AB-Türkiye ilişkileri için kritik dönemeç

14 Nisan 2017

Avrupa Birliği (AB) yetkilileri, Türkiye’de bu hafta sonu gerçekleştirilecek olan referandumun gergin AB-Türkiye ilişkilerini rahatlatmasının pek muhtemel olmadığını ve referandumdan çıkacak sonucun Ankara’nın çok ağır ilerleyen üyelik sürecini tamamen kesintiye uğratma riski taşıdığını belirtiyorlar.

AB yetkilileri, Pazar günü gerçekleşecek referandumda ‘Hayır’ oyunun galip çıkması durumunda bile Türkiye’de demokrasi ve yargının zarar göreceğini ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “muhalifler üzerindeki baskıyı daha da artırmasının olası olduğunu” söylüyorlar.

Avrupa Birliği’nin eski Türkiye büyükelçisi olan ve şu anda Carnegie Europe’da çalışmalar yapan Marc Pierini, “Referandumdan çıkacak olumlu bir sonuç yok. Avrupalı liderler ile Erdoğan arasında çok büyük görüş ayrılıkları var ve bunun kolay bir şekilde onarılacağını sanmıyorum” diyerek, Erdoğan’ın referandumu kazanmasını AB’nin “kibar bir sessizlik”le karşılayacağını tahmin ettiğini söyledi. Üst düzey bir yetkili, Reuters’a yaptığı açıklamada Erdoğan’ın referandumdan zaferle çıkmasının bir istikrar oluşturarak AB’nin Türkiye ile ticaret ve iş bağlarını yenilemesine ortam sağlayabileceğini söyledi.

Yetkili, “Diğer türlü kaos olur” dedi Fakat diğer yetkililer bu görüşe karşı çıkarken, üst düzey bir başka yetkili, böyle bir durumu “Tek adam iktidarı uğruna sahte bir istikrar” olarak tanımladı. AB’li yetkililer, ister net bir Erdoğan zaferi, ister ucu ucuna kayıp veya evet ve hayır oylarının başa baş çıkması olsun referandumdan çıkacak tüm sonuçların riskli olduğunu söylüyorlar. Yetkililer, zaferin Erdoğan’ı daha da cesaretlendirebileceğini ve AB ile üyelik müzakerelerini sonlandıracak idam cezası gibi bazı anayasal değişiklikleri uygulamaya koyabileceğini belirtiyorlar. Kıl payı bir kaybın da Erdoğan’ın görevine devam etmesini sağlayacağını hatırlatan yetkililer, her iki durumda da Erdoğan’ın 2019’da yapılması planlanan genel seçim ve cumhurbaşkanlığı seçimlerini öne alabileceğini belirtiyorlar.

Brüksel için ideal senaryo, referandum sonrası yaşanabilecek sakin ortamda AB ve Türkiye’nin ilişkilerini yeniden tazeleyerek gümrük birliğinin güncellenmesi, hatta Türk vatandaşlarına vize uygulamalarını kolaylaştırmak olabilir. Üçüncü bir yetkili, bunun gerçekleşebilmesinin önkoşullarından birinin ise Kıbrıs görüşmelerinde kayda değer bir ilerlemenin sağlanması olacağını söyledi.