Ücretsiz çocuk bakımı: Sunak’ın vaadi finansman fiyaskosuyla baltalandı

22 Ocak 2024

Programın başlamasına üç aydan az bir süre kala, kreşlere ne kadar ödeme yapılacağı henüz söylenmedi

Rishi Sunak’ın amiral gemisi çocuk bakımı vaadi, fon tahsisinde yaşanan gecikmeler, personel eksikliği ve programın arkasındaki BT sistemiyle ilgili sorunlar nedeniyle tehlikede.

Binlerce ebeveyn, uygulamaya ilişkin sorunlar nedeniyle bu yıl hükümetin amiral gemisi ücretsiz çocuk bakımı teklifine erişemeyecekleri konusunda uyarıldı.

Bakanlar, Nisan ayından itibaren iki yaşındaki tüm çocukların haftada 15 saat ücretsiz çocuk bakımına hak kazanacağını, dokuz aylık çocukların ise Eylül ayında programdan yararlanabileceğini taahhüt etti.

Ancak Whitehall’daki üst düzey kaynaklar, kreşlerin programı zamanında başlatamayacakları uyarısında bulunmaları nedeniyle 4 milyar sterlinlik plan üzerinde “her tarafta kırmızı ışıkların yanıp söndüğünü” söyledi.

Üç aydan daha kısa bir süre içinde faaliyete geçecek olmasına rağmen, sunulan yerlerin hiçbirine kadar ödeme yapılacağı söylenmedi.

The Times’ta yer alan habere göre, birçok kreş zinciri, mevcut ebeveynlere çocuklarının yeni ücretsiz saatlerden yararlanacağını garanti edemeyeceklerini söylerken, diğerleri de teklifi Eylül ayında dokuz aylık çocuklara genişletmenin “imkansız” olacağını söyledi.

Aynı zamanda HMRC sistemlerindeki BT karmaşıklıkları, 25.000 kadar ailenin Mart ayında vergi dairesine durumlarını yeniden teyit etmeleri gerekeceği ya da yeni ödemelere erişimde gecikmelerle karşılaşacakları anlamına geliyor.

Buna ek olarak, Eğitim Bakanlığı da programın ilk yılındaki maliyetini yanlış hesapladıktan sonra 120 milyon sterlinlik bir bütçe açığıyla karşı karşıya.

Bakanlık, çocuk bakım hizmeti sağlayıcılarını finanse etmeleri için belediyelere para tahsis ederken yaptığı ve sağlamaları istenen tüm saatler için ödeme almamalarına neden olacak bir hatayı düzeltmek zorunda kaldı.

Bu hata, programın uygulanmasında gecikmelere yol açtı. Bazı Belediyelerin, programın 1 Nisan’da hayata geçmesinden bir gün öncesine kadar çocuk bakımı sağlayıcılarına ne kadar alacaklarını söylemeleri beklenmiyor.

Sektördeki üst düzey yetkililer, kreşlerin büyük çoğunluğunun, her bir yer için ne kadar fon alacaklarını öğrenene kadar yeni “ücretsiz” saatlerden kaçını sağlayacaklarına karar vermeyeceklerini söyledi.

Bu durumun hem iki yaşındakiler için hem de Eylül ayından itibaren dokuz aylıktan büyük çocukları kapsayacak şekilde genişletme vaadinde bulunulan yerlerin yaygınlaştırılmasını geciktirmesi bekleniyor.

Whitehall’dan bir kaynak, “Eylül ayı tam bir şov olacak. Yerlerini alamayan ebeveynler olacak” dedi.

Bir Hazine kaynağı da şunları ekledi: “Stratejinin her yerinde kırmızı ışık yanıyor. Hazine’de hiç kimse Eğitim Bakanlığı’nın bu stratejiyi hayata geçireceğine güvenmiyor ve geçirilmesi için belirlenen tüm zaman çizelgelerini kaçıracaklarından korkuluyor.”

Uzmanlar, şu anda kreşte iki yaşında bir çocuğu olan bazı ebeveynlere, sağlayıcılarının hükümetin haftada 15 ücretsiz saatini hemen yerine getiremeyeceğinin söyleneceği konusunda uyarıyor çünkü tutarların toplanıp toplanmayacağı bilinmiyor.

Programın dokuz aylıktan büyük çocukları kapsayacak şekilde genişletilmesinde “ciddi kısıtlamalar” olacağı, çünkü çoğu kreşin fazladan yer sunacak personele sahip olmadığı da ekleniyor.

Eğitim Bakanlığı sözcüsü konuyla ilgili olarak şunları söyledi: “İngiltere tarihinde çocuk bakımı alanındaki en büyük genişlemeyi hayata geçirerek, çalışan ebeveynlere dokuz aylıktan başlayarak çocuklarının okula başlamasına kadar haftada 30 saat ücretsiz çocuk bakımı sağlıyoruz. Nisan ayında başlayacak olan genişleme için binlerce ebeveynin şimdiden başvuruda bulunmuş olmasından memnuniyet duyuyoruz.

“Ancak, vergisiz çocuk bakımı sisteminde önceden var olan ve ebeveynlerin her üç ayda bir uygunluklarını yeniden teyit etmelerini gerektiren bir özellik, Nisan ayından çok daha önce kod isteyen az sayıda sağlayıcı ile birleştiğinde ebeveynlerin azınlığını etkiliyor. Bu nedenle, Şubat veya Mart ayının ikinci yarısına kadar çevrimiçi olarak yeniden teyit edemeyen ebeveynler, herhangi bir işlem yapmalarına gerek kalmadan Şubat ayının ortasından önce HMRC’den otomatik olarak bir kod içeren bir mektup alacaktır.”