Tek cinsiyetli alan rehberi yürürlüğe girdi

7 Ağustos 2026

Yüksek Mahkemenin bi­yolojik cinsiyete ilişkin ta­rihi kararından yaklaşık bir buçuk yıl sonra, tuvalet ve soyunma odalarının tek cin­siyetli alanlar olarak kullanı­mına yönelik yeni uygulama rehberi çarşamba günü itiba­rıyla yürürlüğe girdi.

İngiltere Eşitlik ve İnsan Hakları Komisyonu (EHRC) tarafından yayımlanan gün­cellenmiş uygulama kodu; İn­giltere, İskoçya ve Galler gene­lindeki kafe, spor salonu, has­tane ve sığınmaevi gibi işletme ile kamu kurumlarına mevcut yasalar çerçevesinde rehber­lik sağlamayı hedefliyor.

Eşitlik Komisyonu, yeni düzenlemenin yeni bir yasa veya ek hukuki yükümlülük oluşturmadığını, ancak Eşit­lik Yasası’nın gündelik du­rumlara nasıl uygulanacağına dair güncel ve tarafsız ilkeler sunduğunu vurguladı. Eşitlik Bakanı Bridget Phillipson ise konunun hassasiyeti ve tar­tışmalı niteliği nedeniyle iler­leyen süreçte hukuki itiraz­ların yaşanabileceğini ifade ederken, yayımlanan kılavu­zun olası dava süreçlerinde mahkemelerce bağlayıcı bir dayanak olarak dikkate alına­cağı belirtiliyor.

On yıldan uzun bir süredir ilk kez güncellenen düzen­leme, Eşitlik Yasası kapsa­mında bir hizmetin “tek cinsi­yetli” kabul edilebilmesi için kullanımın biyolojik cinsiyet esasına dayanması gerektiğini doğruluyor. Bu doğrultuda tu­valet, soyunma odası, hastane servisi ve sığınmaevi gibi alan­ların kişilerin beyan ettikleri cinsiyet kimliğine göre değil, doğuştan gelen biyolojik cin­siyetlerine göre kullanılması esası getiriliyor.

Öte yandan rehberde, trans bireylerin hiçbir hizmetten ya­rarlanamayacağı bir duruma düşürülmesinin orantısız ola­cağı vurgulanarak, tamamen kilitlenebilir bağımsız kabin­lerden oluşan unisex alanla­rın herkes için kapsayıcı bir çözüm olabileceğine dikkat çekiliyor.

Press Association (PA) tara­fından EHRC verilerine dayan­dırılarak yapılan analizler, söz konusu rehber doğrultusunda Büyük Britanya genelindeki spor salonları, hastaneler ve eğlence merkezlerinde yakla­şık 13 bin tuvalet ile 5 binden fazla soyunma odasının yeni­den düzenlenmesi gerekebile­ceğini ortaya koyuyor. Bunun yanı sıra en az 18 bin yönlen­dirme tabelasının değiştiril­mesi öngörülüyor.

Tahminlere göre yerel yö­netimler dahil kamu kurum­ları, yenilenen tesislerin temiz­lik giderleri için 20,6 milyon sterlin, inşaat ve tadilat işleri için ise yıllık 14,2 milyon ster­linlik ek maliyetle karşı karşıya kalacak. Uygulamanın toplam finansal yükünün ilerleyen dö­nemde daha da artabileceği değerlendiriliyor.