“Demans vakalarının yarısı önlenebilir”

1 Ağustos 2024

14 risk faktörüne dikkat ederek potansiyel vakaların yüzde 45’inin önlenebileceği belirtiliyor

Bilim insanları tarafından yayınlanan bir raporda, yüksek kolesterol ve görme bozukluğunu tedavi etmek, demans riskini azaltan faktörler arasına eklendi. BBC’nin haberine göre, bilim insanları, 14 risk faktörünün azaltılması veya tamamen ortadan kaldırılmasının, teorik olarak dünya genelindeki demans vakalarının neredeyse yarısını önleyebileceğini söylüyor.

Lancet Commission’ın konuyla ilgili yayınladığı son raporda, dünyada demans hastalığıyla yaşayan kişi sayısının 2050 yılına kadar iki katından fazla artarak 153 milyona çıkabileceği tahmin edildi.

BBC’ye göre demans, Alzheimer gibi hastalıkların beyindeki sinir hücrelerine zarar vermesi ve kafa karışıklığıyla hafıza kaybına yol açması sonucunda meydana geliyor.

Demans sebeplerin büyük çoğunluğunun, genler gibi kontrol edemeyeceğimiz şeyler olduğu belirtiliyor. Buna rağmen, bu alandaki uluslararası uzmanlar, demans riskinin yüzde 45’inin değiştirilebileceğini ve böylelikle azaltılabileceğini söylüyor.

University College London’dan araştırmanın baş yazarı Profesör Gill Livingston, konuyla ilgili şöyle konuştu: “Hiçbir zaman harekete geçmek için çok erken veya çok geç değil. Hükümetler, sağlıklı yaşam tarzlarını herkes için mümkün olduğunca erişilebilir yaparak, risk eşitsizliğini azaltmalı.

Araştırmacılar, bu konuda odaklanılması gereken risk faktörlerine yönelik bir tavsiye listesi hazırladı. Bu listede iyi eğitimden egzersiz ve spora, yüksek tansiyonu düşürmekten yüksek kolesterol tedavisine kadar 14 risk faktörüne değinildi.

Rapora göre, bazı risk faktörleri, diğerlerine kıyasla daha fazla risk oluşturuyor. Örnek olarak, önlenebilir demans vakalarındaki en büyük risk faktörlerinin, işitme kaybı ve yüksek kolesterol olduğu ifade ediliyor (her biri yüzde 7’lik bir risk faktörü oluşturuyor). Yaşamın erken dönemlerinde eğitimsizliğin, sonraki dönemlerde ise sosyal izolasyon ve görme bozukluklarının büyük risk oluşturduğu belirtildi.

Bazı uzmanlar, yayınlanan raporda belirtilen risk faktörlerine karşı daha temkinli. Edinburgh Üniversitesi’nden Profesör Tara Spires-Jones, bu tür bir araştırmada, bu risk faktörleriyle demans arasında kesin bir bağlantı kurulamayacağını söyledi. Buna rağmen, araştırmanın, sağlıklı yaşam tarzının “beyin dayanıklılığını artırabileceği ve demansı önleyebileceğine” yönelik kanıtlara bir yenisini ekleyebileceğini ifade etti.

Bilim insanlarına göre, odaklanılması gereken risk faktörleri listesi şöyle:

• İşitme cihazlarının, işitme kaybı yaşayanlar için erişilebilir olması

• Herkesin iyi eğitim almasının sağlanması

• Sigarayı bırakma konusunda insanlara destek vermek

• Egzersiz ve sporu teşvik etmek

• 40 yaşından itibaren yüksek tansiyonu düşürmek

• Orta yaştan itibaren yüksek kolesterolü tedavi etmek

• Obeziteyi mümkün olan en erken yaşta tedavi etmeye başlamak

• Aşırı alkol tüketimini azaltmak

• İnsanların sosyal açıdan izole olmamasını veya yalnız olmamasını sağlamak

• Görme bozukluklarına karşı testler yapılması ve ihtiyacı olanlara gözlük sağlamak

• İnsanların hava kirliliğine daha az maruz bırakılması