3D kalp taramaları NHS’te tanı koyma sürecini hızlandırıyor

7 Mayıs 2025

Yeni analizlere göre, devrim niteliğindeki Yapay Zeka destekli 3D kalp taramaları, invaziv testlere olan ihtiyacı azaltırken, şimdiden milyonlarca sterlin tasarruf sağladı.

İngiltere’deki 56 NHS hastanesinde kullanıma sunulan bu akıllı teknoloji, doktorların şüpheli kalp hastalığı olan kişilere çok daha hızlı tanı koyup tedavi etmelerini sağlıyor. Hasta kalbinin BT taraması, kişiye özel bir 3D görüntüye dönüştürülerek, yapay zeka ile analiz ediliyor.

Bu bilim kurgu tarzındaki araç, potansiyel yaşamı tehdit eden koroner kalp hastalığı riskinde olan onbinlerce hastaya daha hızlı ve doğru bir tanı sunarken, NHS’in kapasitesini de artırmaya yardımcı oluyor.

Bu teknolojiden faydalanan hastalardan biri, kendisinin geleneksel koroner kalp hastası vakası olmadığını, ancak bu yöntemin belirtilerin nedenini hızlı bir şekilde tanımlamaya olanak sağladığını ve bunun hayat kurtarıcı olabileceğini söyledi.

Nature Medicine’da yayımlanan yeni bir çalışma, bu teknolojinin kullanımının, daha sonra ek tedaviye gerek kalmadığı belirlenen durumlarda, invaziv anjiyografi testi gerektiren hasta sayısını yaklaşık altıda bir (16%) azaltığını ve toplamda %7 oranında düşüş sağladığını ortaya koydu.

İki yılda bir yapılan ikinci kalp testi ihtiyacı da yüzde 12 oranında azaldı.

Yeni NHS verileri, teknoloji NHS’te kullanıma geçtikten 2021’den bu yana , şu ana kadar 24.300’den fazla hastanın faydalandığını ve bu sayede yüzlerce hastanın invaziv prosedürlerden kaçınmasına olanak tanındığını ve NHS’e yaklaşık 9,5 milyon sterlin tasarruf sağlandığını gösteriyor ki, bu da kişi başı yaklaşık 390 sterlinlik bir tasarrufa denk geliyor.

Sadece geçen yıl, yaklaşık 6.898 hasta, Heartflow adı verilen Yapay Zeka destekli analiz sistemine erişim sağladı.

NHS, bunun, Yaz Sağlık Planı’nın (10 Year Health Plan) bir parçası olarak, teknolojinin NHS’yi gelecek nesiller için uygun hale getirecek en iyi örneği olduğunu söyledi. Bu plan, yaz aylarında yayımlanacak.

NHS tarafından verilen bilgilere göre, Koroner kalp hastalığı (KKH), yağlı maddelerin koroner arterlerde birikmesiyle gelişiyor; bu, kalbe kan akışını ve oksijen tedarikini kısıtlıyor ve hastaları kalp krizi veya kalp yetmezliği riskine sokuyor. En yaygın kardiyovasküler hastalık türü olup, İngiltere’de 2,3 milyon insanı etkiliyor.

Önceden, şüpheli hastaların, koroner arterde daralma veya tıkanıklık olup olmadığını belirlemek için BT taraması yapması gerekiyordu. Eğer bu durum şüphesi varsa, teşhisi doğrulamak için birçok hasta invaziv anjiyogram (damar yolu testi) olmak zorunda kalıyordu. Bu işlemde,  kateter bir kan damarına yerleştiriliyor; ardından, daralmış veya tıkanmış damarların X-ray ile görülebilmesi için boya enjekte ediliyor.

Bunun yerine, yeni teknoloji, kalp taramasının uzmanlıkla analiz edilerek, hastanın koroner damarlarının kişiselleştirilmiş 3D modelini oluşturuyor ve tıkanıklıkların derecesi ve konumunu değerlendiriyor. Bu analiz, bir kardiyolog tarafından yorumlanıyor.

Bunun ardından, birçok hastaya ilaç ve yaşam tarzı değişiklikleriyle tedavi uygulanabiliyor; yalnızca cerrahiye ihtiyaç duyulabilecek veya stent takılması gerekebilecek durumlarda invaziv anjiyografi öneriliyor.

Araç ayrıca, belirli hastaya en uygun stentin boyutunu ve konumunu da önerebilme özelliğine sahip.

Yeni çalışma, 2017 ile 2020 yılları arasında NHS’de 90.000 hastanın HeartFlow Analizi kullanımıyla ilgiliydi. Bu süreçte, yaklaşık 8.000 hastada bu araç kullanıldı. Sonuçlar, kişiye özel görüntülemenin gereksiz ve potansiyel olarak riskli testleri azalttığını, aynı zamanda hastaları daha doğru teşhis ederek, kalp hastalığı tedavisi gören kişilerin sayısını artırdığını gösterdi.

2021 yılından itibaren NHS England, bu teknolojiyi MedTech Funding Mandate programı aracılığıyla yaygınlaştırdı. Bu programın amacı, hastaların ve NHS’in klinik olarak etkin ve maliyet açısından tasarruf sağlayan tıbbi teknolojilerden daha hızlı ve daha adil biçimde faydalanmasını sağlamak.

Entegre Bakım Kurulları ve NHS trust, şu anda İngiltere’de 56 hastanede bulunan bu teknolojinin kullanımını finanse ediyor.

 

kaynak: NHS