İngiltere demiryollarında teknoloji atağı; proje başvurusu için son gün 24 Haziran

11 Mayıs 2026

Yapay zekâ ve akıllı sistemlerle tren güvenliği, yolcu deneyimi ve altyapı modernizasyonu hedefleniyor

İngiltere hükümeti, ülkenin demiryolu ağını modernize etmek amacıyla milyonlarca sterlinlik yeni teknoloji ve inovasyon programını duyurdu. Demiryollarında güvenlik, hizmet kalitesi ve altyapı performansını artırmayı hedefleyen yeni yarışma kapsamında yenilikçi projelere toplam 4,8 milyon sterlin destek sağlanacak.

Department for Transport ile Innovate UK ortaklığında yürütülen “First-of-a-Kind” (FOAK) yarışmasının dokuzuncu turu bugün resmen başlatıldı.

Program kapsamında seçilecek projelerin; yolcu deneyimini iyileştirmesi, güvenliği artırması, tren hizmetlerindeki aksaklıkları azaltması ve demiryolu sektörünün çevresel etkisini düşürmesi hedefleniyor.

Yapay zekâ destekli yeni nesil demiryolu projeleri

İngiltere hükümeti, yarışmaya katılacak projelerin özellikle yapay zekâ, otomasyon ve akıllı altyapı teknolojilerine odaklanmasını bekliyor.

Yetkililer, projelerin büyük altyapı yatırımlarının zamanında ve bütçe dahilinde tamamlanmasına katkı sunmasını, yolcu hizmet kalitesini artırmasını ve çevresel sürdürülebilirliği desteklemesini amaçlıyor.

Açıklamaya göre seçilen girişimler hibe desteği alarak fikirlerini gerçek projelere dönüştürme ve doğrudan demiryolu sektörüne sunma fırsatı elde edecek.

“İngiliz demiryollarını 21’inci yüzyıla taşıyacağız”

İngiltere Demiryolu Bakanı Peter Hendy, inovasyonun İngiliz demiryollarının geleceği açısından kritik rol oynadığını söyledi.

Hendy açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“İnovasyon, İngiltere demiryollarını 21’inci yüzyıla taşımanın merkezinde yer alıyor. First-of-a-Kind yarışmasına sağladığımız destek, yaratıcı fikirlerin gerçek çözümlere dönüşmesini sağlıyor.”

Hükümetin, kurulması planlanan Great British Railways (GBR) kapsamında raylı sistemleri modernize etmeyi hedeflediğini belirten Hendy, dünya lideri teknolojilerin yolcu deneyimini iyileştirirken ekonomik büyümeyi ve istihdamı da destekleyeceğini söyledi.

62,5 milyon sterlinlik toplam yatırım

2017’den bu yana düzenlenen FOAK yarışmalarına şimdiye kadar toplam 62,5 milyon sterlin devlet desteği sağlandığı açıklandı.

Program kapsamında daha önce desteklenen projeler arasında, köprü ve tünellere çarpan ağır vasıtaları tespit eden akıllı yol kenarı sistemleri de bulunuyor.

Yapay zekâ ile köprü çarpışmaları önleniyor

2025 yılı kazananlarından biri olan Transmission Dynamics Ltd tarafından geliştirilen sistemin, düşük geçişli köprü ve tünellerde meydana gelen araç çarpışmalarını önlemeyi amaçladığı belirtildi.

Sistem şu anda Northumberland bölgesinde test ediliyor. Yetkililer, sistemin yakın zamanda bir köprü çarpmasını anında tespit ederek Network Rail ekiplerine uyarı gönderdiğini açıkladı.

Bu sayede hasarın hızlı şekilde değerlendirildiği ve East Coast Mainline hattındaki yolcu aksaklıklarının minimum seviyede tutulduğu belirtildi.

HS2 projesinde yapay zekâlı teslimat sistemi

2025 FOAK kazananlarından bir diğer proje ise HS2 hızlı tren hattı inşaatında kullanılan yapay zekâ destekli teslimat takip sistemi oldu.

Robok Limited tarafından geliştirilen sistemin mevcut güvenlik kameralarını yapay zekâ yazılımıyla entegre ederek kritik teslimatları otomatik takip ettiği açıklandı.

Şirketin kurucu ortağı ve CEO’su Hao Zheng, sistemin HS2 sahasında başarıyla kullanıldığını ve artık daha geniş altyapı projelerine yayılmaya başladığını söyledi.

“Riskli fikirleri gerçeğe dönüştürdü”

FOAK desteğinden yararlanan şirketlerden Furrer+Frey’in İngiltere Genel Müdürü Noel Dolphin ise yarışmanın şirketlere daha hızlı inovasyon yapma fırsatı sunduğunu belirtti.

Dolphin, ticari açıdan riskli görülen fikirlerin FOAK desteği sayesinde gerçek ürünlere dönüştürüldüğünü söyledi.

Great British Railways dönemi hızlanıyor

İngiltere hükümeti, tüm bu projelerin kamuya ait yeni demiryolu yapısı Great British Railways kapsamında yürütülen modernizasyon sürecinin parçası olduğunu vurguladı.

Hükümetin hedefi, raylar ve tren işletmesini tek yönetim altında birleştirerek daha güvenilir, daha uygun maliyetli ve daha yüksek standartlı bir demiryolu sistemi oluşturmak.

Yetkililer, kamu mülkiyetine geçiş sürecinin 2027 sonuna kadar tamamlanmasının beklendiğini açıkladı.

Şu anda İngiltere’deki 14 tren işletmecisinin 8’inin kamu mülkiyetine geçtiği ve bu şirketlerin 1.100’den fazla istasyonu yönettiği belirtildi.

Başvurular 24 Haziran’a kadar sürecek

Yeni FOAK yarışmasına başvuruların 24 Haziran 2026 tarihine kadar devam edeceği açıklandı. Seçilecek projelerin ise 1 Eylül 2026 tarihinde resmen başlayacağı duyuruldu.

 

kaynak: GOV