Yalnızca işlenmemiş gıdalarla beslenenler daha az kalori alıyor

9 Şubat 2026

Science Daily’nin haberinde yer alan; Bristol Üniversitesi öncülüğünde, ABD’li beslenme uzmanlarının katkısıyla yürütülen araştırmada, yalnızca işlenmemiş gıdalarla beslenen katılımcıların, yalnızca ultra işlenmiş gıdalar tüketenlere kıyasla ağırlık olarak yüzde 50’den fazla gıda tükettikleri, buna rağmen günlük ortalama kalori alımlarının yaklaşık 330 kalori daha az olduğu belirlendi.

Beslenme ve enerji dengesi üzerine yeni bulgular

The American Journal of Clinical Nutrition dergisinde yayımlanan araştırma, insanların beslenme tercihleri üzerine yeni veriler sundu.

Bulgular, insanların “beslenme zekası” olarak adlandırılan doğal bir denge mekanizmasına sahip olabileceğini gösteriyor.

Bu mekanizma, gıdalar doğal halindeyken daha iyi çalışıyor ve modern fast food ortamlarında bozulabiliyor.

Araştırmanın başyazarı Bristol Üniversitesi Deneysel Psikoloji Profesörü Jeff Brunstrom, “İşlenmemiş gıdalar sunulduğunda insanların hem doyurucu hem de besleyici tercihler yaparken toplam enerji alımını azaltabildiğini görmek heyecan verici.

Seçimlerimiz rastgele değil; gıdalar doğal hâlindeyken aslında çok daha dengeli kararlar alıyoruz” dedi.

Önceki çalışmaların yeniden incelenmesi

Bu çalışma, ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri’nden (NIH) Dr.Kevin Hall tarafından yür ütülen önemli bir klinik araştırmanın verilerini yeniden analiz etti.

Orijinal çalışma, tamamen ultra işlenmiş gıdalardan oluşan diyetlerin aşırı yeme ve kilo artışına yol açtığını göstermişti.

Yeni analiz, yalnızca tam gıdalarla beslenen katılımcıların neden daha fazla porsiyon tüketmelerine rağmen daha az kalori aldıklarını detaylı biçimde inceledi.

Katılımcıların, işlenmemiş diyet sırasında meyve ve sebze tüketimini belirgin biçimde artırdığı, zaman zaman birkaç yüz gram kadar taze ürün yediği gözlemlendi.

Buna karşın, biftek, makarna ve krema gibi yüksek kalorili seçeneklerden kaçındılar.

Sonuç olarak, tam gıda tüketen kişiler ağırlık olarak yüzde 57 daha fazla gıda yedi.

Meyve ve sebzeler besin açığını kapatıyor

Araştırmacılar, diyetlerin besin değerlerini de değerlendirdi. Meyve ve sebze çeşitliliğinin, katılımcıların yalnızca yüksek kalorili tam gıdalarla beslendiği durumda eksik kalacak birçok vitamin ve mineral ihtiyacını karşıladığı belirlendi.

Çalışmanın ortak yazarı, The Dorrito Effect ve The End of Craving kitaplarının yazarı Mark Schatzker, “Katılımcılar yalnızca yüksek kalorili gıdaları tüketseydi, önemli vitamin ve mineral eksiklikleri ortaya çıkacaktı.

Bu mikro besin eksikleri, düşük kalorili meyve ve sebzelerle giderildi” dedi.

Araştırma ekibi, bu durumu “mikro besin dengelemesi” olarak tanımlıyor.

Buna göre insanlar, enerji yoğun gıdalar yerine vitamin ve mineral açısından zengin meyve ve sebzelere öncelik veriyor.

Ultra işlenmiş gıdalar dengeleri değiştiriyor Ultra işlenmiş gıdalar ise farklı bir tablo ortaya koydu.

Çoğu zaman “boş kalori” olarak nitelendirilseler de, yapılan analiz bu gıdaların vitamin takviyesi nedeniyle mikro besin ihtiyaçlarını da karşılayabildiğini gösterdi.

Örneğin, pankek gibi yüksek kalorili ürünlerin, en fazla A vitamini sağlayan gıdalar arasında yer aldığı tespit edildi.

İşlenmemiş diyetlerde A vitamini, kalorisi düşük havuç ve ıspanak gibi besinlerden geldi.

Araştırmanın ortak yazarı Bristol Üniversitesi’nden Dr.

Annika Flynn, “Bu durum, ultra işlenmiş gıdaların hem yüksek enerji hem de mikro besinleri aynı anda sağlaması nedeniyle kalori fazlalığına yol açabileceğini gösteriyor.

Çünkü bu ürünler, kalori ve besin arasındaki doğal dengeyi ortadan kaldırıyor” ifadelerini kullandı.

Flynn, tam gıdaların bu dengeyi yeniden kurduğunu, düşük kalorili besinlerle yüksek enerjili seçenekler arasında doğal bir rekabet yaratarak insanların daha çok meyve ve sebzeye yönelmesini sağladığını belirtti.

Modern beslenme davranışına etkileri

Science Daily’nin haberinde yer alan araştırma, ultra işlenmiş gıdaların yaygın tüketiminin modern beslenme davranışlarını nasıl etkilediğine dair yeni veriler de sundu.

Uzmanlara göre, aşırı yeme davranışı asıl sorun olmayabilir. Prof.Brunstrom, “Aşırı yemek temel sorun değil.

Çalışmamızda, tam gıda diyeti uygulayan kişilerin, işlenmiş gıda tüketenlere göre çok daha fazla miktarda yemek yediği açıkça görüldü.

Ancak bu kişiler, düşük kalorili ve besleyici gıdaları seçtikleri için toplam enerji alımları azaldı.

Ultra işlenmiş gıdalar ise kişileri daha kalorili seçeneklere yönlendiriyor ve bu durum, daha az miktarda tüketilse bile fazla enerji alımına yol açıyor” dedi.

Küçük değişikliklerle sağlıklı tercihler

Bristol Üniversitesi’nin yürüttüğü başka bir araştırma da, küçük değişikliklerin bile beslenme tercihlerini etkileyebileceğini gösterdi.

Ayrı bir çalışmada, haftalık menüde sağlıklı ve çevre dostu yemeklerin sırasının değiştirilmesi, katılımcıların bu yemekleri daha sık tercih etmesini sağladı.