Maliye Bakanı, Kasım bütçesi öncesi vergi artışı ihtimalini gündemde tuttu

29 Eylül 2025

Maliye Bakanı “taahhütlerimiz geçerli” dedi ama gelecekteki bütçe için kapıyı açık bıraktı

Birleşik Krallık Maliye Bakanı Rachel Reeves, hükümetin seçim öncesinde verdiği “çalışanların vergileri artırılmayacak” sözünü tekrarlasa da, KDV artışını tamamen dışlamayarak tartışmaları alevlendirdi. Reeves’in açıklamaları, Başbakan Keir Starmer’ın dünkü sözlerinin ardından vergi politikalarına ilişkin belirsizlikleri derinleştirdi.

“Manifesto taahhütlerimiz geçerli”

Reeves, Times Radio’ya yaptığı açıklamada geçen yılki seçim öncesi verilen vaatlere bağlı olduklarını söyledi:

“Manifestoda verdiğimiz taahhütler geçerliliğini koruyor. Geçen yıl bütçe öncesi ‘bu vaatleri yerine getiremeyeceksiniz’ dediler, ama biz çalışan insanların maaşlarını etkilemeden vergilerde düzenlemeler yaptık.”

Maliye Bakanı, çalışanların maaş bordrolarına doğrudan yansımayacak şekilde vergi artışları yapılabileceğini hatırlatarak, “Beni icraatımla değerlendirin” ifadesini kullandı.

İşsizlik ödeneği tartışması

Reeves, işsizlik ödeneğinin yalnızca iş bulamayanlar için olması gerektiğini vurguladı. Times Radio’da kendisine “İş teklifini reddeden işsizler yardımlarını kaybedecek mi?” sorusu yöneltildiğinde şu yanıtı verdi:

“Evet, bu her zaman refah sistemimizin bir parçası oldu. İşsizlik yardımı, iş varken tercihen alınabilecek bir hak değil. Sadece iş bulunamadığında devreye giren bir destektir. Bu, sistemimizin en önemli ilkelerinden biridir.”

Yılda tek OBR raporu talebi

Reeves, bütçe sürecinde baskıları azaltmak için Mali Sorumluluk Ofisi’nin (OBR) yılda yalnızca bir defa ekonomik tahmin yayımlamasını istediğini duyurdu.

Bakan, Times Radio’ya yaptığı açıklamada, “Uluslararası Para Fonu, yılda sadece bir büyük mali etkinlik yapılmasını öneriyor. Ben de bu tavsiyeye katılıyorum. Ancak bunu gerçekleştirmek için OBR’nin yılda iki kez yaptığı tahminlerin değiştirilmesi gerekiyor,” dedi.

OBR Başkanı Richard Hughes ise yaz aylarında parlamentoya verdiği ifadede, bu adımın Birleşik Krallık’ı “Avrupa’daki en az mali şeffaflığa sahip ülkelerden biri” haline getireceğini söylemişti.

Refah harcamalarında kesinti sinyali

Reeves, “Devraldığımız yardım bütçesi çok yüksek ve daha da artıyor,” diyerek, sosyal yardım harcamalarında reform yapılacağı mesajını verdi.

Yazdan önce önerilen 5 milyar sterlinlik tasarruf girişimi geri adım atılmış olsa da Reeves, “Kesinti değildi, sadece harcamanın daha yavaş artmasını öngörüyordu,” diyerek kararını savundu.

Kişisel bağımsızlık ödemelerinde (PIP) şimdilik değişiklik yapılmayacağı açıklansa da, Engelliler Bakanı Stephen Timms’in devam eden incelemesi sonrası yeni tasarruf önerilerinin gündeme gelmesi bekleniyor.

Burnham ile gerilim: “Liz Truss’a benziyor”

Maliye Bakanı Reeves, Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham’ın hükümete yönelik “daha fazla borçlanma” çağrılarını sert bir dille reddetti.

Burnham’ın kamu hizmetlerini yeniden kamulaştırmak ve 40 milyar sterlin borçlanarak yeni sosyal konutlar inşa etmek yönündeki önerilerine karşı çıkan Reeves, “Bunlar hiçbir ekonomik mantığa dayanmıyor. Bu, Liz Truss dönemindeki hataları tekrarlamak olur,” dedi.

Reeves ayrıca, “Hükümet harcamalarının her 10 sterlininden biri, önceki Muhafazakâr hükümetin yarattığı borcun faizine gidiyor. Bunun ilerici veya emek yanlısı hiçbir tarafı yok,” ifadelerini kullandı.

Vergi sözlerinde dil değişikliği

Analistlere göre, Reeves’in KDV konusunda kesin bir taahhütte bulunmaması dikkat çekici bir dil değişimine işaret ediyor.

Maliye Bakanı, “KDV, gelir vergisi ve ulusal sigorta artışı yapmayacağız sözümüz geçerlidir. Bu taahhütler bir sebeple verildi ve geçerliliğini koruyor. Beni icraatımla değerlendirin,” dedi. Ancak açıklamaları, gelecek bütçede 30 milyar sterline varan bir açığın kapatılması için hükümetin manevra alanı aradığı yorumlarına yol açtı.