ile açıklanamayacağını belirtti.

Soruşturmada ayrıca, piyasaya girmeye hazırlanan rakip firmaların satın alınarak rekabetin geciktirildiği ve bu sayede şirketlerin pazardaki hâkim konumlarını koruyarak yüksek fiyat uygulamalarını sürdürdüğü tespit edildi.

240 milyon sterline yaklaşan cezalar

CMA, Temmuz 2021’de Auden McKenzie ile Actavis UK’nin 2008-2018 yılları arasında hâkim durumlarını kötüye kullanarak aşırı ve adil olmayan fiyat uyguladığına hükmetmiş, ayrıca Waymade ve AMCo ile rekabeti engelleyici anlaşmalar yaptıklarını belirlemişti. Şirketlere toplam 266,5 milyon sterlin para cezası kesilmişti.

Daha sonra Rekabet Temyiz Mahkemesi (CAT), eski ana şirketlerden birinin sorumluluk dönemine ilişkin teknik bir gerekçeyle cezayı 26 milyon sterlin azaltmıştı. Böylece toplam ceza yaklaşık 240 milyon sterline geriledi.

Şirketlerin son itirazını değerlendiren Temyiz Mahkemesi ise, CMA ve CAT’nin ihlal tespitlerinin tamamen doğru olduğuna karar vererek şirketlerin bu konudaki tüm itirazlarını reddetti. Mahkeme, şirketlerin ileri sürdüğü gerekçelerin ihlal kararlarını değiştirecek nitelikte olmadığını vurguladı.

“NHS’in sömürülmesine izin vermeyeceğiz”

CMA Rekabet Uygulama Direktörü Juliette Enser, kararın ardından yaptığı açıklamada, yıllar süren hukuki mücadelenin sonunda mahkemenin CMA’yı haklı bulduğunu söyledi.

Enser, hayat kurtaran bir ilacı kullanan binlerce hastanın ve NHS’nin aşırı fiyatlandırma yoluyla istismar edilmesine karşı mücadele etmeye devam edeceklerini belirterek, yasaları ihlal eden hiçbir şirketin buna göz yummayacakları mesajını verdi.

Mahkeme, ihlallere ilişkin kararları kesin olarak onarken, para cezalarının hesaplanmasına ilişkin bazı hukuki değerlendirmelerin yeniden incelenmesi için dosyanın Rekabet Temyiz Mahkemesi’ne gönderilmesine hükmetti. Bu süreç yalnızca ceza miktarlarının yeniden değerlendirilmesini kapsayacak; şirketlerin hukuka aykırı davrandığı yönündeki karar ise kesinleşmiş oldu.

CMA ayrıca, daha önce açılan diğer temyiz süreçlerinin de lehine sonuçlanmasıyla birlikte hidrokortizon soruşturmasındaki tüm ihlal tespitlerinin artık yargı tarafından onaylandığını açıkladı.

 

kaynak: GOV